Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
816 bài, trang 3 trên 41
Ăn đậu răng ngựa rất tốt cho sức khỏe nhưng không thể cung cấp đủ lượng folate cần thiết để ngừa dị tật ống thần kinh thai nhi. Do sự khác biệt về khả năng hấp thu và nguy cơ rối loạn chuyển hóa, thai phụ bắt buộc phải dùng viên bổ sung axit folic theo đúng khuyến cáo y khoa.
Nhiều phụ huynh lo ngại hợp chất phytoestrogen trong đậu phụ có thể khiến trẻ nhỏ dậy thì sớm. Tuy nhiên, các nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn cho thấy tiêu thụ đậu nành hợp lý không gây dậy thì sớm, thậm chí còn liên quan đến thời điểm dậy thì muộn hơn ở cả hai giới.
Khi lịch trình tour làm xáo trộn giờ ăn, người bị đái tháo đường nên hoãn tiêm insulin bữa ăn cho đến khi thức ăn sẵn sàng, điều chỉnh liều insulin nền phù hợp và luôn mang theo bữa phụ carbohydrate khẩn cấp để phòng tránh nguy cơ hạ đường huyết nguy hiểm.
Trong các bữa tiệc nướng BBQ du lịch, người bệnh gút cần tránh xa phủ tạng động vật, hạn chế tối đa thịt đỏ nhiều mỡ và hải sản có vỏ. Thay vào đó, hãy chọn đạm nạc từ gia cầm, ăn nhiều rau củ nướng, uống nhiều nước lọc và tuyệt đối kiêng bia rượu cùng nước ngọt chứa siro fructose.
Khi cho trẻ nhỏ ăn hải sản dịp du lịch biển, cha mẹ cần kiểm soát liều lượng ở mức 20 - 50 gram mỗi bữa tùy độ tuổi và không ăn liên tục. Do hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, trẻ rất dễ bị ngộ độc dị ứng, nhiễm khuẩn và quá tải kim loại nặng tích lũy từ các loài nhuyễn thể hai mảnh vỏ hay cá biển.
Bánh dẻo làm từ bột nếp có đặc tính dẻo dính cao, tiềm ẩn nguy cơ gây hóc nghẹn và tạo áp lực tiêu hóa lớn lên dạ dày non nớt của trẻ nhỏ. Nắm rõ cơ chế tiêu hóa tinh bột nếp và thời gian vận chuyển thức ăn giúp phụ huynh phòng ngừa hiệu quả tình trạng khó tiêu, chướng bụng và ngộ độc thực phẩm cho trẻ.
Đặc sản vùng miền như các món chấm đậm vị hay đồ muối chua chứa lượng natri ẩn rất cao. Người bệnh tăng huyết áp cần kiểm soát chặt chẽ lượng dùng và chủ động giảm mặn khi ăn ngoài để ngăn ngừa chỉ số huyết áp tăng vọt và bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Người bệnh thận mạn tính cần hết sức thận trọng khi ăn đậu nho nhe do nguy cơ tích tụ phospho và kali. Khi chức năng thận suy giảm, việc nạp lượng lớn khoáng chất này sẽ gây quá tải ống thận, thúc đẩy vôi hóa vi mạch và đẩy nhanh quá trình xơ hóa thận.
Người cao tuổi ngày Tết thường dễ chán ăn, đầy bụng do chức năng tiêu hóa suy giảm và khó nhai nuốt. Bằng chứng khoa học cho thấy giải pháp tối ưu là áp dụng thực đơn mềm lỏng, làm giàu đạm dễ hấp thu, giảm mỡ xấu và chia nhỏ thành các bữa phụ bắt mắt, giúp người già hấp thu đủ chất mà không đầy bụng.
Phụ nữ mang thai có nguy cơ tiểu đường thai kỳ không cần kiêng tuyệt đối bánh trung thu nhưng nên ưu tiên bánh tự nhiên, giàu chất xơ, hạt thô và có tải lượng đường huyết thấp. Việc chia nhỏ khẩu phần ở mức 1/8 đến 1/4 cái và ăn vào đầu ngày giúp hạn chế dao động đường huyết hiệu quả.
