181 bài viết
Nước củ dền giàu dưỡng chất nhưng chứa hàm lượng oxalate rất cao. Người có nguy cơ hoặc tiền sử sỏi thận canxi oxalate, phụ nữ mang thai và bệnh nhân tiểu đường nên hạn chế uống loại nước này để tránh nguy cơ tạo sỏi thận và các phản ứng bất lợi cho sức khỏe.
Củ chóc chứa tinh thể canxi oxalat và glycoside tim, có thể gây bỏng rát, phù nề thanh quản và nghẹt thở cấp tính. Bốn nhóm đối tượng gồm người bệnh tim mạch, người có cơ địa dị ứng/hô hấp, trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai tuyệt đối không tự ý dùng dược liệu thô chưa bào chế chuẩn.
Củ dền là loại củ giàu oxalate, hoạt chất chiếm tới 75% cấu tạo các loại sỏi thận dạng canxi oxalat phổ biến hiện nay. Tiêu thụ lượng lớn củ dền có thể làm tăng nồng độ oxalate trong nước tiểu, đặc biệt nguy hiểm với người có cơ địa nhạy cảm hoặc tiền sử mắc sỏi thận.
Người có nguy cơ sỏi thận không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối cải sen. Việc luộc ngập nước rồi bỏ nước luộc có thể loại bỏ 30-87% lượng oxalate hòa tan dễ hấp thu, kết hợp ăn đủ canxi giúp khóa oxalate tại ruột, giảm đáng kể nguy cơ lắng đọng tinh thể ở thận.
Người bệnh sỏi thận hoàn toàn có thể ăn mận nhưng cần kiểm soát số lượng hợp lý. Dù mận chứa axit oxalic tự nhiên, lượng citrate, kali và chất chống oxy hóa phong phú trong quả giúp kiềm hóa nước tiểu và ức chế kết tinh sỏi canxi oxalat hiệu quả khi được ăn kèm thực phẩm giàu canxi và uống đủ nước.
Chó mèo cắn nhai lá cây chứa tinh thể canxi oxalat không tan dễ bị ngộ độc cấp với 4 dấu hiệu đặc trưng: rát miệng, chảy nước bọt quá mức, khó nuốt và nôn mửa. Nhận diện sớm triệu chứng giúp chủ nuôi xử lý đúng cách, tránh biến chứng phù nề đường thở nguy hiểm.
Nghiên cứu trên mô hình động vật gặm nhấm cho thấy các hoạt chất tự nhiên giúp an thần và chống co giật nhờ tăng cường nồng độ GABA cùng điều hòa dòng canxi qua màng neuron. Dù vậy, các bằng chứng này mới dừng ở mức tiền lâm sàng và tuyệt đối không thể thay thế phác đồ thuốc chống động kinh chuyên khoa.
Cà tím chứa lượng oxalate nhất định có thể ảnh hưởng đến người có tiền sử sỏi canxi oxalate. Tuy nhiên, người bệnh không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối nếu biết cách sơ chế luộc bỏ nước, bổ sung đủ canxi trong bữa ăn và uống nhiều nước để hạn chế hấp thu oxalate vào thận.
Người có tiền sử hoặc đang bị sỏi thận canxi oxalate không nên dùng cranberry thường xuyên, nhất là dạng viên cô đặc. Các nghiên cứu cho thấy liều cao cranberry làm tăng oxalate và canxi niệu, hạ pH nước tiểu, làm tăng nguy cơ hình thành sỏi tái phát.
Nọc cóc chứa các độc chất steroid tự nhiên có cấu trúc tương tự glycoside tim, trực tiếp ức chế bơm Na+/K+-ATPase trên màng tế bào cơ tim. Sự tê liệt của hệ thống vận chuyển ion này nhanh chóng dẫn đến ứ đọng natri và quá tải canxi nội bào, kích hoạt các ổ phát nhịp bất thường và gây rung thất cấp tính dẫn đến tử vong.
Cây chó đẻ răng cưa được khoa học chứng minh có khả năng ức chế tinh thể canxi oxalat và hỗ trợ đào thải cặn sỏi nhỏ, nhưng không thể làm tan biến các khối sỏi lớn lâu năm như lời đồn. Người bệnh cần hiểu đúng cơ chế để tránh biến chứng tắc nghẽn niệu quản nguy hiểm.
Cây chi Pothos (chân rết, trầu bà) và nhiều loài họ Ráy không an toàn khi nhai hoặc nuốt do chứa hàm lượng cao tinh thể oxalat canxi hình kim không hòa tan. Tiếp xúc trực tiếp có thể gây bỏng rát khoang miệng, nôn mửa và phù nề thanh quản đe dọa đường thở.