Atiso trong ẩm thực và y học cổ truyền
Atiso (Cynara scolymus) là thảo dược và thực phẩm chức năng phong phú cynarin, dùng hỗ trợ gan, tiêu hóa chất béo và bảo vệ tế bào; có tiềm năng ứng dụng trong y học, thực phẩm chức năng và chăn nuôi gia cầm.
Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
48 bài, trang 3 trên 3
Atiso (Cynara scolymus) là thảo dược và thực phẩm chức năng phong phú cynarin, dùng hỗ trợ gan, tiêu hóa chất béo và bảo vệ tế bào; có tiềm năng ứng dụng trong y học, thực phẩm chức năng và chăn nuôi gia cầm.
Atiso nên dùng thận trọng ở người bệnh gan mật, đang dùng thuốc, và tiể đường. Cần hỏi bác sĩ trước khi dùng lâu dài.
Atiso (Cynara scolymus) chứa cynarin, có tiềm năng hỗ trợ cải thiện ALT/AST ở bệnh nhân NASH và ức chế lipase, α-glucosidase. Tuy nhiên, bằng chứng chỉ dựa trên nghiên cứu nhỏ, chưa đủ khẳng định hiệu quả điều trị.
Atiso (Cynara scolymus) hỗ trợ cải thiện chỉ số gan ALT/AST và lipid máu ở bệnh nhân viêm gan béo không gây do rượu, nhờ cynarin điều hòa cholesterol nội bào và ức chế SREB. Dùng trà, nước ép hoặc bào chưởng, liều 1–2g lá tươi hoặc 0.5–1g bột khô/phẩm 200–300ml nước, uống 1–2 lần/ngày trước bữa ăn.
Chưa nên dùng atiso thường xuyên vì bằng chứng lâm sàng còn hạn chế. Nghiên cứu nhỏ gợi ý hỗ trợ gan và tiêu hóa chất béo nhưng chưa đủ mẫu và chưa chứng minh rõ ở người. Nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng lâu dài, đặc biệt nếu có bệnh gan hoặc tiêu hoá.
Atiso (Cynara scolymus) chứa cynarin và các polyphenol như axit quinic, axit caffeic, axit chlorogenic, luteolin-7-glucoside, tập trung ở lá và capitula. Các hợp chất này bảo vệ gan qua hoạt tính chống oxy hóa, hỗ trợ tiêu hóa chất béo và có khả năng kháng nấm. Nghiên cứu lâm sàng nhỏ cho thấy giảm ALT/AST ở viêm gan béo không do rượu, nhưng nên tham khảo bác sĩ khi có tiền sử tắc mật.
Atiso có thể gây tác dụng phụ tiềm năng lên hệ miễn dịch theo nghiên cứu trên chuột, nhưng chưa rõ hậu quả lâm sàng ở người. Người bị tắc mật hoặc sỏi mật nên hỏi bác sĩ trước khi dùng vì atiso kích thích tiết dịch mật, có thể làm nặng thêm tình trạng hoặc gây cơn đau mật cấp. Chưa có bằng chứng rõ ràng về tương tác thuốc, nhưng người dùng thuốc ảnh hưởng gan như sirolimus nên tham khảo ý kiến bác sĩ.
Atiso (Cynara scolymus) là loại rau/dược liệu chứa cynarin, được nghiên cứu hỗ trợ chức năng gan và tiêu hóa chất béo ở mô hình động vật, nhưng chưa có đủ bằng chứng khuyến cáo điều trị bệnh gan hay bệnh tiêu hóa ở người.