Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
861 bài, trang 3 trên 44
Ăn đậu ván chưa nấu chín kỹ tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cấp tính rất cao do độc tố protein lectin tự nhiên chưa bị nhiệt phá hủy. Các chất này bám vào niêm mạc ruột, ngăn cản tái tạo tế bào và kích hoạt nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng dữ dội.
Ăn đậu tằm sống dễ gây chướng bụng và ngộ độc do hạt chứa chất kháng dinh dưỡng vicine và convicine. Những hoạt chất này kích hoạt phản ứng tán huyết ở người nhạy cảm và gây đầy hơi. Nấu chín kỹ, bóc vỏ và ngâm nước giúp giảm thiểu độc tính, bảo vệ đường tiêu hóa.
Ăn nhiều đồ ngọt khi du lịch làm tăng đường huyết, đẩy nhanh phản ứng glycation tạo ra các hợp chất AGEs trên da. Dưới tác động của tia cực tím, AGEs biến thành chất nhạy cảm quang học sinh ra nhiều gốc oxy hóa, khiến da dễ bỏng rát, giảm sức đề kháng và nhanh cháy nắng hơn.
Người đang bị ho do cảm cúm thông thường không cần kiêng ăn tôm, cua hay thịt gà nếu không có tiền sử dị ứng với các thực phẩm này. Cơn ho do đồ tanh thực chất bắt nguồn từ kích ứng cơ học của vỏ cứng, dị ứng miễn dịch bộc phát hoặc độc tố histamine từ thực phẩm ươn hỏng.
Nhiều người tin rằng đậu đen lòng xanh bổ dưỡng vượt trội so với đậu đen lòng trắng, dẫn đến sự chênh lệch lớn về giá cả. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy phần lớn chất chống oxy hóa quý giá tập trung ở vỏ hạt, trong khi lượng đạm và dưỡng chất giữa hai loại không có sự cách biệt thần kỳ.
Uống cà phê trên máy bay không làm cơ thể mất nước nhanh hơn, bởi lượng caffeine thông thường không gây lợi tiểu quá mức. Cảm giác khô rát, háo nước chủ yếu bắt nguồn từ độ ẩm cực thấp trong khoang máy bay, khiến dịch cơ thể bốc hơi nhanh qua da, mắt và đường hô hấp.
Uống trà đá khi ăn cỗ nhiều dầu mỡ không làm đông vón hay kết tinh lipid trong dạ dày như nhiều người lầm tưởng, bởi thân nhiệt luôn duy trì ở 37°C. Cảm giác đầy trướng bụng thực chất do lượng lớn chất béo làm chậm tốc độ rỗng dạ dày kết hợp phản ứng co thắt khi gặp lạnh.
Nam giới ăn đậu phụ hoàn toàn không bị giảm nồng độ testosterone hay suy giảm bản lĩnh phái mạnh. Các phân tích gộp lâm sàng quy mô lớn khẳng định isoflavone trong đậu nành không gây nữ hóa, không làm biến đổi nội tiết tố nam hay estrogen, đem lại sự an tâm cho bữa ăn hàng ngày.
Bánh trung thu cho người ăn kiêng sử dụng các loại rượu đường như maltitol hay mannitol giúp giảm đáp ứng đường huyết so với đường kính thông thường. Tuy nhiên, sản phẩm này không an toàn tuyệt đối vì vẫn chứa lượng lớn calo và carbohydrate từ bột vỏ bánh, chất béo, đồng thời có thể gây rối loạn tiêu hóa nếu nạp nhiều polyol.
Các chất kháng dinh dưỡng như lectin và phytate trong đậu lăng không gây nguy hiểm cho sức khỏe nếu được nấu chín hoặc ngâm nảy mầm đúng cách. Thậm chí, khi qua nhiệt phân, lượng chất cản trở hấp thu sẽ giảm sâu, nhường chỗ cho các hoạt tính chống oxy hóa và ngăn ngừa bệnh tật quý giá.
