Quan niệm dân gian thường cho rằng rau răm gây suy giảm ham muốn và ảnh hưởng tiêu cực đến sinh lực nam giới. Điều này khiến nhiều người băn khoăn mỗi khi ăn kèm rau răm trong bữa ăn hàng ngày.

Hiện chưa có bằng chứng khoa học nào xác nhận việc ăn rau răm làm giảm sinh lý nam. Dữ liệu thử nghiệm lâm sàng trực tiếp trên người về tác động của rau răm đối với hormone sinh dục hay khả năng sinh sản hiện vẫn còn trống.

Rau răm và các hợp chất sinh học đã được biết

Rau răm có tên khoa học là Persicaria odorata (hoặc tên cũ Polygonum odoratum) [1]. Phần thân trên mặt đất của rau răm chứa các hợp chất thơm như (Z)-3-hexenal, (Z)-3-hexenol, decanal, undecanal và dodecanal [1].

Nghiên cứu hóa học năm 2006 xác định vị cay nồng đặc trưng của rau răm đến từ hoạt chất polygodial [1]. Tuy nhiên, các phân tích này thuần túy về thành phần hóa thực vật, không đưa ra kết luận nào về khả năng gây ức chế nội tiết tố nam [1].

Bằng chứng nghiên cứu trên người từ loài liên quan

Chưa có thử nghiệm riêng biệt về rau răm ăn thông thường, nhưng một nghiên cứu năm 2014 đã kiểm tra chiết xuất đông khô của loài họ hàng gần là Polygonum minus kết hợp với Eurycoma longifolia trên nam giới [2]. Thử nghiệm ngẫu nhiên, mù đôi, có đối chứng giả dược trong 12 tuần ghi nhận nhóm sử dụng chế phẩm tăng 10,36% nồng độ testosterone toàn phần so với 4,28% ở nhóm giả dược [2].

Mặc dù vậy, nồng độ testosterone tự do lại có xu hướng suy giảm và điểm số thỏa mãn tình dục không ghi nhận sự cải thiện ở cả hai nhóm [2]. Nghiên cứu không ghi nhận tác dụng phụ đáng chú ý nào liên quan đến sản phẩm trong suốt 84 ngày can thiệp [2]. Kết quả này thuộc về chế phẩm chiết xuất phối hợp, không phản ánh tác động của việc ăn rau răm thông thường trong bữa ăn [2].

Nhầm lẫn thường gặp về tên khoa học các loài thảo dược

Nhiều lo ngại về độc tính sinh sản bắt nguồn từ việc nhầm lẫn tên thực vật có cùng hậu tố "odorata". Điển hình, nghiên cứu năm 2025 ghi nhận dịch chiết cây cỏ lào (Chromolaena odorata) liều cao 500-700 mg/kg gây teo tinh hoàn, giảm testosterone và tổn thương mô học ở chuột cống Wistar [3].

Một nghiên cứu khác năm 2009 cho thấy dịch chiết vỏ rễ hoàng lan (Cananga odorata) liều cao gây biến đổi hình thái tinh trùng và thay đổi testosterone ở chuột [4]. Cần làm rõ rằng cây cỏ lào và hoàng lan là các loài thực vật hoàn toàn khác với rau răm [1]. Các độc tính ghi nhận trên hai loài cây này không có giá trị áp dụng cho rau răm của Việt Nam [3].

Điều khoa học chưa biết về rau răm

Các trích đoạn nghiên cứu hiện tại chưa thể trả lời các câu hỏi:

  • Liệu việc ăn rau răm tươi dài ngày có gây biến đổi nồng độ hormone sinh dục nam hay không.
  • Hoạt chất polygodial trong rau răm có tác động tiêu cực đến chất lượng tinh dịch ở người hay không.
  • Ngưỡng tiêu thụ cụ thể bao nhiêu là an toàn tuyệt đối cho chức năng sinh sản.

Ai nên thận trọng với rau răm?

Người có tiền sử viêm loét dạ dày hoặc tiêu hóa kém nên hạn chế ăn quá nhiều rau răm sống cùng lúc. Vị cay nồng từ hợp chất polygodial có thể gây cảm giác cồn cào hoặc khó chịu cho niêm mạc ruột [1]. Nam giới đang điều trị các bệnh lý hiếm muộn hoặc rối loạn cương dương nên tuân thủ phác đồ điều trị y khoa thay vì tự ý kiêng khem cực đoan dựa vào truyền miệng.

Lời khuyên cân bằng

Ăn rau răm như một loại gia vị kèm món ăn thường ngày không có bằng chứng khoa học nào cho thấy gây hại cho sinh lý phái mạnh. Duy trì mức ăn vừa phải, ăn uống cân đối và giữ lối sống lành mạnh là chìa khóa duy trì sức khỏe tổng thể và khả năng sinh sản.