Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.031 bài, trang 1437 trên 1.452
Bơ (quả) cung cấp năng lượng dày đặc, chất xơ và chất béo lành mạnh, nhưng do giàu chất béo nên không nên dùng quá mức. Bằng chứng khoa học về lợi ích sức khỏe lâu dài còn hạn chế, nên nên tham khảo bác sĩ khi cân nhắc bổ sung thường xuyên.
Bơ (quả) cung cấp năng lượng và dinh dưỡng cân bằng nhưng không nên tin tưởng các công dụng chữa lành từ quan niệm dân gian vì bằng chứng khoa học chưa đủ vững chắc.
Bọ mẩy (Clerodendrum cyrtophyllum) là cây thuốc truyền thống có hoạt tính kháng viêm và chống oxy hóa, nhưng cần cẩn trọng do độc tính tế bào và tiềm năng độc thai. Các nghiên cứu lâm sàng trên người còn hạn chế.
Bơ chứa khoảng 160 kcal, 14.7g béo và 6.7g chất xơ mỗi 100g, giàu dinh dưỡng nhưng chỉ có mùa từ tháng 5 đến tháng 9. Để tận dùng tối đa, nên biết cách bảo quản và chọn mua bơ chín đúng cách.
Bơ (quả) cung cấp khoảng 160 kcal/100g với 14.7g béo không bão hòa đơn (oleic), hỗ trợ tim mạch, cung cấp vitamin K, E, C, B, kali, folate và 6.7g chất xơ, đồng thời hỗ trợ tiêu hoá, điều hòa kinh nguyệt và tăng cân.
Bài viết chưa nêu liều lượng cụ thể hay cách bảo quản bọ mẩy. Chỉ có thông tin chung về hoạt tính kháng viêm, hợp chất độc hại (pheophorbide) và gen lục lạp 152.004 bp. Cần tham khảo tài liệu chuyên ngành hoặc bác sĩ trước khi dùng.
Bọ mẩy (Clerodendrum cyrtophyllum) chứa pheophorbide và hợp chất phenolic, thể hiện hoạt tính chống tế bào, kháng viêm và chống oxy hóa mạnh mẽ ở cấp độ tiền lâm sàng, nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng khẳng định hiệu quả điều trị trên người.
Bọ mẩy (Clerodendrum cyrtophyllum) là cây thuốc miền Nam Trung Quốc với một số hoạt tính sinh học tiềm năng như kháng viêm và độc tính tế bào, nhưng bằng chứng khoa học hiện chỉ ở mức độ tế bào và động vật, chưa có nghiên cứu lâm sàng lớn để khẳng định hiệu quả và an toàn sử dụng trên người.
Chưa nên dùng Bọ mẩy thường xuyên vì hầu hết bằng chứng chỉ ở mức tiền lâm sàng, chưa có nghiên cứu lâm sàng trên người để khẳng định hiệu quả và an toàn. Nên tham khảo bác sĩ trước khi sử dụng.
Bọ mắm (Pouzolzia zeylanica) là cây thuốc có thân thảo, lá mác, quả hồng tím, thu hoạch tốt tháng 5–8. Công dụng chữa bệnh chưa được nghiên cứu đủ để khuyến nghị, trong khi một số nguồn cho rằng toàn cây hoặc một phần được dùng làm thuốc nhưng chi tiết chưa rõ ràng.
Bọ mắm không có bằng chứng thuốc lâm sàng về tác dụng phụ trên người, nhưng cây dễ bị nhiễm begomovirus gây bệnh thực vật nên cần kiểm tra chất lượng trước dùng.
Chưa có bằng chứng khoa học đủ để khẳng định nên dùng bọ mắm thường xuyên. Các nghiên cứu hiện tại chủ yếu tập trung vào virus gây bệnh cho cây, chưa rõ công dụng dược liệu hay an toàn sử dụng lâu dài.
Bài viết chỉ rõ bọ mắm (Pouzolzia zeylanica) mang begomovirus gây vàng xám lá, chứng minh bằng genom mẫu TY01, GD1, VN. Hiểu lầm phổ biến: dùng toàn cây làm thuốc dù chưa rõ công dụng.
Bọ mắm (Pouzolzia zeylanica) chứa nhiều hoạt chất sinh học như beta-sitosterol, daucosterol, epicatechin, scopolin và một hợp chất bisphenol C tiềm nhiễm virus Nipah. Tuy nhiên, cơ chế cụ thể và hiệu quả điều trị chưa được chứng minh rõ ràng qua nghiên cứu lâm sàng.
Bơ đậu phộng cung cấp 632 kcal/100g với 24g protein, 49.4g béo và 6.32g chất xơ. Dùng 2 muỗng (khoảng 32g) 5 lần/tuần có thể giảm 30% nguy cơ tiểu đường. Nên bảo quản nguội, khô ráo để tránh oxy hóa chất béo.
Bọ mắm (Pouzolzia zeylanica) có tiềm năng chống oxy hóa và chống tiêu cầu máu từ chiết xuất thân, nhưng công dụng chi tiết, phần dùng và cách chế chưa rõ ràng, chưa có nghiên cứu lâm sàng trên người.
Bơ đậu phộng là thực phẩm giàu protein, chất xơ và chất béo không bão hòa, hỗ trợ tiêu hóa và kiểm soát đường huyết, phù hợp cho ăn chay; tuy nhiên nên chọn loại tự nhiên, tránh thêm đường và dầu.
Bài viết không cung cấp thông tin cụ thể về cách dùng bọ mắm hiệu quả vì chỉ tập trung vào đặc điểm sinh học và virus gây bệnh trên cây. Công dụng dược liệu và cách sử dụng nội thường chưa được khẳng định rõ ràng trong các nguồn khoa học hiện có.
Bơ đậu phộng có thể gây dị ứng ở trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai và người có tiền sử dị ứng gia đình. Nên tham khảo bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi sử dụng, đặc biệt khi có tiền sử dị ứng đậu phộng.
Bơ đậu phộng có thể hỗ trợ giảm cân nhẹ nếu dùng khẩu phần nhỏ, chọn loại tự nhiên không chất béo chuyển hóa, kết hợp ăn kiêng giảm calo và tăng hoạt động. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học còn hạn chế, chủ yếu từ nghiên cứu sơ bộ.