Đậu nho nhe và đậu đỏ nhỏ không phải là một loại thực phẩm. Dù cùng thuộc chi Đậu (*Vigna*) và có quan hệ họ hàng di truyền rất gần gũi, đây là hai loài thực vật riêng biệt với bộ gen, hình thái hạt và mục đích sử dụng trong đời sống hoàn toàn khác nhau.
Chạm vào lông quả đậu mèo rừng gây ngứa dữ dội do gai lông đâm vào da và giải phóng enzym mucunain. Hoạt chất này kích hoạt thụ thể MRGPRX1, MRGPRX2 gây thoái hạt tế bào mast và kích thích dây thần kinh theo cơ chế độc lập với histamine, khiến thuốc dị ứng thông thường hầu như mất tác dụng.
Bánh trung thu rau câu có mật độ calo thấp hơn bánh nướng truyền thống nhờ cấu trúc thạch agar chứa nhiều nước và chất xơ. Tuy nhiên, nếu bánh chứa nhiều đường bổ sung và nhân ngọt đậm đặc, lượng calo nạp vào cơ thể vẫn có thể tăng cao đáng kể.
Cây hoa mọc quanh thân gỗ thường trồng ở chùa Việt Nam thực chất là cây đầu lân nguồn gốc Nam Mỹ, hoàn toàn khác với cây sala đích thực của Nam Á. Dược tính của hai loài cũng riêng biệt và chưa có chỉ định uống trực tiếp để chữa bệnh.
Đậu ma (*Pueraria phaseoloides*) và sắn dây rừng (*Pueraria lobata*) có hình thái dây leo rất giống nhau nhưng đã phân tách tiến hóa hơn 13 triệu năm. Đậu ma thiếu hụt hoạt chất puerarin quý giá; việc tự ý đào dùng nhầm rễ dây dại có thể gây rối loạn tiêu hóa và ngộ độc do tạp chất thực vật.
Quả cây đầu lân (*Couroupita guianensis*) không phải là thực phẩm ăn được thông thường do chứa nhiều hoạt chất sinh học nồng độ cao và thiếu bằng chứng an toàn đường tiêu hóa. Mặc dù thịt quả có đặc tính kháng khuẩn, hỗ trợ lành vết thương và hạt giàu khoáng chất, việc tự ý ăn có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày và ngộ độc.
Nhiều người tin rằng uống nước có ga trong bữa tiệc giúp tiêu hóa nhanh và giảm đầy bụng, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy bọt khí CO2 không làm tăng tốc độ làm rỗng dạ dày mà còn làm căng trướng cơ học, khiến cảm giác nặng nề thêm trầm trọng.
Khi chiên rán ở nhiệt độ cao, mỡ lợn ít bị oxy hóa và bền nhiệt hơn phần lớn các loại dầu hạt thực vật nhờ cấu trúc giàu acid béo bão hòa. Tuy nhiên, dầu ô liu và các loại dầu phối trộn công nghệ cao cũng sở hữu khả năng chịu nhiệt rất tốt, giúp người nội trợ có thêm lựa chọn linh hoạt.
Nhiều người coi đảng sâm bắc là thuốc bổ lành tính nên lạm dụng nấu nước uống hàng ngày. Tuy nhiên, các nghiên cứu dược lý cho thấy dược liệu này ức chế nhu động ruột, giảm tiết dịch vị và kích thích miễn dịch mạnh mẽ, dễ gây đầy trướng bụng hoặc làm trầm trọng tình trạng nóng nhiệt nếu dùng sai thể trạng.
Xay sinh tố không hề phá hủy chất xơ hòa tan hay không hòa tan trong rau củ quả. Lực cơ học của máy xay chỉ cắt nhỏ thành tế bào tương tự như động tác nhai, bảo toàn trọn vẹn hàm lượng xơ và dinh dưỡng của thực phẩm.
