Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1221 trên 1.483
Người bị mụn trứng cá không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn ớt và đồ cay. Hiện tượng mặt đỏ ửng sau ăn chỉ là phản ứng giãn mao mạch tạm thời do capsaicin kích hoạt thụ thể đau, không hề kích thích tuyến bã nhờn hay trực tiếp tạo nên nhân mụn mới trên da.
Nước lá kim phượng chưa được chứng minh lâm sàng gây tụt huyết áp quá mức khi uống kèm thuốc tây. Tuy nhiên, chiết xuất cây có tác dụng hạ áp trên động vật và ảnh hưởng men gan, tiềm ẩn rủi ro tương tác bất lợi làm xáo trộn chỉ số huyết áp của người bệnh.
Người huyết áp thấp cần hết sức thận trọng khi dùng kim tiền thảo. Thảo dược này có tính lợi tiểu và làm giãn mạch, khiến thể tích tuần hoàn suy giảm và làm tăng nguy cơ tụt huyết áp tư thế, gây chóng mặt, hoa mắt hoặc ngất xỉu khi đứng dậy.
Nghiên cứu khoa học chứng minh khoai tây nghiền có hiệu quả tái tạo glycogen cơ bắp và phục hồi thể lực sau tập luyện hoàn toàn tương đương với các loại gel hay thực phẩm bổ sung thể thao thương mại đắt tiền, mở ra giải pháp dinh dưỡng tự nhiên, tiết kiệm và dễ áp dụng cho người chơi thể thao.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước sắc hoa kim phượng để trị tiểu đường, nhưng y học hiện đại chưa có bằng chứng xác nhận hiệu quả này trên người. Các nghiên cứu mới chỉ ghi nhận chiết xuất từ lá và hạt cây có tiềm năng sinh hóa trong phòng thí nghiệm và trên động vật, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thay thuốc.
Hạt và vỏ quả hoa kim phượng chứa nhiều hợp chất tự nhiên như tannin, alkaloid và diterpenoid có độc tính tế bào và tác dụng tẩy xổ mạnh. Trẻ nhỏ lỡ nuốt phải có nguy cơ cao bị ngộ độc đường tiêu hóa cấp với triệu chứng nôn mửa, đau quặn bụng và mất nước nguy hiểm.
Chiết xuất lá khoai môn chứa nhiều hoạt chất chống oxy hóa và đã cho thấy hiệu quả giảm mỡ máu, ngừa béo phì trong các nghiên cứu tiền lâm sàng. Tuy nhiên, lá khoai môn luộc chín tại nhà không thể thay thế thuốc điều trị mỡ máu và cần nấu kỹ để loại bỏ oxalate gây sỏi thận.
Hiện chưa có bất kỳ ngưỡng an toàn hay liều dùng đường uống nào được xác lập cho cây kim phượng ở người lớn. Dù dịch chiết chứa chất chống oxy hóa và bôi da giúp xua muỗi, các thử nghiệm độc học cảnh báo nguy cơ độc tế bào và tổn thương gan nghiêm trọng, do đó tuyệt đối không tự ý uống.
Ăn nhiều muối trước kỳ kinh kích hoạt phản xạ giữ natri, tăng tính thấm mao mạch và tích tụ dịch mô kẽ vùng chậu. Tình trạng này làm trầm trọng thêm cảm giác căng tức nặng bụng và gia tăng cường độ co thắt cơ trơn tử cung.
Cà phê đen không trực tiếp gây mụn nhưng caffeine có thể kích hoạt trục hạ đồi - tuyến yên - tuyến thượng thận, làm tăng tạm thời hormone cortisol và DHEA-S. Dù vậy, cơ thể có khả năng dung nạp khi dùng thường xuyên; mụn bùng phát chủ yếu do lạm dụng liều cao, mất ngủ hoặc thêm nhiều đường sữa.
