Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
702 bài, trang 34 trên 36
Giấc ngủ trưa khoa học giúp vận động viên phục hồi công suất cơ bắp, giảm đau mỏi và cải thiện tốc độ phản xạ thần kinh vận động. Tùy thuộc vào thời lượng ngủ đêm, một giấc chợp mắt từ 20-40 phút hoặc 60-90 phút vào đầu giờ chiều mang lại hiệu quả tăng cường sức bền và giải tỏa mệt mỏi thể chất tối ưu.
Giấc ngủ trưa giúp hạ cả huyết áp tâm thu lẫn tâm trương tương tự như giấc ngủ đêm nhờ cơ chế ức chế thần kinh giao cảm và giãn mạch sinh lý. Chợp mắt hợp lý mang lại khoảng nghỉ giá trị cho tim mạch nhưng không thể thay thế thuốc điều trị tăng huyết áp.
Nhiều nhân viên văn phòng thường chợp mắt trưa bằng cách gục đầu xuống bàn, mà không biết rằng tư thế này khiến đốt sống cổ phải chịu tải trọng gấp 5-6 lần bình thường do góc gập lớn, đồng thời làm tăng áp lực nội nhãn và suy giảm tưới máu thần kinh thị giác.
Ăn hoa bèo lục bình sống làm nộm tiềm ẩn nguy cơ cao nhiễm sán lá gan lớn cùng nhiều vi sinh vật gây hại đường ruột. Ấu trùng sán bám chặt trên thân cây thủy sinh rất khó làm sạch bằng nước muối thông thường, đòi hỏi người dùng phải nấu chín hoàn toàn để tránh tổn thương gan nghiêm trọng.
Bán hạ bắc có thể gây độc tính trên gan, tim mạch và phôi thai nếu dùng dạng thô chưa chế biến hoặc dùng quá liều trong thời gian dài. Việc bào chế đúng quy chuẩn và phối ngũ hợp lý với các thảo dược khác giúp giảm độc tính hiệu quả, bảo vệ tế bào gan và nâng cao tính an toàn khi sử dụng.
Người dị ứng mủ cao su tự nhiên có nguy cơ dị ứng chéo thực sự với quả dứa và enzym bromelain do hội chứng mủ cao su - thực phẩm. Trong khi đó, người dị ứng phấn hoa thường chỉ cho kết quả xét nghiệm máu dương tính giả với bromelain mà không gây triệu chứng nguy hiểm trên lâm sàng.
Người già ngủ ít đi và thức dậy sớm chủ yếu là quy luật sinh lý tự nhiên do thoái hóa cấu trúc thần kinh nhân trên chéo và dịch chuyển pha nhịp sinh học theo tuổi tác, chứ không hoàn toàn là bệnh lý. Tuy nhiên, nếu mất ngủ đi kèm mệt mỏi ban ngày hay rối loạn chuyển hóa, người bệnh cần thăm khám y khoa.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên dùng thảo dược butterbur để ngừa đau nửa đầu (migraine). Y văn hiện hoàn toàn thiếu dữ liệu chứng minh độ an toàn của butterbur trên thai nhi, trong khi thảo dược này tiềm ẩn nguy cơ độc tính cho gan và gây hại nghiêm trọng đến sự phát triển của bào thai.
Xông hơi lá bài hương giúp làm dịu đường thở và thư giãn thần kinh khi cảm lạnh, nhưng hơi quá nóng hoặc quá đậm đặc dễ gây rát mũi họng. Để an toàn, người dùng chỉ nên dùng 1-2 giọt tinh dầu hoặc một nắm lá nhỏ, giữ mặt cách bát nước 25-30 cm và xông trong 5-10 phút.
Tập dưỡng sinh sau 19h giúp người cao tuổi duy trì vận động và giao lưu bạn bè, nhưng tiềm ẩn nguy cơ hạ thân nhiệt cùng rủi ro trượt ngã do mặt đường gồ ghề. Chủ động mặc ấm, nhận biết sớm cơn chóng mặt và chọn nơi bằng phẳng là chìa khóa bảo vệ sức khỏe tuổi già.
