Trả lời ngắn: Chưa thể khẳng định nhịn ăn 16:8 làm giảm testosterone ở mọi nam thanh niên. Một số thử nghiệm nhỏ ở nam giới trẻ, khỏe mạnh và tập kháng lực ghi nhận testosterone giảm trong thời gian áp dụng khung ăn 8 giờ; nghiên cứu khác ở nam giới béo phì không thấy thay đổi hormone sau 12 tháng [2,3,4]. Tổng quan phân tích gộp năm 2026 cũng không thấy thay đổi có ý nghĩa thống kê về testosterone toàn phần khi gộp các thử nghiệm nhịn ăn, nhưng nhận thấy mức testosterone tự do giảm nhẹ trong chỉ 2 nghiên cứu với 76 người [1].
Kết quả xét nghiệm hormone không đồng nghĩa tự động với giảm ham muốn, rối loạn cương, giảm khả năng sinh sản hay bệnh lý thiếu testosterone. Các nghiên cứu nhỏ này không chứng minh nhịn ăn gây vô sinh hoặc tổn hại lâu dài. Nếu đang cân nhắc 16:8, hãy chú ý khả năng ăn đủ năng lượng và dưỡng chất, nhất là khi tập luyện nhiều hoặc đang giảm cân nhanh.
Nhịn ăn 16:8 là gì?
16:8 là một hình thức ăn giới hạn thời gian: người áp dụng thường nhịn các thực phẩm và đồ uống có năng lượng khoảng 16 giờ, rồi ăn trong cửa sổ 8 giờ. Lịch thực tế khác nhau; ví dụ một số nghiên cứu đặt bữa ăn trong khoảng trưa đến tối. Đây là cách sắp xếp thời điểm ăn, không phải thực đơn cụ thể. Nó cũng không tự cho biết người đó ăn bao nhiêu năng lượng, protein, chất béo hay vi chất.
Một người có thể giữ được đủ tổng năng lượng trong cửa sổ ăn, người khác lại vô tình ăn ít đi vì bỏ bữa. Vì vậy, khi diễn giải thay đổi testosterone, cần xem cả lịch ăn, cân nặng, lượng ăn, vận động, thời điểm lấy mẫu máu và đặc điểm nhóm tham gia. Không thể quy mọi biến động hormone cho riêng số giờ nhịn.
Các nghiên cứu ở nam giới trẻ cho thấy gì?
Trong một thử nghiệm năm 2016, 34 nam giới đã tập kháng lực được phân ngẫu nhiên vào lịch 16:8 hoặc chế độ ăn thông thường trong 8 tuần; cả hai nhóm đều theo chương trình tập luyện. Nhóm 16:8 có giảm mỡ, trong khi khối nạc và sức mạnh được duy trì. Testosterone và IGF-1 giảm có ý nghĩa thống kê ở nhóm 16:8, còn nhóm ăn thông thường không ghi nhận thay đổi tương tự [2].
Đây là một tín hiệu cần nêu rõ, nhưng phạm vi suy luận hẹp: mẫu nhỏ, người tham gia là nam tập luyện lâu năm, thời gian theo dõi chỉ 8 tuần. Thử nghiệm không đánh giá khả năng có con, chức năng tình dục lâu dài hay chẩn đoán thiếu testosterone. Việc giữ được sức mạnh và khối nạc trong nghiên cứu cũng không bảo đảm tất cả người áp dụng 16:8 sẽ có cùng kết quả.
Một nghiên cứu tiếp theo theo dõi 20 nam giới khỏe mạnh, tập kháng lực lâu năm trong 12 tháng. Nhóm ăn giới hạn thời gian có testosterone và IGF-1 thấp hơn so với nhóm ăn thông thường ở những lần đo được báo cáo [3]. Quy mô nhỏ và nhóm đặc thù tiếp tục khiến kết quả không thể dùng để dự đoán cho mọi nam giới trẻ, người không tập thể hình hoặc người ăn theo 16:8 nhưng không giảm cân.