Uống nước kim tiền thảo thay nước lọc hàng ngày hoàn toàn không an toàn. Dù hỗ trợ trị sỏi, đặc tính lợi tiểu mạnh mẽ của thảo mộc này khi dùng kéo dài sẽ gây mất cân bằng thể dịch và hạ kali máu mạn tính, dẫn đến nguy cơ rối loạn nhịp tim nguy hiểm và suy giảm chức năng thận.
Kim tiền thảo là vị thuốc quen thuộc trong điều trị sỏi đường tiết niệu, khiến nhiều người khỏe mạnh băn khoăn liệu có nên uống hàng ngày để phòng ngừa. Dù các nghiên cứu trên động vật ghi nhận khả năng hạn chế lắng đọng tinh thể, hiện chưa có bằng chứng lâm sàng ủng hộ việc người chưa từng mắc bệnh tự ý sử dụng dược liệu này để dự phòng dài hạn.
Dầu hạt lanh là nguồn dồi dào omega-3 thực vật giúp bổ sung axit alpha-linolenic (ALA) và chuyển hóa một phần thành EPA để kháng viêm. Tuy nhiên, hiệu quả sinh học của ALA không tương đương hoàn toàn với omega-3 chuỗi dài trong dầu cá, nên đây chỉ là giải pháp dinh dưỡng hỗ trợ chứ không thay thế hoàn toàn cho người bị mụn viêm.
Kim tiền thảo có tác dụng lợi mật và kháng viêm, nhưng người bị sỏi mật tuyệt đối không nên tự ý dùng để tống sỏi. Do ống dẫn mật rất hẹp, việc kích thích bài xuất dịch mật đột ngột có thể làm kẹt sỏi ở cổ túi mật hoặc ống mật chủ, dẫn đến viêm túi mật, tắc mật cấp tính nguy hiểm tính mạng.
Các nghiên cứu thực nghiệm bước đầu ghi nhận chiết xuất cồn và nước từ các bộ phận trên mặt đất gồm vỏ thân cây kim phượng có tác dụng giảm chỉ số loét dạ dày và kháng viêm trên động vật. Tuy nhiên, bằng chứng trên người vẫn chưa được xác lập, người bệnh không được tự ý sắc uống vì vỏ cây này tiềm ẩn nhiều độc tính nguy hiểm.
Uống trà xanh hằng ngày giúp cung cấp chất chống oxy hóa EGCG và hỗ trợ giảm viêm mụn, nhưng hiệu quả kiềm dầu trực tiếp trên da mặt rõ rệt nhất hiện nay chủ yếu đến từ các sản phẩm bôi thoa ngoài da hoặc chiết xuất cô đặc liều cao.
Tắm nước lá kinh giới là mẹo dân gian phổ biến để làm dịu mẩn ngứa, nhưng khoa học cho thấy phương pháp này chỉ hỗ trợ làm sạch bề mặt tạm thời chứ không thể chữa khỏi viêm da mạn tính hay can thiệp vào cơ chế miễn dịch sâu bên dưới tế bào.
Uống sữa hạt vào buổi tối dễ khiến đường huyết và insulin tăng cao hơn so với buổi sáng do nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể. Đối với mụn trứng cá, các loại sữa hạt ngọt chứa tải lượng đường cao uống về đêm có thể làm tăng các yếu tố nội tiết kích thích mụn ở người nhạy cảm.
Uống chung kim tiền thảo với thuốc tây hạ huyết áp có thể gây tương tác bất lợi. Tác dụng lợi tiểu của thảo dược kết hợp cùng cơ chế giãn mạch của thuốc điều trị dễ dẫn đến hiện tượng tụt huyết áp quá mức và rối loạn điện giải.
Cá hồi và cá béo nước lạnh giàu axit béo omega-3, đặc biệt là EPA, giúp hỗ trợ giảm sưng đỏ ở mụn bọc nhờ khả năng ức chế tổng hợp chất trung gian gây viêm Prostaglandin E2 (PGE2), đồng thời hạn chế các cytokine tiền viêm và giảm sản xuất bã nhờn dưới da.
