Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
478 bài, trang 20 trên 24
Tình trạng thiếu hụt vitamin D có mối liên quan mật thiết với sự gia tăng tỷ lệ mắc và mức độ viêm xơ của bệnh gan nhiễm mỡ. Khi nồng độ 25(OH)D huyết thanh xuống thấp, quá trình thoái hóa mỡ, kháng insulin và lắng đọng xơ tại gan có xu hướng diễn tiến nặng nề hơn.
Bổ sung vitamin C được chứng minh giúp tăng đào thải axit uric qua thận nhờ cơ chế cạnh tranh tái hấp thu tại ống thận. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy mức liều 500 mg mỗi ngày giúp giảm nhẹ axit uric máu hiệu quả, nhưng người dùng cần biết cách uống đúng để bảo vệ thận.
Bổ sung vitamin C liều cao có thể dẫn đến sỏi thận do axit ascorbic dư thừa bị chuyển hóa thành oxalate trong cơ thể. Nồng độ oxalate trong nước tiểu tăng cao sẽ kết hợp với canxi, tạo thành các tinh thể canxi oxalate lắng đọng tại ống thận, gây sỏi và tổn thương thận cấp tính.
Cải xoong cung cấp nguồn canxi dồi dào cùng lượng vitamin K tự nhiên thiết yếu cho cơ thể. Sự kết hợp giữa hai vi chất này giúp kích hoạt protein osteocalcin, đưa canxi gắn trực tiếp vào mô xương và hỗ trợ phòng ngừa loãng xương hiệu quả.
Omega-3 sở hữu tiềm năng kháng viêm mạnh mẽ trong phòng thí nghiệm, nhưng viên dầu cá bổ sung chưa chứng minh được hiệu quả ngăn chặn cơn gout bùng phát trên lâm sàng. Bệnh nhân gout có thể hưởng lợi từ cá béo nếu kiểm soát tốt purine, song tuyệt đối không dùng dầu cá thay thế thuốc điều trị của bác sĩ.
Các thử nghiệm lâm sàng ghi nhận việc bổ sung Omega-3 từ 1 g/ngày trong 12 tháng đến 4 g/ngày trong 8 tuần giúp giảm tích tụ mỡ gan, cải thiện men gan và hạ triglyceride máu. Tuy nhiên, giới khoa học chưa ấn định một mức liều tối ưu chung, và người bệnh chỉ nên dùng Omega-3 như liệu pháp hỗ trợ bên cạnh ăn uống, giảm cân.
Bổ sung lợi khuẩn (probiotic) giúp củng cố hàng rào bảo vệ ruột, ngăn chặn nội độc tố LPS tràn về gan gây viêm và tích tụ mỡ. Tuy nhiên, đây mới là giải pháp hỗ trợ tiềm năng, không thể thay thế mục tiêu cốt lõi là giảm 7%-10% cân nặng thông qua ăn uống và vận động.
Cánh hoa cúc tâm tư chứa nhiều hoạt chất chống oxy hóa quý như nhóm flavonoid (rutin, narcissin), carotenoid (lutein, beta-carotene) và tocopherol. Các nghiên cứu cho thấy chiết xuất từ loài hoa này giúp trung hòa gốc tự do, ngăn chặn tổn thương màng tế bào và hỗ trợ bảo vệ da trước tia cực tím UVB.
Bổ sung vitamin E liều cao (800 IU/ngày) đã được chứng minh giúp hạ men gan và cải thiện viêm thoái hóa mỡ ở bệnh nhân chưa mắc đái tháo đường. Tuy nhiên, liệu pháp này không thể thay thế thay đổi lối sống và tiềm ẩn rủi ro khi dùng kéo dài, đòi hỏi người bệnh phải có chỉ định từ bác sĩ.
Lá củ cải sở hữu giá trị vi chất vượt trội phần củ, đặc biệt giàu canxi, sắt, carotenoid và có hàm lượng vitamin C, protein thô cùng chất xơ cao hơn đáng kể so với củ rễ. Việc tận dụng đúng cách bộ phận giàu dưỡng chất này giúp tăng cường miễn dịch và bổ sung khoáng chất hiệu quả cho bữa ăn hàng ngày.