Thử nghiệm khác ở 26 nam giới hoạt động thể lực, tuổi trung bình khoảng 23, kết hợp lịch ăn giới hạn thời gian với thâm hụt năng lượng và tập kháng lực trong 4 tuần. Testosterone giảm ở cả nhóm ăn theo khung giờ và nhóm ăn thông thường đang cùng giảm năng lượng [5]. Kết quả này nhấn mạnh rằng mức thiếu hụt năng lượng và quá trình giảm cân có thể quan trọng; nó không cô lập tác động của 16:8 như một yếu tố duy nhất.
Vì sao kết quả giữa các nghiên cứu khác nhau?
Thử nghiệm ở nam tập luyện thường có mẫu nhỏ, thiết kế và chế độ ăn khác nhau. Ở một số thử nghiệm, người tham gia giảm mỡ hoặc giảm tổng năng lượng; ở nghiên cứu khác, lượng ăn được khuyến nghị gần mức duy trì. Khối lượng tập, thời điểm bữa ăn, thời điểm lấy máu và phương pháp xét nghiệm cũng có thể khác. Testosterone biến thiên theo thời gian trong ngày và điều kiện sức khỏe, nên một phép đo trước và sau không tự giải thích đầy đủ sự thay đổi ở từng cá nhân.
Nghiên cứu 12 tháng ở 90 người trưởng thành bị béo phì so sánh 16:8, hạn chế năng lượng hằng ngày và nhóm đối chứng. Cân nặng giảm ở cả nhóm 16:8 và hạn chế năng lượng, nhưng testosterone toàn phần, DHEA và SHBG ở nam không khác biệt rõ theo thời gian hoặc giữa nhóm [4]. Nhóm này khác nam giới trẻ khỏe mạnh tập thể hình, vì vậy kết quả không phủ định các thử nghiệm trước; nó cho thấy đáp ứng có thể phụ thuộc quần thể và bối cảnh.
Tổng quan hệ thống và phân tích gộp công bố năm 2026 tập hợp 15 thử nghiệm nhịn ăn hoặc hạn chế năng lượng với 954 người trưởng thành. Khi gộp các thử nghiệm nhịn ăn, testosterone toàn phần không thay đổi có ý nghĩa thống kê; mức dị biệt giữa nghiên cứu rất cao và độ chắc chắn GRADE được đánh giá rất thấp. Với testosterone tự do, phân tích gộp 2 thử nghiệm, 76 người, cho thấy giảm trung bình khoảng 4,9 pg/mL; độ chắc chắn được xếp mức vừa trong tổng quan, nhưng kết quả vẫn dựa trên số nghiên cứu ít và không chỉ riêng nam thanh niên [1].
Tổng quan này đánh giá các loại nhịn ăn khác nhau, không phải chỉ lịch 16:8 và không phải chỉ ở nam giới trẻ. Nó còn không đánh giá liệu thay đổi hormone có làm xuất hiện triệu chứng hay ảnh hưởng khả năng sinh sản hay không [1]. Vì vậy, cách tóm tắt thận trọng là: một vài thử nghiệm ở nam trẻ tập luyện ghi nhận giảm hormone, trong khi dữ liệu gộp rộng hơn không cho thấy testosterone toàn phần giảm nhất quán. Chưa đủ dữ liệu để kết luận tác động dài hạn ở nam thanh niên nói chung.
Testosterone giảm trong xét nghiệm có đồng nghĩa giảm ham muốn?
Không nhất thiết. Nghiên cứu hormone thường đo nồng độ trong máu, không phải lúc nào cũng đo ham muốn, chức năng cương, tâm trạng, mệt mỏi hoặc khả năng sinh sản. Một thay đổi trung bình giữa hai nhóm không cho biết chắc điều gì sẽ xảy ra với từng người. Mặt khác, việc một thử nghiệm không ghi nhận triệu chứng cũng không chứng minh mọi lịch nhịn ăn đều không có rủi ro.
Chẩn đoán thiếu testosterone không nên dựa trên một con số đơn lẻ hoặc quảng cáo “xét nghiệm hormone thấp”. Hướng dẫn của Hội Nội tiết khuyến nghị chỉ chẩn đoán khi có dấu hiệu hoặc triệu chứng phù hợp kèm nồng độ testosterone thấp rõ ràng và lặp lại; cần xác nhận bằng phép đo buổi sáng ở hai ngày riêng biệt, trong điều kiện thích hợp [6]. Nếu có giảm ham muốn kéo dài, rối loạn cương, mất cương buổi sáng, khó có con hoặc mệt mỏi kéo dài, bác sĩ sẽ xem xét bệnh sử, thuốc, giấc ngủ, sức khỏe chung và kết quả xét nghiệm thay vì quy ngay cho chế độ ăn.
