Thực hư chuyện 'ăn thịt chó giải đen và tăng cường sinh lý nam'?

Nhiều người Việt giữ thói quen rủ nhau ăn thịt chó vào dịp cuối tháng hoặc cuối năm với niềm tin xua tan vận xui, giải vận đen. Không dừng lại ở ý nghĩa tâm linh truyền miệng, món ăn này còn được cánh mày râu đồn thổi như phương thuốc tráng dương, giúp cải thiện phong độ chốn phòng the nhờ tính nhiệt đặc trưng.

Thực tế, quan niệm ăn thịt chó giải đen hay tăng cường sinh lý nam hoàn toàn không có cơ sở khoa học hiện đại. Dưới góc nhìn dược lý học và y học chứng cứ, thịt chó chỉ là nguồn thực phẩm giàu đạm, không chứa hoạt chất đặc hiệu nào giúp tăng testosterone hay trị rối loạn cương dương.

Tâm lý dân gian và cơ chế sinh lý thực sự

Niềm tin về các thực phẩm hay bài thuốc tự nhiên giúp tăng ham muốn tình dục, cải thiện khả năng sinh hoạt phòng the đã tồn tại qua nhiều nền văn hóa ^[1]. Theo phân loại dược lý, các chất kích dục tự nhiên thường được chia thành ba nhóm tác động: tăng ham muốn (libido), tăng độ cương cứng (potency) hoặc gia tăng khoái cảm tình dục ^[2].

Cảm giác hưng phấn hay ấm áp sau khi ăn thịt chó thực chất bắt nguồn từ hiệu ứng sinh nhiệt do quá trình chuyển hóa một lượng lớn protein và lipid. Khi nạp lượng đạm cao, cơ thể phải tăng cường tuần hoàn và trao đổi chất để tiêu hóa, dẫn đến cảm giác nóng người bừng bừng. Hiện tượng thuần túy mang tính sinh học này dễ bị nhầm lẫn với việc gia tăng ham muốn tình dục hoặc nâng cao nồng độ nội tiết tố nam.

Khoa học hiện đại nói gì về các liệu pháp tăng cường sinh lý truyền thống?

Từ thời cổ đại qua các nền văn minh Ấn Độ, Ai Cập, La Mã đến Trung Hoa, con người đã không ngừng tìm kiếm các hoạt chất tự nhiên để cải thiện đời sống tình dục ^[3]. Y học dân gian ở nhiều khu vực cũng ghi nhận việc sử dụng các bài thuốc từ động vật làm phương tiện chăm sóc sức khỏe ban đầu ^[4]. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng có rất nhiều định kiến mê tín và huyền thoại hoang đường gắn liền với y học cổ truyền, đòi hỏi các bộ phận động vật phải được phân tích, kiểm định nghiêm ngặt về thành phần hoạt tính ^[4].

Hầu hết các thảo dược hay động vật được đồn đại giúp tráng dương đều thiếu bằng chứng lâm sàng thuyết phục. Đơn cử như cây Bạch tật lê (Tribulus terrestris), một loại thảo dược họ Tật lê (Zygophyllaceae) từng được quảng bá rầm rộ là có khả năng tăng cường nội tiết tố nam androgen ^[5]. Một tổng quan hệ thống công bố năm 2016 dựa trên các nghiên cứu từ năm 1968 đến 2015 đã bác bỏ giả thuyết này; dữ liệu thực nghiệm cho thấy thảo dược trên hoàn toàn không làm tăng nồng độ androgen ở người như lầm tưởng ^[5].

Thực tế, ranh giới giữa truyền thuyết dân gian và thực tế khoa học đối với các chất kích thích tình dục tự nhiên vẫn chưa được phân định rõ ràng trong phần lớn trường hợp ^[6]. Một đánh giá công bố năm 2014 nhấn mạnh rằng có rất ít bằng chứng khoa học ủng hộ việc sử dụng các vị thuốc kích dục tự nhiên trong điều trị rối loạn chức năng tình dục ở nam giới, hầu hết các thử nghiệm hiện có chỉ dừng lại trên mô hình động vật và thiếu nghiên cứu lâm sàng quy mô trên người ^[3].

Nguy cơ sức khỏe khi lạm dụng thịt chó

Việc lạm dụng thịt chó không chỉ không giúp cải thiện bản lĩnh đàn ông mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro bệnh tật nghiêm trọng. Thịt chó chứa hàm lượng protein động vật và mỡ bão hòa rất cao. Tiêu thụ một lượng lớn trong một bữa ăn khiến hệ tiêu hóa bị quá tải, gây cảm giác đầy bụng, khó tiêu và làm tăng đột ngột axit uric trong máu.

