Đang mở thư viện…
Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1.525 bài, trang 11 trên 77
Tinh dầu tràm trà có khả năng ức chế vi nấm gây nấm móng trong phòng thí nghiệm và cải thiện triệu chứng lâm sàng ở mức độ nhẹ đến trung bình. Tuy nhiên, tỷ lệ làm sạch nấm hoàn toàn chưa cao, cần dùng kéo dài nhiều tháng và chưa thể thay thế hoàn toàn phác đồ y khoa chính thống.
Nước sắc cây tai chuột thường được truyền tai nhau giúp thanh nhiệt, trị tiểu rắt, nhưng hiện chưa có nghiên cứu khoa học trực tiếp kiểm chứng hiệu quả này trên người. Các bằng chứng y học về cơ chế lợi tiểu và kháng viêm cho thấy việc tự ý dùng thảo dược thông tiểu cần hết sức thận trọng để tránh rối loạn điện giải và hại thận.
Viêm bờ mi mạn tính do ký sinh trùng Demodex gây ngứa ngáy, rụng mi và cộm xốn kéo dài. Tinh dầu tràm trà cùng hoạt chất chính terpinen-4-ol giúp hỗ trợ tiêu diệt ve mi mắt và giảm viêm hiệu quả, nhưng cần được dùng đúng nồng độ y khoa để tránh nguy cơ kích ứng cho mắt.
Lá sắn thuyền chứa nhiều chất chống oxy hóa như flavonoid, nhưng hiện chưa có nghiên cứu trên người chứng minh loại lá này giúp ức chế enzyme tạo acid uric hay chữa bệnh gút. Người bệnh có thể ăn như rau gia vị, tránh sắc uống đặc để bảo vệ thận.
Sắn dây chứa nhiều hoạt chất sinh học giúp tăng chuyển hóa cồn, giảm viêm và hạn chế tích tụ mỡ tại gan trong các thử nghiệm trên động vật. Tuy nhiên, bột sắn dây thông thường chỉ có tác dụng hỗ trợ phần nào, không phải là thuốc giải rượu hoàn toàn như nhiều người lầm tưởng.
Nước súc miệng chiết xuất lá sầu đâu được chứng minh có khả năng giảm mảng bám, cải thiện viêm nướu và chảy máu chân răng trong ngắn hạn tương đương hoạt chất nha khoa chlorhexidine. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ, không thể thay thế việc chải răng hàng ngày bằng kem chứa fluoride hay điều trị nha khoa chuyên sâu.
Gội đầu bằng nước lá sầu đâu không thể trị dứt điểm gàu vĩnh viễn nhưng có tác dụng hỗ trợ kiểm soát gàu nhờ các hoạt chất kháng nấm Malassezia furfur và kháng viêm tự nhiên. Tuy nhiên, hiệu quả diệt nấm tối ưu phụ thuộc lớn vào công nghệ chiết xuất chuyên sâu hơn là cách đun nấu thủ công tại nhà.
Chiết xuất sả Sri Lanka và hoạt chất chính citronellal có khả năng ức chế mạnh nấm sợi lây từ thú cưng lẫn nấm men gây bệnh trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, tinh dầu này hiện chỉ phù hợp hỗ trợ làm sạch môi trường sống, chưa thể thay thế thuốc đặc trị nấm da trên người.
Bột sắn dây chứa hoạt chất isoflavone có khả năng tương tác với thụ thể nội tiết, giúp hỗ trợ giảm tần suất và mức độ cơn bốc hỏa ở phụ nữ tiền mãn kinh. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế phụ thuộc vào hàm lượng hoạt chất, cách chia liều dùng và khả năng chuyển hóa của hệ vi sinh đường ruột mỗi người.
Nước lá sắn thuyền (*Syzygium polyanthum*) có khả năng ức chế các enzyme tiêu hóa tinh bột và làm giảm hấp thu glucose qua niêm mạc ruột. Dù các nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận tiềm năng hạ đường huyết khả quan, người bệnh tiểu đường không được tự ý bỏ thuốc tây để thay thế bằng thảo dược.
