Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
816 bài, trang 6 trên 41
Phụ nữ mang thai và cho con bú có thể dùng đạm whey tinh khiết nếu khẩu phần ăn thiếu đạm, nhưng đây không phải thực phẩm bắt buộc. Nguy cơ nhiễm tạp chất kim loại nặng, phụ gia tạo ngọt và áp lực chuyển hóa đòi hỏi mẹ bầu phải cẩn trọng và tham khảo bác sĩ trước khi sử dụng.
Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng lá xương sông trị cảm ho vì dược liệu này chưa có nghiên cứu chứng minh độ an toàn trên thai kỳ. Nhiều hợp chất từ thảo mộc có thể vượt qua nhau thai gây rủi ro phát triển, mẹ bầu cần thăm khám y tế thay vì tự chữa theo kinh nghiệm dân gian.
Bổ sung collagen không thể làm mờ hoàn toàn vết rạn da sau sinh do tổn thương nằm sâu ở hạ bì với mạng lưới collagen và sợi đàn hồi bị đứt gãy, xáo trộn nghiêm trọng. Khoa học hiện ghi nhận rạn da thai kỳ là tổn thương trọn đời và chưa có biện pháp điều trị dứt điểm 100%.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên dùng các bài thuốc dân gian từ cây xác pháo. Hoạt chất trong loài cây này có khả năng chống đông máu, gây nguy cơ xuất huyết và chứa các hợp chất tác động tiêu cực đến nội tiết tố thai kỳ cũng như hệ thần kinh trung ương.
Sau tuổi 40, bổ sung collagen đường uống vẫn giúp cải thiện nếp nhăn và phục hồi độ đàn hồi da hiệu quả. Dù nguyên bào sợi và nội tiết tố suy giảm, các bằng chứng lâm sàng khẳng định việc nạp đúng dạng collagen đủ thời gian vẫn kích thích tái tạo cấu trúc trung bì.
Nhiều mẹ bầu truyền tai nhau cách dùng lá xoài để hạ đường huyết hay trị bệnh mà không lường trước nguy cơ cho thai nhi. Hiện chưa có nghiên cứu khẳng định độ an toàn của dược liệu này trên thai phụ, trong khi chiết xuất lá xoài liều cao có thể gây độc tế bào và tiềm ẩn rủi ro phát triển thai.
Nghiên cứu khoa học cho thấy bổ sung một số chủng men vi sinh cụ thể có thể hỗ trợ điều hòa miễn dịch qua trục ruột - phổi, giúp người cao tuổi giảm nguy cơ và rút ngắn thời gian mắc triệu chứng ốm vặt đường hô hấp trong mùa lạnh, dù hiệu quả phụ thuộc vào từng chủng vi khuẩn.
Xuyên tâm liên có thể hỗ trợ giảm sốt, ho và đau họng ở trẻ em, nhưng phụ huynh tuyệt đối không dùng cây tươi bừa bãi. Thảo dược này chỉ nên dùng ở dạng chế phẩm chuẩn hóa với liều lượng andrographolide được kiểm soát nghiêm ngặt không quá 30 mg mỗi ngày cho trẻ nhỏ.
Phụ nữ mang thai hoặc đang mong con cần tránh tự ý dùng xuyên tâm liên do những lo ngại tiền lâm sàng về nguy cơ ảnh hưởng khả năng sinh sản. Dù nghiên cứu hiện đại cho thấy chiết xuất chuẩn hóa không làm giảm hormone progesterone hay hại tinh trùng, dữ liệu an toàn trên người vẫn chưa đủ để sử dụng tùy tiện.
Phụ nữ mang thai mắc tiểu đường thai kỳ không nên tự ý uống nước lá dâu tằm. Dù các thử nghiệm trên chuột mang thai và người mắc tiểu đường tuýp 2 cho thấy khả năng hạ đường huyết, dữ liệu lâm sàng về độ an toàn trên phụ nữ mang thai hiện vẫn chưa đầy đủ, tiềm ẩn nguy cơ hạ đường huyết quá mức và tương tác thuốc.
