Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
478 bài, trang 1 trên 24
Nhiều người tập tạ tin rằng ăn mặn hơn sẽ giúp bù đắp lượng muối thoát ra theo mồ hôi, ngăn tụt huyết áp và phòng ngừa chuột rút. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy tình trạng mệt mỏi hay co rút cơ bắt nguồn từ sự quá tải thần kinh cơ chứ không do thiếu hụt natri trong chế độ ăn.
Bổ sung L-glutamine sau các cự ly marathon và ultra-marathon giúp hạn chế sụt giảm nồng độ axit amin trong máu và có thể giảm nguy cơ nhiễm trùng hô hấp. Dù vậy, bằng chứng về khả năng phục hồi chức năng tế bào lympho vẫn chưa đồng nhất, đòi hỏi vận động viên kết hợp nghỉ ngơi và dinh dưỡng toàn diện.
Bổ sung L-citrulline đơn thuần khó giúp người chạy cải thiện VO2max do nitric oxide bị oxy hóa nhanh. Tuy nhiên, nghiên cứu mới cho thấy khi kết hợp L-citrulline với chất chống oxy hóa polyphenol, khả năng giãn mạch và chỉ số VO2max của vận động viên được cải thiện rõ rệt sau 3 tháng.
Nhiều người tập thể thao tin rằng uống collagen peptide kèm vitamin C trước buổi tập sẽ giúp gân chân dày và khỏe hơn. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy dưỡng chất này không làm tăng kích thước gân ở người khỏe mạnh, mà chỉ phát huy giá trị kích thích tổng hợp collagen và giảm đau khi gân đang bị viêm hoặc tổn thương.
Bổ sung vitamin D kết hợp canxi giúp nâng cao mật độ khoáng xương và giảm nguy cơ rạn xương do mỏi ở người chạy bộ, nhất là nhóm thiếu hụt dinh dưỡng. Tuy nhiên, người tập không nên bổ sung liều cao tùy tiện mà cần kiểm tra vi chất và điều chỉnh giáo án tập luyện khoa học.
Uống canxi liều cao sát giờ tập không giúp tăng sức mạnh cơ bắp mà có thể làm rối loạn cân bằng điện giải canxi - magie, cản trở sự thả lỏng của sợi actin và myosin, từ đó làm tăng nguy cơ co cứng cơ và suy giảm hiệu suất vận động thể thao.
Bổ sung men vi sinh đa chủng trước các đợt tập luyện gắng sức có thể hỗ trợ giảm nhẹ các triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp trên ở người chạy bộ. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc vào từng chủng vi khuẩn cụ thể và không thể thay thế cho chế độ nghỉ ngơi, phục hồi khoa học.
Bổ sung Beta-alanine giúp tăng nồng độ carnosine nội bào từ 40% đến 80%, củng cố hệ đệm ion H+ tự nhiên của cơ bắp. Nhờ giảm tình trạng toan hóa mô cơ khi vận động nặng, dưỡng chất này hỗ trợ duy trì thể lực và giảm kiệt sức trong các bài tập ngắt quãng.
Coenzyme Q10 hỗ trợ chuỗi hô hấp ty thể và có thể giúp giảm bớt các chỉ số hủy hoại tế bào cơ như CK và LDH sau vận động nặng, nhưng chỉ khi dùng liều từ 300 mg/ngày trong tối thiểu 14 ngày; dưỡng chất này không thể ngăn chặn hoàn toàn tổn thương cơ bắp.
Bổ sung men vi sinh (probiotics) có thể hỗ trợ đường ruột phân giải đạm và gia tăng hấp thu các axit amin thiết yếu như leucine vào máu. Khi kết hợp cùng chế độ tập luyện kháng lực và dinh dưỡng giàu đạm, lợi khuẩn giúp tối ưu tổng hợp cơ bắp, giảm tổn thương mô cơ và rút ngắn thời gian phục hồi.
Bổ sung taurine đơn thuần ngay sau buổi tập mang lại lợi ích khá hạn chế trong việc làm giảm tổn thương cơ bắp. Nghiên cứu khoa học cho thấy taurine phát huy hiệu quả giảm mỏi cơ và duy trì lực co bóp tốt nhất khi được nạp đều đặn trước đó hoặc phối hợp cùng BCAA.
Dùng kháng sinh phổ rộng kéo dài có thể gây thiếu hụt vitamin K do tiêu diệt vi khuẩn đường ruột có lợi và ức chế các enzym chuyển hóa tại gan. Biến chứng này thường đe dọa những bệnh nhân ăn uống kém, suy kiệt hoặc có bệnh nền mạn tính, đòi hỏi phải theo dõi sát sao.
Bổ sung HMB có thể hỗ trợ bảo vệ màng tế bào và giảm tổn thương dị hóa cơ bắp ở người mới tập gym, nhưng hiệu quả đòi hỏi phải duy trì liều lượng thích hợp trong tối thiểu hai tuần thay vì dùng tức thời.
Bổ sung collagen peptide kết hợp vitamin C giúp thúc đẩy tổng hợp collagen, tăng độ dày và cải thiện độ cứng cơ học của gân khi kết hợp cùng tập kháng lực. Dù vậy, dưỡng chất này chỉ phát huy tối đa hiệu quả phục hồi và giảm đau gân khi đi kèm với chế độ tập luyện có tải trọng khoa học.
Uống viên canxi chung với trà xanh có thể làm cản trở hấp thu khoáng chất này do oxalate và polyphenol trong trà liên kết với canxi tạo thành phức hợp khó tan. Để cơ thể hấp thu canxi tốt nhất và vẫn tận hưởng lợi ích của trà xanh, bạn nên uống hai thứ cách nhau ít nhất 2 giờ.
Tuyệt đối không uống viên sắt cùng lúc với kháng sinh doxycycline. Ion sắt liên kết với phân tử doxycycline tạo thành phức chelate không tan trong đường ruột, làm mất hoạt tính kháng khuẩn và ngăn cản sự hấp thu sắt. Người bệnh cần uống hai loại thuốc này cách nhau ít nhất 2 đến 3 giờ.
Polyphenol trong acai có thể cản trở hấp thu sắt non-heme từ thực vật nếu dùng chung bữa ăn do tạo phức hợp khó tan trong ruột. Tuy nhiên, người khỏe mạnh hoàn toàn có thể ngăn ngừa tình trạng này bằng cách dùng acai cách xa bữa chính và bổ sung vitamin C.
Uống viên bổ kẽm chung với sữa có thể làm giảm hấp thu kẽm tới 50%. Hàm lượng canxi cao trong sữa cạnh tranh trực tiếp vị trí hấp thu với kẽm tại biểu mô ruột non, do đó người dùng nên uống hai loại này cách nhau ít nhất 2 giờ.
Sau đợt dùng kháng sinh liều cao hoặc phổ rộng, việc bổ sung vitamin nhóm B là cần thiết do hệ vi sinh đường ruột bị suy giảm mạnh, làm gián đoạn quá trình tự tổng hợp các vi chất thiết yếu như vitamin B12. Tuy nhiên, người bệnh nên ưu tiên bổ sung qua chế độ ăn giàu dinh dưỡng hoặc dùng liều sinh lý theo tư vấn của bác sĩ.
Nghiên cứu cho thấy axit béo Omega-3 có khả năng hỗ trợ phục hồi hệ vi sinh vật và giảm phản ứng viêm niêm mạc ruột do kháng sinh gây ra. Dưỡng chất này kích thích lợi khuẩn phát triển, ức chế vi khuẩn sinh độc tố và bảo vệ hàng rào tiêu hóa hiệu quả.
