Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
8 bài
Bạch điệp (Hedychium coronarium) và gừng gió (Zingiber zerumbet) cùng thuộc họ Gừng nhưng khác biệt rõ rệt về mặt hóa học: bạch điệp đặc trưng bởi hơn 50 hợp chất labdane diterpene cùng các monoterpene thơm, trong khi gừng gió nổi bật với các sesquiterpene và khả năng kháng ký sinh trùng mạnh mẽ hơn trong thử nghiệm in vitro.
Hoa bạch điệp sở hữu hương thơm quyến rũ nhờ chứa lượng lớn tinh dầu và monoterpene tự nhiên. Việc lạm dụng trà hoa quá đậm đặc hoặc uống khi đói có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày. Bài viết hướng dẫn cách dùng an toàn, kiểm soát nồng độ tinh dầu để thưởng trà trọn vẹn mà êm bụng.
Bạch điệp sở hữu hoạt tính chống viêm tiềm năng nhưng các nghiên cứu ghi nhận thân rễ và tinh dầu của cây có độc tính tế bào và diệt sinh vật. Phụ nữ mang thai, người đang cho con bú và người dị ứng tinh dầu họ Gừng tuyệt đối không nên dùng để tránh nguy cơ kích ứng, ngộ độc hoặc ảnh hưởng bất lợi đến thai nhi.
Tinh dầu thân rễ hoa bạch điệp đã được chứng minh trong phòng thí nghiệm có khả năng ức chế một số chủng vi khuẩn và vi nấm nhờ hàm lượng monoterpene dồi dào. Tuy nhiên, hoạt tính kháng khuẩn chỉ ở mức yếu đến trung bình, phần lớn dữ liệu tập trung ở thân rễ chứ không phải hoa.
Thân rễ bạch điệp chứa nhiều diterpene và tinh dầu có hoạt tính chống oxy hóa mạnh cùng tiềm năng bảo vệ gan trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện tại chưa đủ để xem loại củ này là phương thuốc hạ men gan trên người, người bệnh không nên tự ý dùng thay thế thuốc điều trị.
Bạch điệp kết hợp thuốc tây liều cao tiềm ẩn rủi ro làm rối loạn hệ enzym gan CYP450, làm thay đổi nồng độ thuốc trong máu và tăng nguy cơ chảy máu nguy hiểm khi dùng chung thuốc chống đông máu.
Bạch điệp (ngải hoa sen) thường được truyền tai như phương thuốc dân gian chữa đau nhức xương khớp. Các phân tích phòng thí nghiệm xác nhận hoạt chất diterpene và coronarin D từ thân rễ có khả năng ức chế phản ứng viêm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người vẫn chưa có.
Nhiều người truyền tai nhau dùng củ bạch điệp (ngải hoa sen) để tẩy giun, chống lão hóa hay thay thế kháng sinh. Tuy nhiên, các tác dụng này mới chỉ ghi nhận trong ống nghiệm, hoàn toàn thiếu thử nghiệm lâm sàng trên người và tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe nếu lạm dụng.