Chạy bộ ngoài trời buổi tối giúp nâng cao sức khỏe nhưng có thể tiềm ẩn nguy cơ cho phổi do độc tính oxy hóa của bụi mịn ban đêm gia tăng. Khi vận động mạnh, lượng khí hít sâu vào phổi tăng lên, khiến đường hô hấp dễ bị kích ứng, tổn thương và làm bùng phát triệu chứng bệnh lý mạn tính.
Nhiều người có thói quen vừa tập thể dục buổi tối vừa bật tai nghe âm lượng lớn để tăng hưng phấn. Tuy nhiên, sự kết hợp giữa nhịp tim tăng khi vận động cường độ cao và áp lực âm thanh lớn có thể khiến ốc tai dễ bị tổn thương, gây giảm thính lực tạm thời hoặc thậm chí điếc khó hồi phục.
Chiết xuất Boswellia chứa các acid boswellic có khả năng ức chế enzyme 5-lipoxygenase, ngăn chặn cơ thể tổng hợp các chất gây viêm leukotriene. Nhờ đó, thảo dược này hỗ trợ giảm phù nề, hạn chế co thắt phế quản và cải thiện triệu chứng ở người mắc hen suyễn, nhưng không thể thay thế thuốc điều trị đặc hiệu.
Cây biển súc thường được dùng nấu nước uống thanh nhiệt, nhưng người bị huyết áp thấp không nên sử dụng thường xuyên. Nghiên cứu cho thấy thảo dược này có tác dụng làm giảm huyết áp và giảm mỡ máu, do đó dùng liên tục dễ khiến người có nền huyết áp thấp bị choáng váng, mệt mỏi.
Tập yoga có chọn lọc kết hợp các bài tập phục hồi hô hấp giúp cải thiện rõ rệt thể tích thở ra gắng sức (FEV1), dung tích sống của phổi và sức bền vận động ở người sau mắc COVID-19. Để đạt hiệu quả tối ưu, người bệnh nên tập kết hợp nhiều bài tập ít nhất 3 buổi mỗi tuần, duy trì trên 6 đến 8 tuần.
Người bị huyết áp thấp tuyệt đối không nên chuyển tư thế đứng - ngồi đột ngột khi tập yoga. Đổi tư thế quá nhanh khiến máu ứ đọng ở chi dưới, làm huyết áp tụt sâu và kích hoạt triệu chứng hoa mắt, chóng mặt hoặc ngất xỉu. Người tập cần chuyển tư thế chậm rãi và có bước đệm an toàn.
Tập yoga giúp giảm đau bụng kinh nguyên phát, giảm căng thẳng giao cảm và cải thiện chất lượng sống. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện tại chỉ ghi nhận yoga là liệu pháp hỗ trợ qua điều hòa hơi thở, thiền và tư thế, chưa có bằng chứng cho thấy động tác mở hông làm giảm trực tiếp nồng độ prostaglandin máu như thuốc kháng viêm hay nội tiết.
Người béo phì nên đi bộ với tốc độ tự nhiên, vừa phải thay vì cố gắng bước nhanh hay dồn dập nhịp chân. Nghiên cứu cơ sinh học chỉ ra việc tăng nhịp bước làm tăng vọt tốc độ va đập thẳng đứng và dồn thêm gánh nặng cơ học lên sụn khớp háng cùng khớp gối.
Nhiều thai phụ truyền tai nhau uống thảo dược Black Cohosh vào cuối thai kỳ để mau chuyển dạ, rút ngắn thời gian đau đẻ. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy lợi ích này chưa được kiểm chứng, trong khi nguy cơ gây hạ natri máu nặng và biến chứng sản khoa đe dọa tính mạng là rất lớn.
Tập yoga khoảng 30 phút mỗi ngày hỗ trợ giảm huyết áp tâm thu và tâm trương ở người tiền tăng huyết áp nhờ cơ chế làm dịu trương lực thần kinh giao cảm. Khi kết hợp đầy đủ tư thế, bài tập thở chậm và thiền định, cơ thể tái lập cân bằng tự chủ và ngăn ngừa bệnh tiến triển.