Giảm mặn chỉ là một nửa chặng đường kiểm soát huyết áp. Các nghiên cứu cho thấy việc tăng cường kali để kéo giảm tỷ lệ natri/kali mới là yếu tố đối trọng quan trọng giúp hạ cả huyết áp tâm thu lẫn tâm trương, đặc biệt hiệu quả khi áp dụng qua chế độ ăn giàu rau quả và sữa ít béo.
Nhiều bằng chứng khoa học cho thấy thiếu hụt vitamin D trực tiếp kích hoạt hệ thống Renin-Angiotensin, làm tăng tiết renin và co thắt mạch máu gây tăng huyết áp nội sinh. Mặc dù thụ thể vitamin D giữ vai trò kìm hãm renin tự nhiên, việc bổ sung dưỡng chất này cần thực hiện đúng mức và không thể thay thế thuốc điều trị huyết áp.
Flavonoid từ thực vật có khả năng dọn gốc tự do mạnh mẽ qua việc cung cấp hydro và tạo phức kim loại. Tuy nhiên, dữ liệu khoa học hiện hành chưa cung cấp kiểm chứng thực nghiệm riêng cho Cúc mắt bò, mà tập trung trên các loài như thì là, húng quế và thảo mộc chứa polyphenol khác.
Để hạ mỡ máu triglyceride hiệu quả, việc bổ sung dầu cá thông thường là chưa đủ mà đòi hỏi liều lượng chuẩn y khoa từ 3 đến 4 gam hoạt chất EPA và DHA tinh khiết mỗi ngày. Liều điều trị này giúp giảm 20-50% lượng triglyceride nhưng cần dùng đúng cách để tránh tác dụng phụ.
Thay thế muối ăn thông thường bằng muối giảm natri giàu kali giúp hạ huyết áp, giảm rõ rệt nguy cơ đột quỵ và tử vong do tim mạch. Tuy nhiên, loại muối này không dành cho tất cả mọi người: bệnh nhân suy thận hoặc người đang dùng thuốc giữ kali cần tránh sử dụng để phòng ngừa biến chứng tăng kali máu nguy hiểm.
Uống sữa và ăn thực phẩm giàu canxi không chỉ tốt cho xương mà còn hỗ trợ kiểm soát huyết áp, đặc biệt ở người nhạy cảm với muối natri. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy lợi ích này phụ thuộc chặt chẽ vào việc cơ thể có đủ vitamin D hay không và cần kết hợp chế độ ăn ít béo, giàu rau quả.
Magiê đóng vai trò quan trọng giúp thư giãn cơ trơn và làm giãn mạch máu thông qua cơ chế đối kháng kênh canxi. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy bổ sung magiê từ 1 đến 6 tháng có thể giảm độ cứng động mạch và sức cản mạch máu ở một số nhóm người, nhưng không thể thay thế thuốc điều trị.
Omega-3 giúp hạ huyết áp nhưng đòi hỏi liều kết hợp EPA và DHA từ 2 g đến 3 g mỗi ngày mới đạt hiệu quả tối ưu, thay vì các liều bổ sung thông thường. Tác dụng này thể hiện rõ rệt nhất ở người tăng huyết áp, người lớn tuổi và người có rối loạn mỡ máu.
Bổ sung crom, đặc biệt dưới dạng Chromium picolinate, có thể cải thiện hiệu quả của insulin nhờ tăng gắn kết và phosphoryl hóa thụ thể insulin. Bằng chứng khoa học cho thấy lợi ích rõ rệt nhất ở người mắc đái tháo đường týp 2, song ít mang lại tác dụng trên nhóm người mới chỉ có nguy cơ cao.
Nhiều bằng chứng khoa học cho thấy thiếu hụt vitamin D có thể làm suy giảm chức năng tế bào beta đảo tụy và gia tăng kháng insulin, từ đó khiến tình trạng kiểm soát đường huyết ở bệnh nhân đái tháo đường trở nên tồi tệ hơn, đặc biệt qua cơ chế gắn kết với thụ thể vitamin D.
