6296 bài viết
Chiết xuất từ rễ và lá cây dây quai bị (*Tetrastigma*) cho thấy khả năng bắt gốc tự do rất ấn tượng trong các thử nghiệm ống nghiệm nhờ dồi dào flavonoid và polysaccharide. Dù vậy, các nhà khoa học nhấn mạnh đây mới là dữ liệu phòng thí nghiệm, chưa đủ bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả bảo vệ trên cơ thể người.
Dây tơ mành được sử dụng trong dân gian nhưng tiềm ẩn rủi ro tương tác bất lợi với các thuốc điều trị chuyển hóa qua gan. Hiện chưa có dữ liệu lâm sàng trên người đối với dược liệu này, song việc can thiệp vào enzym cytochrome P450 có thể làm thay đổi nồng độ thuốc, gây nguy hiểm cho người bệnh.
Ăn tiết canh dê tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn và ký sinh trùng nghiêm trọng do máu sống chưa tiệt trùng. Dữ liệu khoa học cho thấy mầm bệnh Salmonella, vi khuẩn đường ruột sinh độc tố, tụ cầu, vi khuẩn Brucella và ký sinh trùng Toxoplasma gondii đều có thể lây truyền từ sản phẩm dê sống sang người, đe dọa trực tiếp tính mạng.
Nghiên cứu tiền lâm sàng trên chuột cho thấy chiết xuất vỏ và rễ dó tròn giúp giảm mỡ máu, cải thiện men gan và phục hồi tế bào gan tổn thương. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng thử nghiệm trên người hay dữ liệu riêng về hạt dó tròn, người bệnh không nên tự ý dùng thay thuốc.
Nước sắc cây dó tròn ghi nhận tiềm năng hạ đường huyết và lipid máu trên mô hình động vật, tế bào. Tuy nhiên, việc tự ý sắc uống thay thế hoàn toàn nước lọc hằng ngày tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe, đòi hỏi người dùng phải hiểu đúng dạng dùng và kiểm soát liều lượng thận trọng.
Nhiều người dùng cây dó tròn để sắc nước uống trị bệnh nhưng chưa rõ ngưỡng độc tính. Bằng chứng khoa học tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất loài chi này dung nạp tốt ở mức vừa phải, nhưng liều cấp tính từ 4.000 đến 5.000 mg/kg trên chuột bắt đầu gây bất thường và tử vong.
Dù dây nôi (*Cissus adnata*) thể hiện một số hoạt tính giảm đau, kháng khuẩn trên động vật thí nghiệm, hiện hoàn toàn chưa có dữ liệu nghiên cứu về độc tính sinh sản của cây này. Phụ nữ mang thai và đang cho con bú được khuyến cáo tuyệt đối tránh dùng để ngăn ngừa nguy cơ tổn hại thai nhi.
Nhiều người có thói quen nấu nước dây xanh uống hằng ngày để thanh nhiệt, nhưng liệu loại cây này có gây độc cho gan và thận? Các dữ liệu nghiên cứu thực nghiệm trên mô hình chuột bước đầu cho thấy chiết xuất lá dây xanh có độ an toàn tế bào tốt và thậm chí hỗ trợ giảm tổn thương gan thận do hóa chất, song vẫn cần thận trọng khi dùng kéo dài.
Dây tơ mành (Hiptage benghalensis) là dược liệu quen thuộc trong y học cổ truyền châu Á. Các phân tích phòng thí nghiệm bước đầu ghi nhận loài cây này chứa lượng lớn axit ricinoleic trong hạt và chiết xuất vỏ rễ thể hiện hoạt tính sinh học rõ rệt, mở ra tiềm năng nghiên cứu dược liệu sâu rộng.
Nhiều người có thói quen uống nước sắc dây khai để thanh nhiệt, nhưng dùng sai cách hay quá liều dễ gây kích ứng tiêu hóa khó chịu. Hiện chưa có nghiên cứu lâm sàng cụ thể trên dây khai, người dân chỉ nên dùng lượng vừa phải và tham khảo ý kiến bác sĩ để tránh rủi ro.
Dù dây hương chứa flavonoid và acid phenolic có khả năng kháng khuẩn trong phòng thí nghiệm, hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh dược liệu này chữa khỏi viêm tiết niệu ở người. Thậm chí, độc tính từ alkaloid pyrrolizidine trong cây còn tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho gan nếu tự ý sử dụng.
Nhiều người có thói quen kết hợp thảo dược như dây toàn với thuốc tây nhằm tăng hiệu quả điều trị. Tuy nhiên, việc dùng chung các dược liệu chưa rõ cơ chế với thuốc chuyển hóa qua gan tiềm ẩn nguy cơ ức chế enzym Cytochrome P450, làm chậm đào thải thuốc và tích tụ độc tính nguy hiểm.