Câu trả lời ngắn
Chưa đủ bằng chứng để xem viên kẽm là cách cải thiện chức năng tình dục cho tất cả phụ nữ sau mãn kinh. Một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng báo cáo lợi ích ở nhóm người tham gia được chọn vì có nồng độ kẽm thấp và chức năng tình dục thấp lúc đầu. Kết quả cần được xác nhận thêm, không thể suy rộng sang người không thiếu kẽm hoặc dùng kẽm như một phương pháp “tăng ham muốn” phổ quát [1].
Thử nghiệm đã nghiên cứu ai?
Nghiên cứu năm 2021 tuyển 116 phụ nữ sau mãn kinh có kẽm huyết thanh dưới 62 theo tiêu chuẩn của nghiên cứu và điểm chức năng tình dục thấp. Người tham gia được chia ngẫu nhiên vào nhóm bổ sung hoặc nhóm đối chứng; nhóm nghiên cứu đo nhiều miền của chỉ số FSFI, gồm ham muốn, kích thích, cực khoái, hài lòng, độ ẩm và đau [1].
Tác giả báo cáo điểm ở một số miền và tổng điểm thay đổi thuận lợi hơn ở nhóm bổ sung. Tuy nhiên, đây là một thử nghiệm đơn lẻ trong một quần thể có đặc điểm cụ thể. Bản tóm tắt PubMed không cung cấp đủ chi tiết để biến kết quả thành liều dùng đại trà; một kết quả dương tính cũng không chứng minh kẽm điều trị được các nguyên nhân thường gặp khác như hội chứng tiết niệu sinh dục mãn kinh, tác dụng phụ của thuốc, đau, bệnh nền hoặc vấn đề tâm lý [1][2].
Tổng quan rộng hơn cho thấy điều gì?
Một tổng quan hệ thống và phân tích gộp công bố năm 2026 đưa tám nghiên cứu về bổ sung vi chất vào phân tích ham muốn nữ. Nhóm tác giả ghi nhận một hiệu ứng gộp có ý nghĩa thống kê, nhưng độ không đồng nhất rất cao (I² 87,2%), nghĩa là kết quả giữa các nghiên cứu khác nhau đáng kể. Tác giả kết luận bằng chứng còn yếu và không nhất quán, đồng thời kêu gọi nghiên cứu chất lượng cao hơn [3].
Phân tích gộp không đồng nghĩa mọi loại vi chất, mọi liều và mọi nhóm người đều có cùng hiệu quả. Kết quả gộp không cho phép xác định người đọc có thiếu chất hay không, cũng không thay thế khám hoặc xét nghiệm khi bác sĩ thấy cần. Cần phân biệt việc điều trị thiếu vi chất đã được xác định với quảng cáo viên uống cho người không thiếu chất [1][3].
Có nên tự mua viên kẽm?
Không nên tự tăng liều chỉ vì gặp một nghiên cứu tích cực. Dùng kẽm liều cao hoặc kéo dài có thể gây buồn nôn, khó chịu tiêu hóa và làm giảm hấp thu đồng; kẽm cũng có thể tương tác với một số kháng sinh và thuốc khác. Nhu cầu và giới hạn dùng phụ thuộc tuổi, tình trạng sức khỏe, khẩu phần và các chế phẩm đang sử dụng; hãy hỏi nhân viên y tế hoặc dược sĩ trước khi dùng liều bổ sung [4][5].
Thực phẩm giàu kẽm gồm hải sản, thịt, trứng, sữa, đậu và hạt; mức hấp thu thay đổi theo loại thực phẩm và cách ăn. Ăn đa dạng hỗ trợ đáp ứng dinh dưỡng tổng thể, nhưng bài nghiên cứu về viên bổ sung không chứng minh một món ăn cụ thể cải thiện ham muốn.
Khi nào nên được đánh giá?
Ham muốn thay đổi không tự động có nghĩa là bệnh. Nếu vấn đề gây khó chịu, kéo dài hoặc đi cùng đau khi quan hệ, khô rát, chảy máu, thay đổi tâm trạng hay triệu chứng tiết niệu, hãy trao đổi với bác sĩ. Đánh giá có thể xem xét thuốc, bệnh nền, giấc ngủ, sức khỏe tâm thần, quan hệ, mãn kinh và những nguyên nhân khác thay vì quy mọi thứ cho thiếu một vi chất [2].
Điều chưa biết
Cần thêm các thử nghiệm độc lập, lớn hơn, theo dõi dài hơn để biết ai có thể hưởng lợi, mức bổ sung nào phù hợp và tác động có duy trì hay không. Bằng chứng hiện có không ủng hộ việc dùng kẽm đại trà nhằm điều trị rối loạn chức năng tình dục [1][3].