Thói quen ăn thịt chó kèm theo rượu bia trong các buổi nhậu còn là yếu tố thúc đẩy bùng phát các cơn viêm khớp gout cấp tính. Nạp nhiều chất béo bão hòa từ thịt động vật theo thời gian dài gây xơ vữa động mạch, dẫn đến bệnh tim mạch và huyết áp cao. Đáng chú ý, rối loạn chức năng cương dương ở nam giới thường xuất phát trực tiếp từ các bệnh lý mạch máu, tiểu đường và tăng huyết áp ^[6]. Do đó, chế độ ăn nhiều đạm và mỡ động vật như thịt chó thực chất gây bất lợi cho sức khỏe mạch máu - nền tảng chính duy trì khả năng cương cứng.

Bên cạnh đó, thịt chó tại Việt Nam chủ yếu được thu gom từ các nguồn trôi nổi, không qua kiểm dịch thú y. Người tiêu dùng đối mặt nguy cơ nhiễm giun xoắn (Trichinella), ấu trùng sán dải chó, các độc chất dùng để đánh bả chó và vi khuẩn gây tiêu chảy cấp.

Hiểu lầm thường gặp về khả năng chăn gối

Một hiểu lầm kinh điển của nam giới là tin vào nguyên lý "ăn gì bổ nấy" hoặc các món ăn có tính nhiệt cao sẽ giúp bổ thận tráng dương. Cương dương là một quá trình huyết động học phức tạp, phụ thuộc vào sự thư giãn của cơ trơn mạch máu thể hang dưới sự điều phối của hệ thần kinh, nội mô và nitric oxide, chứ không phải do việc ăn các món sinh nhiệt ^[5].

Thêm vào đó, tâm lý giải đen hay kỳ vọng bản lĩnh tăng vọt sau bữa ăn tạo ra hiệu ứng giả dược (placebo). Sự phấn khích nhất thời từ cồn và tâm lý thoải mái khi tụ tập bạn bè thường bị gán ghép sai lệch cho công dụng của thịt chó. Khi cơ thể mệt mỏi do quá tải tiêu hóa và gan phải làm việc cật lực để giải độc rượu vào ngày hôm sau, phong độ thể chất thực tế sẽ suy giảm rõ rệt.

Những ai cần tuyệt đối tránh xa?

Do hàm lượng dinh dưỡng đặc thù và các nguy cơ chuyển hóa, những nhóm đối tượng sau không nên sử dụng thịt chó:

• Người mắc bệnh gout hoặc có nồng độ axit uric máu cao: Lượng purin dồi dào trong thịt chó sẽ làm bùng phát cơn đau khớp cấp tính.
• Bệnh nhân tim mạch, tăng huyết áp: Lượng mỡ bão hòa và muối cao (khi chế biến cùng mắm tôm) làm tăng gánh nặng lên thành mạch và huyết áp.
• Người suy giảm chức năng gan, thận: Gan và thận phải làm việc quá mức để chuyển hóa, đào thải lượng nitơ dư thừa từ đạm.
• Người thừa cân, béo phì, rối loạn mỡ máu: Nguy cơ xơ vữa mạch máu và gan nhiễm mỡ tiến triển nhanh hơn.

Thay đổi lối sống để duy trì phong độ bền vững

Để duy trì phong độ và sức khỏe sinh sản một cách bền vững, nam giới cần từ bỏ các phương pháp truyền miệng thiếu căn cứ khoa học và thiết lập lối sống lành mạnh:

• Dinh dưỡng cân bằng: Bổ sung đa dạng các nhóm chất, tăng cường rau xanh, hoa quả tươi, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đạm nạc như cá, gia cầm; hạn chế mỡ động vật và thịt đỏ.
• Giữ tinh thần thoải mái: Giảm thiểu căng thẳng thần kinh, bởi lối sống áp lực là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm khả năng sinh sản và gia tăng rối loạn tình dục ở nam giới ^[1].
• Ngủ đủ giấc và tập luyện đều đặn: Giấc ngủ sâu hỗ trợ tuyến nội tiết sản sinh testosterone tự nhiên; vận động thể chất giúp tăng cường lưu thông máu tới toàn bộ hệ cơ quan.
• Thăm khám chuyên khoa: Khi gặp các vấn đề về suy giảm ham muốn hoặc rối loạn cương dương, nam giới nên đến các cơ sở y tế nam học uy tín để được chẩn đoán nguyên nhân mạch máu, thần kinh hay nội tiết, tuyệt đối không tự ý dùng các bài thuốc động vật chưa được chứng minh.

Chuyện ăn thịt chó để giải đen chỉ là tín ngưỡng dân gian, và việc dùng thịt chó để tăng cường sinh lý nam hoàn toàn là lời đồn vô căn cứ. Nam giới cần tỉnh táo nhìn nhận thực phẩm dưới góc độ dinh dưỡng, xây dựng chế độ sinh hoạt khoa học và tìm đến y học chứng cứ để bảo vệ sức khỏe phòng the lâu dài.