1076 bài viết
Nhựa của một số cây cảnh như lưỡi hổ chứa các vi tinh thể canxi oxalat hình kim, có thể gây viêm da tiếp xúc kích ứng với biểu hiện ngứa rát, nổi mẩn đỏ hoặc tổn thương niêm mạc. Người có làn da nhạy cảm, trẻ nhỏ và người làm vườn cần thận trọng, đeo găng tay khi cắt tỉa cây.
Hiện chưa có nghiên cứu đối đầu trực tiếp so sánh lượng sắt, kẽm, canxi giữa lươn và cá quả trong ăn dặm. Dù vậy, cá quả được ghi nhận chứa sắt, kẽm và protein dồi dào. Cả hai loài đều có nguy cơ nhiễm ấu trùng giun ký sinh cao, đòi hỏi phụ huynh phải luôn nấu chín kỹ trước khi cho trẻ ăn.
Nhầm lẫn cây lân tơ uyn với các loài ráy leo khác trong họ Araceae rất nguy hiểm do nguy cơ nuốt phải tinh thể canxi oxalat không tan gây thủng mô họng, sưng phù nề và kích ứng tiêu hóa dữ dội. Bên cạnh đó, lân tơ uyn còn chứa roridin E - hoạt chất có hoạt tính sinh học cực mạnh.
Lân tơ uyn tươi cùng nhiều loại cây thuộc họ Ráy chứa lượng lớn tinh thể canxi oxalat hình kim cực kỳ sắc nhọn. Nếu ăn sống hoặc sơ chế sai cách, độc chất này sẽ găm sâu vào niêm mạc miệng, gây bỏng rát dữ dội, phù nề thanh quản đe dọa tính mạng và làm tăng nguy cơ tổn thương thận.
Lá lồm tạo vị chua thanh nhờ axit oxalic, hợp chất có thể kết hợp với canxi gây sỏi thận canxi oxalat. Người khỏe mạnh ăn điều độ ít gặp nguy cơ, nhưng người có tiền sử sỏi thận, hấp thu oxalat cao hoặc ăn thiếu canxi cần kiểm soát liều lượng để phòng sỏi tái phát.
Long cốt chứa hàm lượng lớn canxi carbonate, có thể tạo phức chelat không hấp thu với các thuốc kháng sinh nhóm fluoroquinolone (như ciprofloxacin) và tetracycline. Sự tương tác này làm giảm nồng độ kháng sinh trong máu, giảm hiệu quả điều trị nhiễm khuẩn và đòi hỏi người bệnh phải thận trọng, tránh uống đồng thời hai loại chế phẩm này.
Nhiều người dùng long cốt để bổ sung canxi trị loãng xương, nhưng đây là quan niệm sai lầm. Long cốt bản chất là xương hóa thạch chứa canxi vô cơ khó tan, sinh khả dụng thực tế thấp hơn nhiều so với các nguồn canxi hữu cơ và thực phẩm thông thường.
Quan niệm ăn hạt kê thường xuyên gây thiếu hụt khoáng chất là sai. Dù hạt kê chứa tannin và phytate, các nghiên cứu cho thấy việc chế biến thông thường như ngâm, nấu chín hay lên men đã giảm đáng kể các chất này, đảm bảo cơ thể hấp thu đủ canxi, kẽm và sắt.
Kê nội kim (màng mề gà) được khoa học chứng minh có khả năng ức chế sự kết tinh của tinh thể canxi oxalat và bảo vệ thận trên động vật. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người còn hạn chế, người bệnh không nên coi đây là thần dược thay thế phẫu thuật hay tán sỏi.
Kim tiền thảo có tác dụng lợi tiểu, kiềm hóa nước tiểu và ức chế tinh thể canxi oxalat phát triển. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy thảo dược này chỉ hỗ trợ tống xuất cặn sỏi và các mảnh vụn nhỏ sau tán sỏi, không thể làm tan biến những viên sỏi lớn hoặc sỏi gây tắc nghẽn niệu quản.
Kèo nèo và rau muống nước là hai loại rau dân dã quen thuộc, đều chứa hàm lượng dồi dào canxi, sắt, tiền vitamin A cùng chất xơ tự nhiên. Tuy nhiên, do môi trường sinh trưởng dưới nước, việc sử dụng đòi hỏi sự cẩn trọng và nấu chín kỹ để bảo đảm an toàn tiêu hóa.
Ăn cả vỏ kiwi giúp bổ sung lượng lớn chất xơ và polyphenol chống oxy hóa dồi dào hơn thịt quả. Tuy nhiên, lớp vỏ này cũng chứa mật độ cao các tinh thể canxi oxalat dạng kim nhọn và lông tơ dễ gây ngứa rát, kích ứng niêm mạc miệng. Người có cơ địa nhạy cảm hoặc tiền sử sỏi thận cần cân nhắc kỹ.