Chiết xuất lá và vỏ cây sầu đâu có khả năng ức chế bơm acid dịch vị, tăng tiết chất nhầy và chống oxy hóa giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày. Tuy nhiên, hiệu quả làm lành vết loét ở người mới được chứng minh qua dạng chiết xuất vỏ cây chuẩn hóa, người bệnh không nên tự sắc lá uống đặc thay thuốc.
Dầu và chiết xuất sầu đâu (neem) có khả năng kháng khuẩn, hỗ trợ giảm tiết bã nhờn và cải thiện tổn thương mụn trứng cá mức độ nhẹ đến trung bình. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng rõ nhất hiện nằm ở dạng sữa rửa mặt thảo dược phối hợp, không phải là thuốc đặc trị thay thế hoàn toàn phác đồ y khoa.
Các nghiên cứu thực nghiệm bước đầu cho thấy chiết xuất lá sắn thuyền có khả năng làm giảm chỉ số cholesterol toàn phần trên động vật nhờ hoạt chất squalene, nhưng chưa có bằng chứng xác nhận tác dụng hạ triglyceride hay hiệu quả lâm sàng trên người. Do đó, người bệnh không nên tự ý dùng liều cao thay thế thuốc điều trị.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy chiết xuất từ lá, hạt và vỏ cây sầu đâu có khả năng làm giảm mật độ, giảm độ di động và tăng tỷ lệ dị dạng tinh trùng ở động vật thực nghiệm thông qua cơ chế kháng androgen và tổn thương biểu mô sinh tinh. Nam giới đang chuẩn bị có con nên thận trọng khi sử dụng.
Tinh dầu sả Sri Lanka là nguyên liệu tự nhiên quen thuộc giúp xua đuổi muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết và sốt rét. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy tinh dầu này bay hơi rất nhanh, thường chỉ bảo vệ da khoảng 2 giờ ở dạng thông thường, ngắn hơn nhiều so với hoạt chất tổng hợp DEET.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy sầu đâu có chứa các hoạt chất giúp hỗ trợ hạ đường huyết và cải thiện sử dụng glucose ở mô ngoại vi. Tuy nhiên, ăn lá sầu đâu không thể thay thế thuốc điều trị tiểu đường và người bệnh cần hết sức thận trọng khi sử dụng để tránh nguy cơ tụt đường huyết quá mức.
Trà sả chanh có khả năng làm giảm huyết áp nhờ cơ chế giãn mạch ngoại vi và lợi tiểu. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng cho thấy hiệu quả này thay đổi theo thời gian và liều lượng; nếu lạm dụng liều cao mỗi ngày trong một tháng có thể làm tăng nhịp tim, giảm độ pH máu và suy giảm chức năng lọc của thận.
Nhiều sản phụ truyền tai nhau dùng quả sâu đông (lộ lộ thông) sắc uống để thông kinh lạc và chữa tắc tia sữa. Tuy nhiên, các dữ liệu nghiên cứu hiện đại về bệnh lý tuyến vú hoàn toàn không ghi nhận công dụng này, đồng thời cảnh báo tắc sữa kèm viêm vú cần được xử lý đúng cơ chế sinh lý để tránh biến chứng.
Các hoạt chất ginsenoside và saponin trong chi Nhân sâm (Panax) được chứng minh có khả năng chống oxy hóa, giảm viêm và hỗ trợ phục hồi rối loạn chuyển hóa mỡ ở gan trên thực nghiệm. Tuy nhiên, sâm Ngọc Linh chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể ngăn chặn hoàn toàn tổn thương gan nếu tiếp tục lạm dụng bia rượu.
Nhựa và quả cây sâu đông (phong hương) chứa các hoạt chất tự nhiên có khả năng kháng viêm và giảm hủy hoại khớp trong các thí nghiệm tiền lâm sàng. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay chưa đủ để khẳng định hiệu quả chữa thoái hóa khớp trên người, người bệnh không nên tự ý dùng thay thuốc đặc trị.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