Nếu đang ăn 16:8 và tập luyện thì nên lưu ý gì?
- Đừng để cửa sổ ăn quá ngắn khiến tổng khẩu phần thiếu năng lượng hoặc khó đáp ứng nhu cầu protein và các nhóm thực phẩm cần thiết.
- Theo dõi xu hướng cân nặng, sức mạnh, hồi phục, giấc ngủ và cảm giác đói. Giảm cân quá nhanh, giảm sức tập kéo dài hoặc kiệt sức là lý do xem lại mức thâm hụt và lịch ăn.
- Không dùng 16:8 như liệu pháp “tăng testosterone”. Bằng chứng chưa cho thấy tác dụng tăng hormone ổn định ở nam thanh niên.
- Tránh tự mua testosterone, thuốc tăng hormone hoặc “testosterone booster” vì một kết quả xét nghiệm đơn lẻ. Testosterone ngoại sinh có thể ức chế quá trình tạo tinh trùng; người quan tâm khả năng sinh sản cần được tư vấn y khoa trước mọi liệu pháp hormone.
- Nếu có đái tháo đường dùng thuốc, tiền sử rối loạn ăn uống, bệnh mạn tính hoặc dùng thuốc cần uống cùng thức ăn, hãy trao đổi với bác sĩ trước khi thay đổi thời điểm ăn.
Kết luận
Ở nam thanh niên, 16:8 chưa được chứng minh là luôn làm giảm testosterone, nhưng một số thử nghiệm nhỏ trên nam giới tập kháng lực đã ghi nhận giảm nồng độ hormone [2,3]. Tổng quan năm 2026 cho thấy testosterone toàn phần nhìn chung không giảm nhất quán khi gộp các thử nghiệm nhịn ăn, trong khi testosterone tự do có tín hiệu giảm nhẹ từ một số ít nghiên cứu [1]. Chưa rõ những biến đổi này có ý nghĩa lâm sàng hay ảnh hưởng đến ham muốn, cương dương hoặc khả năng sinh sản không.
Nếu chọn cách ăn này, hãy ưu tiên một khẩu phần đủ chất và tránh giảm cân quá mức. Khi có triệu chứng kéo dài, cần đánh giá y khoa thay vì tự điều trị bằng nhịn ăn hoặc hormone.
Tài liệu tham khảo
[1] Ghoreishy SM, et al. The Effects of Fasting and Caloric Restriction on Reproductive Hormones: A Systematic Review, Meta-Analysis, and GRADE Assessment. Food Science & Nutrition. 2026. DOI: 10.1002/fsn3.72078. https://doi.org/10.1002/fsn3.72078.
[2] Moro T, et al. Effects of eight weeks of time-restricted feeding (16/8) on basal metabolism, maximal strength, body composition, inflammation, and cardiovascular risk factors in resistance-trained males. J Transl Med. 2016;14:290. PMID: 27737674. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27737674/.
[3] Moro T, et al. Twelve Months of Time-restricted Eating and Resistance Training Improves Inflammatory Markers and Cardiometabolic Risk Factors. Med Sci Sports Exerc. 2021;53(12):2577–2585. PMID: 34649266. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34649266/.
[4] Lin et al. Effect of time restricted eating versus daily calorie restriction on sex hormones in males and females with obesity. Eur J Clin Nutr. 2024. PMID: 38866976. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38866976/.
[5] Moro T, et al. Four Weeks of Time-Restricted Feeding Combined with Resistance Training Does Not Differentially Influence Measures of Body Composition, Muscle Performance, Resting Energy Expenditure, and Blood Biomarkers. Nutrients. 2020;12(4):1126. PMID: 32316561. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32316561/.
[6] Bhasin S, et al. Testosterone Therapy in Men With Hypogonadism: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2018;103(5):1715–1744. DOI: 10.1210/jc.2018-00229. https://doi.org/10.1210/jc.2018-00229.






