16734 bài viết
Sự thật & hiểu lầmChay Bắc Bộ có hoạt tính kháng viêm và giảm đau ở mô hình chuột, nhưng chưa có nghiên cứu lâm sàng đủ để khẳng định hiệu quả trên người, nên cần tham khảo bác sĩ trước khi dùng điều trị bệnh.
Giải thích khoa họcChay Bắc Bộ chứa nhiều hoạt chất như artonkin-4'-O-glucoside, glycoside auronol (maesopsin 4-O-glucoside, alphitonin-4-O-glucoside) và 2-arylbenzofuran (artocartone...), có cơ chế chống viêm, miễn dịch và ức chế tế bào ung thư. Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại chủ yếu từ nghiên cứu mô hình thí nghiệm và mô hình tế bào, chưa có đủ bằng chứng lâm sàng khẳng định hiệu quả điều trị trên người.
Có nên...?Chưa có bằng chứng lâm sàng trên người để khuyến cáo dùng Chay Bắc Bộ thường xuyên. Các nghiên cứu chỉ ở mô hình thí nghiệm trên chuột, chưa chứng minh an toàn và hiệu quả khi dùng lâu dài ở con người.
Có nên...?Chay Bắc Bộ chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh an toàn và hiệu quả trên người, mặc dù một số hợp chất ở mô hình thí nghiệm cho thấy tác dụng kháng viêm. Nên tham khảo chuyên gia trước khi dùng để điều trị bệnh.
Cách dùngChay Bắc Bộ (Artocarpus tonkinensis) là cây thuốc cổ truyền dùng cho đau nhức xương khớp và viêm khớp, nhưng hầu hết bằng chứng chỉ ở mô hình thí nghiệm chưa có nghiên cứu lâm sàng lớn trên người, nên chưa thể khẳng định hiệu quả điều trị thực sự.
Ăn gìChay Bắc Bộ (Artocarpus tonkinensis) là cây thuộc họ Dâu, có lá và thân chứa các hợp chất kháng viêm và ức chế phát triển tế bào unG thư ở mô hình thí nghiệm. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng đủ để khẳng định hiệu quả điều trị trên người.
Có nên...?Chasteberry có thể hỗ trợ giảm triệu chứng PMS và cải thiện chức năng sinh lý ở phụ nữ sinh sản, nhưng bằng chứng hiện tại còn hạn chế về chất lượng và quy mẫu. Nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng, đặc biệt khi mang thai, cho con bú hoặc có tiền sử ung thư nội tiết.
Ăn gìChasteberry (Vitex agnus-castus) có thể giúp giảm triệu chứng PMS như đau vùng ngực và căng tức, cũng như hỗ trợ điều trị hạ áp trượt tuyến giáp và rối loạn kỳ kinh, tuy nhiên cần thêm nghiên cứu lâm sàng chất lượng để khẳng định hiệu quả cụ thể.
Giải thích khoa họcHoa cúc la mã (Matricaria recutita) chứa flavonoid và saponin, có hoạt tính kháng oxy hóa, chống viêm và ức chế dị ứng, nhưng chưa đủ bằng chứng chứng minh hiệu quả điều trị trầm cảm hay rối loạn tiêu hoá khi dùng đơn lẻ.
Có nên...?Cúc la mã an toàn khi dùng đường uống ở liều lượng thường thấy trong trà và thực phẩm, nhưng có thể gây buồn nôi, chóng mặt, dị ứng nhẹ đến nặng. Người dị ứng với cỏ phấn hương, cúc đại đóa, cúc vạn thọ hoặc cúc họa mi có nguy cơ dị ứng cao hơn. Sản phẩm có tác dụng tương tự estrogen, có thể giảm hiệu quả thuốc tránh thai và trầm trọng bệnh nhạy cảm estrogen như ung thư vú, tử cung. Dùng trên da an toàn ở liều lượng nhất định nhưng tránh tiếp xúc mắt. Thiếu dữ liệu an toàn thai kỳ và cho con bú.
Ăn gìChà là (Phoenix dactylifera) là trái câu có hạt dùng trong ẩm thực và y học cổ truyền, chứa anthocyanins, phenolics, flavonoids, carotenoids, sterols, với tính kháng oxy, kháng viêm, chống đông, ngăn tia xạ; dùng truyền thống cho tiểu đường, gan, hô hấp, nhưng cần nghiên cứu lâm sàng.
Cách dùngBài viết không đề cập liều lượng dùng chà là cụ thể. Về bảo quản, chà là có thể giữ ở 4°C trong 8 tuần hoặc -20°C trong 5 tuần để duy trì hoạt tính chống oxi hóa. Các phương pháp gồm sấy khô, xử lý nhiệt, bảo quản lạnh. Công dụng y tế cụ thể cần thêm nghiên cứu.