Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.021 bài, trang 1442 trên 1.452
Bạch truật (Atractylodes macrocephala Koidz) là thảo dược từ rễ khô, tính ôn, dùng truyền thống bổ spleen, hưởng qì, khô ẩm, thông tiểu, phòng sảy thai. Nghiên cứu hiện đại chỉ ra nhiều hợp chất hoạt chất nhưng cơ chế chưa rõ, cần nghiên cứu hệ thống thống kê mới đánh giá hiệu quả lâm sàng chính xác.
Bạch truật cần thận trọng cho phụ nữ mang thai, đặc biệt thai kỳ cuối, do có thể ảnh hưởng co bóp tử cơ và tăng nguy cơ sinh non. Người dùng thuốc chống đông mỏng cũng nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng.
Bạch truật (Atractylodes macrocephala Koidz) là vị thuốc lấy từ rễ khô, chứa hơn 79 hợp chất hoạt chất chủ yếu là polysaccharides và polyacetylene, với hoạt chất chống viêm, chống oxy hóa và điều hòa miễn dịch, tuy nhiên cơ chế phân tử cụ thể cần nghiên cứu thêm.
Bạch truật có thể gây tác dụng phụ khi kết hợp với thuốc độc như strychnine, nhưng nghiên cứu chỉ ra nó có thể giảm độc tính của strychnine thông qua tín hiệu TLR4/NF-kappaB/NLRP3. Tuy nhiên, strychnine vẫn rất độc nếu dùng sai liều. Bạch truật cũng được dùng hỗ trợ điều trị un Cancer dạ dày kết hợp hóa trị, nhưng bằng chứng hiệu quả còn hạn chế.
Bạch truật là vị thuốc từ rễ khô cây Atractylodes macrocephala, vị ngọt đắng, hơi cay, tính ôn. Dùng hiệu quả khi kết hợp đúng cách, nhưng cần tham khảo chuyên gia vì bằng chứng lâm sàng còn hạn chế.
Bạch truật có thể dùng thường xuyên trong liều lượng thông thường nhưng nên tham khảo bác sĩ khi điều trị bệnh lý cụ thể do chưa rõ cơ chế hoạt chất chiết xuất chống tăng mỡ và chống viêm.
Bạch truật là vị thuốc lấy từ rễ khô, có tính ôn, vị ngọt đắng. Dùng truyền thống để điều tiết lời nói, trừ phong nhiệt, lợi tiểu, giảm ngứa. Tuy nhiên, công dụng này chủ yếu dựa trên kinh nghiệm thực hành chứ chưa được kiểm chứng khoa học hoàn toàn.
Bạch truật (Atractylodes macrocephala Koidz) là vị thuốc lấy từ rễ khô, có tính ôn, vị ngọt đắng hơi cay. Nghiên cứu trên mô hình chuột bẹn và viêm khớp gout cho thấy chiết xuất có hoạt chất chống tăng mỡ ho gà và chống viêm, nhưng cơ chế cụ thể chưa rõ và chưa có bằng chứng lâm sàng ở người đủ mạnh để kết luận chắc chắn.
Bạch tật lê (Tribulus terrestris) là quả cây gai chống, dùng trong y học cổ truyền để chữa đau mắt đỏ, chảy nước mắt, hỗ trợ điều trị suy giảm tình dục, cường dương, bổ thận, lợi tiểu và khắc phục bất lực nam giới, nhưng cần nghiên cứu thêm để xác minh cơ chế và hiệu quả.
Bạch tật lê dùng 500–1500 mg/ngày chia 2–3 lần, bảo quản khô ráo tránh nắng nhiệt. Công dụng hỗ trợ sinh sản, bổ thận chưa có bằng chứng khoa học đủ mạnh.
Bạch tật lê cần thận trễ ở người dùng thuốc chống đông huyết, bệnh tiểu đường, thận; nguy cơ rối loạn tạp dưỡng nếu dùng cao liều dài hạn. Chưa có bằng chứng mạnh về lợi ích sinh sản hoặc điều trị ED.
Bạch tật lê có lịch sử dùng lâu đời trong y học cổ truyền nhưng bằng chứng khoa học chưa đủ mạch lạc để khẳng định hiệu quả điều trị cụ thể, đặc biệt cho suy giảm tình dục và đột xuất. Một số trường hợp báo cáo tổn thương thận và tăng bilirubin huyết thanh sau khi dùng, cho thấy nguy cơ tác dụng phụ nghiêm trọng nếu không dùng đúng cách.
Bạch tật lê (Tribulus terrestris) chứa saponin sterol, flavonoid, tannin, terpenoid, axit phenol carboxylic và alkaloid, với hơn 155 hợp chất được xác định. Cơ chế chính bao gồm tác động chống viêm, kháng khuẩn (đặc biệt là chống PBP2a transpeptidase của MRSE) và ảnh hưởng đến các đường tín hiệu liên quan đến bệnh tim mạch, cho thấy tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong y học.
Nên dùng bạch tật lê thận trọng, không nên dùng lâu dài hàng ngày. Bài báo cáo rủi ro độc gan, thận nặng sau 2 tháng dùng liên tục.
Bạch tật lê có thể gây tác dụng phụ nghiêm trọng như chấn thương thận, độc tính gan, thận và thần kinh, cũng như rhabdomyolysis ở một số trường hợp. Mặc dù có công dụng tiềm năng trong đá thận, nhưng chưa có nghiên cứu lâm sàng lớn khẳng định. Nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng, đặc biệt nếu có bệnh nền.
Bạch mộc hương (Aquilaria sinensis) là thảo dược ấm tính, dùng trong y học cổ truyền để hành khí chỉ thống, tiêu tích, giải cơ, đuổi phong tả, tả khí hỏa; tuy nhiên hiệu quả cụ thể chưa được chứng minh bằng bằng chứng lâm sàng hiện đại.
Bạch mộc hương (Aquilaria sinensis) là cây thuộc họ Hoa hẹp, được trồng ở vùng cao lãnh như Sapa, Tam Đảo, Đà Lạt. Cây được thu hoạch sau một năm trồng hoặc để đến tháng 1, 2 năm sau khi tàn lá, khô thân. Để chữa bệnh tiêu hóa, dùng 10-20g/ngày kết hợp với các thảo dược khác, nhưng hiệu quả chính xác chưa được chứng minh rõ ràng.
Bạch mộc hương phù hợp dùng cho người lớn khỏe, nhưng phụ nữ mang thai, cho con bú, trẻ em dưới 12 tuổi, người dùng thuốc chống đông và người dị ứng thảo dược nên thận trọng hoặc tránh dùng do thiếu bằng chứng khoa học về an toàn.
Bạch hoa xà nên dùng thận trọng ở phụ nữ mang thai, cho con bú, trẻ em, người già, người dùng thuốc chống đông và người tiền sử dị ứng da nặng do chứa plumbagin và chất độc gây bỏng, dị ứng.
Bạch hoa xà (Plumbago zeylanica L.) là cây thuốc có tính độc và nguy cơ dị ứng, dù được dùng trị hắc lào, mụn nhọt, nấu da, tê thấp; bằng chứng khoa học chưa có công thức chuẩn, nên dùng phải tham khảo bác sĩ.
