6293 bài viết
Can khương (gừng khô) hỗ trợ giảm buồn nôn và nôn nghén thai kỳ hiệu quả, tương đương vitamin B6. Dù vậy, thai phụ chỉ nên dùng liều an toàn dưới 1000mg đến 1500mg mỗi ngày; lạm dụng liều cao có thể gây ợ nóng và tiềm ẩn nguy cơ kích thích co bóp tử cung.
Canh châu là dược liệu dân gian giàu chất chống oxy hóa nhưng thiếu dữ liệu an toàn lâm sàng. Phụ nữ mang thai, người có nguy cơ hạ đường huyết và trẻ sơ sinh là 3 nhóm đối tượng cần đặc biệt thận trọng, tránh tự ý uống nước sắc từ cây này để phòng ngừa tác dụng phụ nguy hiểm.
Can khương (gừng khô) chứa hoạt chất có khả năng ức chế ngưng tập tiểu cầu và làm tăng nồng độ thuốc chống đông máu trong cơ thể. Việc phối hợp dược liệu này với các thuốc như rivaroxaban, dabigatran hay phenprocoumon có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa, chảy máu cam hoặc ho ra máu nguy hiểm.
Can khương hỗ trợ đẩy nhanh quá trình làm rỗng dạ dày và giảm triệu chứng đầy trướng ở liều thấp từ 1 g đến 3 g mỗi ngày. Tuy nhiên, người đau dạ dày tuyệt đối không dùng liều cao trên 4 g mỗi ngày vì dễ gây kích thích niêm mạc, dẫn tới ợ nóng và cồn cào.
Cam thảo nam được dùng nhiều trong dân gian để trị ho, sốt nhờ tính mát. Nghiên cứu thực nghiệm chứng minh chiết xuất cây có hoạt tính giảm đau, kháng viêm và an thần trên mô hình động vật. Dù vậy, dữ liệu thử nghiệm lâm sàng trên người vẫn còn thiếu để khẳng định thay thế thuốc đặc trị.
Nước tonic chứa chiết xuất canh kina an toàn khi nồng độ nằm dưới ngưỡng 83 mg/L theo quy định y tế. Tuy nhiên, lạm dụng uống thay nước lọc hoặc dùng ở người có cơ địa dị ứng, thiếu men G6PD có thể gây giảm tiểu cầu, phát ban và rối loạn đông máu nghiêm trọng.
Cao xương gấu từ lâu được đồn thổi như thần dược trị dứt điểm thoái hóa khớp, song y học hiện đại hoàn toàn không ghi nhận dữ liệu lâm sàng chứng minh hiệu quả này. Cảm giác bớt đau phần lớn đến từ tâm lý giả dược, trong khi người bệnh đối mặt rủi ro ngộ độc và bỏ lỡ điều trị chuẩn.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước lá canh châu (Sageretia theezans) giúp giải độc gan, hạ men gan cấp tốc. Thực tế, khoa học ghi nhận dược liệu chứa hợp chất chống oxy hóa mạnh, song tác dụng bảo vệ gan hiện dừng ở mức kinh nghiệm dân gian và thử nghiệm hóa học cơ bản, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Chiết xuất quả bứa (*Garcinia cambogia*) chứa axit hydroxycitric thường được dùng để giảm cân, nhưng liều cao hoặc dùng dài ngày tiềm ẩn nguy cơ tổn thương gan cấp và suy gan. Người dùng cần cẩn trọng với tương tác thuốc và không nên lạm dụng các sản phẩm bổ sung thiếu kiểm soát y tế.
Cam thảo nam là thảo dược hỗ trợ kiểm soát đường huyết và thanh nhiệt tốt, nhưng dùng tùy tiện kéo dài có thể gây quá tải chuyển hóa. Giới hạn an toàn kinh nghiệm là 8-12g khô (hoặc 20-40g tươi) mỗi ngày, uống ngắt quãng, không lạm dụng thay nước lọc.
Hesperidin chiết xuất từ vỏ cam cho thấy tiềm năng điều hòa gen vận chuyển lipid và hỗ trợ giảm mỡ máu trong một số thử nghiệm. Tuy nhiên, phần lớn dữ liệu lâm sàng hiện nay chỉ dừng ở quy mô nhỏ, người bệnh tuyệt đối không dùng vỏ cam thay thế thuốc điều trị mỡ máu.
Dù được dùng trong y học dân gian, dược liệu cam đàng hoang chứa nhiều hoạt chất độc tế bào và từng gây tổn thương gan, thận nghiêm trọng trên động vật. Do hoàn toàn thiếu dữ liệu lâm sàng trên người, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và người suy giảm chức năng gan thận tuyệt đối không nên sử dụng.