10782 bài viết
Ngũ cốc nguyên hạt chứa các chất kháng dinh dưỡng như lectin và axit phytic nhằm tự vệ trước sâu bọ. Tuy nhiên, phần lớn các chất này bị suy giảm hoặc vô hiệu hóa qua quá trình ngâm, nấu chín kỹ, đồng thời mang lại một số đặc tính chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe nếu sử dụng hợp lý.
Kiều mạch và hạt kê vượt trội gạo tẻ về hàm lượng đạm, chất xơ, chất chống oxy hóa và khoáng chất. Hai loại hạt này không thay thế hoàn toàn gạo trong mọi bữa ăn, nhưng là phương án bổ sung hoặc thay thế từng phần rất tốt để cải thiện đường huyết và phòng ngừa thiếu hụt vi chất.
Quan niệm đường cát là "cực âm" hoàn toàn thiếu cơ sở khoa học, nhưng đường tinh luyện thực sự gây hại xương khớp. Tiêu thụ nhiều đường đơn kích hoạt phản ứng viêm toàn thân, ức chế tạo xương và tăng đào thải canxi qua nước tiểu, làm tăng nguy cơ loãng xương và sỏi thận.
Phân loại ngũ cốc âm - dương trong thực dưỡng Ohsawa mang tính triết lý cổ truyền chứ không có cơ sở sinh hóa hiện đại. Dù ngũ cốc toàn phần giúp cải thiện huyết áp và mỡ máu, việc kiêng khem cực đoan tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng canxi, sắt và vitamin B12, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ.
Nhai kỹ cơm lứt giúp kích thích enzym amylase nước bọt phân giải tinh bột, tăng diện tích tiếp xúc để đường ruột dễ hấp thu và cải thiện tưới máu não. Tuy nhiên, quy tắc cứng nhắc "nhai đúng 100 lần" là không cần thiết, bởi số lần nhai tối ưu phụ thuộc vào độ cứng của thực phẩm và tình trạng răng miệng từng người.
Gạo lứt giúp giảm chỉ số đường huyết và hạn chế tăng vọt đường huyết cũng như insulin sau bữa ăn tốt hơn gạo trắng nhờ lớp cám làm chậm quá trình tiêu hóa. Tuy nhiên, các phân tích lâm sàng dài hạn cho thấy loại gạo này không giúp cải thiện đáng kể chỉ số đường huyết lúc đói hay HbA1c.
Chế độ ăn thực dưỡng thuần ngũ cốc trong 30 ngày có thể giúp giảm nhanh cholesterol toàn phần và LDL-cholesterol. Tuy nhiên, việc kiêng khem chất béo quá mức dễ làm sụt giảm HDL-cholesterol bảo vệ mạch máu và tiềm ẩn nguy cơ tăng mỡ máu trở lại khi kéo dài.
Ăn gạo lứt muối mè kéo dài dẫn đến nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng vitamin B12, canxi và chất đạm do độ hấp thu khoáng chất thấp và thiếu hụt nguồn vi chất từ động vật. Áp dụng chế độ này dài ngày có thể gây thiếu máu, suy giảm khối cơ và chậm phát triển thể chất.
Phân loại thức ăn theo Âm - Dương trong thực dưỡng Ohsawa xuất phát từ triết lý y học truyền thống, không có cơ sở sinh hóa chứng minh tương đồng với cấu trúc axit - bazơ hay điện giải. Khoa học hiện đại chỉ mới ghi nhận mối liên hệ tiềm năng giữa Âm - Dương với hoạt tính oxy hóa khử tế bào.
Nhai 100 lần theo phương pháp thực dưỡng thường được quảng bá giúp tối ưu tiêu hóa, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy chỉ cần nhai 30-40 lần là đủ kích thích hormone tạo cảm giác no. Nhai kỹ hỗ trợ amylase phân giải tinh bột, song có thể thúc đẩy hấp thu đường nhanh hơn.
Ngâm ủ cho gạo lứt nảy mầm giúp kích hoạt enzyme phytase nội tại, từ đó phân giải mạnh mẽ axit phytic - hợp chất vốn cản trở hấp thu khoáng chất ở đường ruột. Đây là giải pháp khoa học hỗ trợ người ăn thực dưỡng Ohsawa tối ưu hóa vi chất mà không cần từ bỏ ngũ cốc nguyên cám.
Hệ thống 10 cấp ăn Ohsawa với đỉnh cao là mức số 7 thuần ngũ cốc thường được ca ngợi như liệu pháp thải độc. Tuy nhiên, dinh dưỡng học hiện đại cảnh báo các cấp độ ăn càng hạn chế càng tiềm ẩn rủi ro thiếu hụt nghiêm trọng vi chất, năng lượng và gây chậm phát triển ở nhóm đối tượng nhạy cảm.