Người cao tuổi thường bị đầy hơi, khó tiêu sau khi ăn bánh trung thu do lượng tinh bột, đường và chất béo quá đậm đặc, trong khi các enzyme tiêu hóa chủ lực của tuyến tụy như amylase và lipase suy giảm hoạt lực theo tuổi tác, đồng thời tuyến tụy mất dần khả năng thích ứng linh hoạt trước các bữa ăn giàu năng lượng đột ngột.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên uống hoặc dùng dược liệu đầu lân (*Couroupita guianensis*). Các bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng ở thử nghiệm bôi ngoài da trên chuột đực, trong khi nguy cơ kích thích cơn co tử cung, độc tính thai kỳ và ảnh hưởng phát triển thai nhi ở người vẫn chưa được kiểm chứng an toàn.
Đậu lăng giàu đạm nhưng ăn riêng lẻ không tối ưu hóa tăng cơ vì thiếu hụt axit amin chứa lưu huỳnh và điểm tiêu hóa DIAAS chỉ đạt 0,48. Tuy nhiên, khi kết hợp cùng ngũ cốc như gạo hay yến mạch, chỉ số này tăng vọt lên 0,78 - 0,98, hoàn toàn đáp ứng nhu cầu phát triển cơ bắp cho người tập thể hình.
Phụ nữ đang cho con bú ăn nhiều bánh trung thu chứa nhiều đường và chất béo có thể gây biến động cấp tính nồng độ triglyceride và hormone chuyển hóa trong sữa mẹ. Dù sữa mẹ có cơ chế đệm tự nhiên, việc ăn ngọt quá mức kéo dài dễ dẫn đến thừa cân, làm tăng các axit béo tiền viêm trong sữa.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên dùng thảo dược đậu ma. Hiện chưa có bất kỳ bằng chứng khoa học nào chứng minh độ an toàn của loài cây này đối với thai kỳ, trong khi các hoạt chất chưa kiểm định tiềm ẩn nguy cơ kích hoạt co bóp tử cung bất thường và ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của thai nhi.
Người bệnh tiểu đường vẫn có thể thưởng thức bánh trung thu nếu giới hạn khẩu phần ở mức 1/8 đến 1/4 chiếc mỗi ngày, ăn vào bữa phụ và chủ động cắt giảm lượng tinh bột tương đương ở bữa chính nhằm kiểm soát đường huyết sau ăn và tổng năng lượng nạp vào.
Đậu lăng giàu folate tự nhiên nhưng không đủ để phòng ngừa dị tật ống thần kinh thai nhi. Y học khuyến cáo phụ nữ cần chủ động bổ sung viên folate từ 0,5mg đến 5mg mỗi ngày trước khi thụ thai 3 tháng và duy trì suốt quý đầu thai kỳ để giảm tới 70% nguy cơ dị tật.
Người tiền tiểu đường không bắt buộc phải kiêng hoàn toàn đường trắng. Các bằng chứng khoa học cho thấy đường sucrose chỉ gây hại rõ rệt khi tiêu thụ ở mức rất cao vượt ngưỡng năng lượng. Thay vì cắt bỏ cực đoan, người bệnh cần kiểm soát khẩu phần vừa phải, giảm chỉ số đường huyết chung của bữa ăn và kết hợp tập luyện thể chất đều đặn.
Ăn nhiều bánh mứt kẹo và uống nước ngọt ngày Tết khiến trẻ đối mặt với nguy cơ sâu răng nghiêm trọng, tổn thương tủy và xáo trộn chuyển hóa toàn thân. Dạng đường bám dính cùng tần suất tiêu thụ dày đặc là tác nhân phá hủy men răng nhanh nhất, đòi hỏi cha mẹ cần kiểm soát chặt chẽ.
Đảng sâm bắc chứa hoạt chất tiềm năng hỗ trợ tế bào nhau thai trên mô hình tế bào, nhưng bằng chứng lâm sàng về độ an toàn trên thai phụ vẫn chưa đầy đủ. Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng vị thuốc này để an thai mà cần có sự tư vấn trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.