Men vi sinh chứa các vi sinh vật sống hỗ trợ đường ruột nhưng không vô hại với tất cả mọi người. Người suy giảm miễn dịch, bệnh nhân viêm tụy cấp nặng, người mang ống thông mạch máu hoặc mắc hội chứng ruột ngắn tuyệt đối không tự ý dùng do nguy cơ lợi khuẩn tràn vào máu gây nhiễm trùng huyết, viêm nội tâm mạc dẫn tới tử vong.
Chiết xuất lá vọng cách cho thấy khả năng ức chế mạnh men alpha-glucosidase và alpha-amylase trong phòng thí nghiệm, giúp làm chậm quá trình chuyển hóa tinh bột. Dù vậy, nước sắc lá vọng cách tại nhà chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người và không thể thay thế phác đồ điều trị đái tháo đường.
Men vi sinh chứa chủng *Lactobacillus reuteri* DSM 17938 được chứng minh giúp rút ngắn thời gian quấy khóc ở trẻ sơ sinh bị khóc dạ đề, đặc biệt là nhóm trẻ bú mẹ, nhưng cha mẹ cần hiểu rõ giới hạn và dùng đúng cách.
Trẻ sinh mổ không đi qua ngả âm đạo nên hệ vi sinh đường ruột ban đầu kém đa dạng hơn trẻ sinh thường. Dù men vi sinh giúp gia tăng lợi khuẩn và hỗ trợ phục hồi đường ruột, việc dùng ngay trong tháng đầu không bắt buộc cho mọi trẻ mà cần ưu tiên sữa mẹ và chỉ định y khoa.
Nhiều mẹ bầu truyền tai nhau mẹo ăn chè vừng đen ở tuần thai thứ 35 để giúp mềm cổ tử cung và dễ sinh thường. Tuy nhiên, y học chứng minh quá trình chín muồi cổ tử cung phụ thuộc vào biến đổi sinh hóa phức tạp, không có bằng chứng nào cho thấy chè vừng đen có khả năng hỗ trợ chuyển dạ.
Người dị ứng hải sản phần lớn vẫn có thể dùng được viên dầu cá omega-3 tinh chế, bởi phản ứng dị ứng do protein trong thịt hải sản kích hoạt chứ không phải do chất béo. Các quy trình tinh luyện chuẩn y khoa đã loại bỏ gần như toàn bộ cặn protein, giúp dầu cá đạt độ an toàn cao.
Bổ sung omega-3 có thể hỗ trợ cải thiện sự chú ý ở một số trẻ tăng động giảm chú ý (ADHD), nhưng bằng chứng khoa học hiện nay vẫn ghi nhận nhiều kết quả trái chiều. Đây là liệu pháp dinh dưỡng hỗ trợ, hoàn toàn không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Thai nhi tích lũy DHA mạnh mẽ nhất vào ba tháng cuối, nhưng mẹ bầu nên chủ động bổ sung từ trước tuần thứ 20 của thai kỳ. Bắt đầu sớm giúp ngăn ngừa nguy cơ sinh non, thai nhẹ cân và hỗ trợ phát triển thể tích não bộ tối ưu cho trẻ.
Người bệnh gút hoàn toàn có thể sử dụng dầu cá omega-3 tinh khiết dù phải kiêng hải sản. Quy trình tinh chế đã loại bỏ nhân tế bào chứa purin, giúp viên uống này không làm tăng acid uric máu, đồng thời cung cấp các axit béo có lợi hỗ trợ kiểm soát phản ứng viêm và bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Người ăn chay trường hoàn toàn có thể tránh thiếu kẽm bằng cách ăn đa dạng đậu đỗ, ngũ cốc nguyên hạt, tempeh, đậu phụ và hạt dinh dưỡng. Áp dụng các biện pháp chế biến như ngâm nước, ủ nảy mầm và lên men sẽ giúp loại bỏ acid phytic, giải phóng tối đa lượng kẽm cho cơ thể hấp thu.
