13 bài viết
Hạt đậu mèo rừng chứa 4% đến 6% L-DOPA tự nhiên, hoạt chất chính trong thuốc điều trị Parkinson tiêu chuẩn vàng. Dù các thử nghiệm lâm sàng cho thấy tiềm năng cải thiện triệu chứng vận động, số lượng bằng chứng hiện còn hạn chế và việc tự ý dùng chung với thuốc kê đơn có thể gây biến chứng thần kinh nghiêm trọng.
Hạt vừng và dầu mè có bằng chứng lâm sàng giúp cải thiện nhẹ một số chỉ số như triglyceride hay cholesterol ở người rối loạn chuyển hóa. Tuy nhiên mức giảm thực tế khá khiêm tốn, không thể thay thế phác đồ điều trị mỡ máu của bác sĩ.
Mè đất nhám được dân gian dùng để hạ sốt, kháng viêm, nhưng khoa học hiện mới chỉ ghi nhận hoạt tính ức chế prostaglandin và giảm viêm trên mô hình động vật và tế bào. Thảo dược này chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, vì vậy không thể thay thế phác đồ điều trị chuẩn của bác sĩ.
Dầu chiết xuất từ hạt cây mè lai (*Jatropha curcas*) chứa hợp chất phorbol ester mang độc tính cao, có khả năng gắn vào màng tế bào và kích hoạt enzyme protein kinase C. Dù không trực tiếp gây đột biến gen, phorbol ester hoạt động như chất thúc đẩy khối u mạnh mẽ, tuyệt đối không an toàn để ăn hay bôi ngoài da.
Nhiều người có thói quen giã lá dầu mè tía đắp lên vết thương hở nhằm cầm máu, chống viêm. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy chiết xuất cây chỉ có tác dụng kháng khuẩn sơ bộ trong phòng thí nghiệm; thử nghiệm trên động vật không làm vết thương nhanh liền hơn, trong khi độc tính và nguy cơ viêm da tiếp xúc là rất lớn.
Sesamin trong dầu mè đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu thực nghiệm và thử nghiệm lâm sàng là có hỗ trợ hạ huyết áp tâm thu và giảm mỡ máu xấu. Tuy nhiên, mức độ cải thiện khá khiêm tốn nên hoạt chất này không thể thay thế cho thuốc điều trị chuyên khoa.
Nghiên cứu cho thấy việc thay thế chất béo bão hòa bằng khoảng 30 ml dầu mè mỗi ngày trong 8 đến 9 tuần giúp cải thiện rõ rệt chỉ số kháng insulin HOMA-IR, hạ đường huyết lúc đói và hỗ trợ ổn định huyết áp ở người có rối loạn chuyển hóa.
Sesamol trong dầu mè cho thấy tiềm năng sinh học nổi bật trong việc giảm tổn thương tế bào nội mô và ức chế các dạng LDL biến tính. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu mới dừng ở mô hình động vật và tế bào, chưa đủ cơ sở lâm sàng để khẳng định tác dụng chữa bệnh trên người.
Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy tiêu thụ hạt mè và dầu mè có thể hỗ trợ giảm huyết áp tâm thu ở mức khiêm tốn nhờ chứa chất chống oxy hóa và axit béo có lợi. Dù vậy, chất lượng bằng chứng hiện vẫn ở mức thấp, người dùng không nên lạm dụng muối mè mặn hoặc tự ý bỏ thuốc điều trị.
Muối mè chứa dầu béo và các hợp chất thực vật hỗ trợ chuyển hóa xương, nhưng lượng muối đi kèm có thể gây hại nếu lạm dụng. Khoa học ghi nhận dầu mè giúp làm chậm mất xương trên mô hình thí nghiệm, song người lớn tuổi chỉ nên ăn mè nhạt kết hợp lối sống lành mạnh.
Bột đậu mèo rừng chứa Levodopa tự nhiên giúp kéo dài thời gian cải thiện vận động mà không làm tăng biến chứng loạn động so với Levodopa tổng hợp. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện còn giới hạn trên cỡ mẫu nhỏ, sinh khả dụng phụ thuộc lớn vào dạng bào chế, người bệnh tuyệt đối không tự ý thay đổi thuốc điều trị.
Đậu mèo rừng chứa hàm lượng dồi dào tiền chất L-dopa, giúp hỗ trợ phục hồi testosterone thông qua việc kích thích trục dưới đồi - tuyến yên và giảm prolactin ở nam giới suy giảm sinh sản. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc chặt chẽ vào liều lượng và việc lạm dụng quá mức có thể gây tổn thương ngược cho tinh hoàn.