Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.653 bài, trang 10 trên 233
Đơn rau má thường được đồn đoán giúp làm mát và hạ men gan nhanh chóng. Tuy nhiên, các dữ liệu khoa học hiện nay chỉ mới ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa của các thảo mộc khác trên động vật và tế bào, chưa có nghiên cứu lâm sàng chứng minh hiệu quả hạ men gan của đơn rau má trên người.
Các phân tích gộp cho thấy đông trùng hạ thảo có tiềm năng hỗ trợ giảm nồng độ creatinin huyết thanh và đạm niệu ở người bệnh thận mạn chưa lọc máu. Tuy nhiên, bằng chứng hiện có vẫn còn nhiều hạn chế do cỡ mẫu nhỏ, chất lượng thử nghiệm chưa cao và tiềm ẩn nguy cơ sai lệch lớn.
Chưa có bất kỳ bằng chứng khoa học nào xác nhận rễ đuôi chồn quả đen có tác dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày hay chữa lành viêm loét. Người bệnh không nên tự ý dùng thảo dược truyền miệng chưa kiểm chứng thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Đa búp đỏ (*Ficus elastica*) là loại cây cảnh trồng trong nhà rất phổ biến. Tuy nhiên, việc trẻ nhỏ hoặc thú cưng vô tình cắn, nuốt lá cây có thể dẫn đến nguy cơ dị ứng và kích ứng từ nhựa mủ. Người nuôi trồng cần nắm rõ các rủi ro sức khỏe để phòng ngừa kịp thời.
Nhiều người xông tinh dầu đàn hương trắng với hy vọng dễ ngủ và ngủ sâu hơn. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người về tác dụng cải thiện giấc ngủ của liệu pháp này hiện còn rất hạn chế; dữ liệu khoa học mới chỉ ghi nhận tiềm năng an thần trên động vật và hỗ trợ giảm bớt lo âu.
Uống nước sắc rễ đu đủ rừng kéo dài tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe, đặc biệt là nguy cơ tích lũy saponin gây bào mòn, kích ứng và tổn thương niêm mạc dạ dày. Đáng lo ngại, liều an toàn của loại rễ này chưa được khoa học chuẩn hóa trên người.
Chiết xuất hạt điền thanh gai hạ lipid máu hiện chưa có bất kỳ dữ liệu nghiên cứu thực nghiệm trực tiếp nào trên mô hình động vật hay người. Người bệnh không nên tự ý dùng loại hạt này thay thuốc điều trị, tránh nguy cơ biến chứng tim mạch nguy hiểm.
Hạt điều giàu chất béo không bão hòa và chất xơ, hỗ trợ cải thiện nồng độ insulin cũng như mỡ máu mà không làm tăng đường huyết ở người đái tháo đường type 2 khi dùng lượng vừa phải. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng vẫn ở mức khiêm tốn, người bệnh cần kiểm soát khẩu phần để đạt hiệu quả tốt nhất.
Các nghiên cứu trên chuột cho thấy cây đuôi chuột chứa nhiều flavonoid giúp giảm tổn thương niêm mạc, kháng viêm và ức chế tiết axit dạ dày. Tuy nhiên, hiệu quả này chưa được chứng minh trên người nên người bệnh không tự ý dùng thảo dược thay thế thuốc.
Dị ứng hạt điều nhuộm (annatto) rất hiếm gặp nhưng có thể gây nổi mày đay, phù mạch hoặc tụt huyết áp nghiêm trọng. Người có tiền sử mày đay mạn tính hoặc cơ địa dị ứng thức ăn là nhóm dễ bị bùng phát triệu chứng, cần thận trọng khi sử dụng thực phẩm chứa phẩm màu tự nhiên này.
Đuôi chồn chân thỏ (*Uraria lagopodioides*) và đuôi chồn quả đen (*Uraria crinita*) là hai loài thảo mộc khác biệt thuộc họ Đậu. Bài viết làm rõ sự khác nhau về đặc điểm phân loại, cơ chế di truyền phân tử và hoạt tính sinh học giúp bạn nhận biết chuẩn xác, tránh nhầm lẫn khi tìm hiểu dược liệu.
Đoạn lá bạc được biết đến như một loại thảo mộc hỗ trợ thư giãn, nhưng người dùng thuốc an thần, người chuẩn bị phẫu thuật, bệnh nhân suy thận và người huyết áp thấp cần hết sức cẩn trọng. Các hoạt chất trong thảo dược này có thể ức chế thần kinh trung ương và giãn cơ, tiềm ẩn nhiều nguy cơ tương tác bất lợi.
Tiliroside, hợp chất flavonoid tự nhiên dồi dào trong hoa và lá bắc của thảo mộc Đoạn Lá Bạc, có khả năng kích hoạt lá chắn chống oxy hóa Nrf2 và ức chế các chất gây viêm từ tế bào vi bàng quang. Nhờ đó, hoạt chất này giúp giảm thiểu tổn thương và bảo vệ tế bào thần kinh trước căng thẳng sinh học.
Người từng bị sỏi thận canxi oxalate không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối hạt điều, dù loại hạt này chứa lượng oxalate đáng kể. Bằng chứng khoa học cho thấy oxalate từ thức ăn chỉ làm tăng nhẹ nguy cơ tạo sỏi, và nguy cơ này có thể được hóa giải hiệu quả khi bạn duy trì đủ lượng canxi trong chế độ ăn hàng ngày.
Nghiên cứu mới ghi nhận chiết xuất lá đinh nam giúp dập tắt gốc tự do, giảm đáng kể men gan AST, ALT và chỉ số MDA trên mô hình chuột nhiễm độc paracetamol. Dù vậy, hiệu quả thực tế trên người vẫn cần thêm thử nghiệm lâm sàng trước khi ứng dụng rộng rãi.
Đinh lăng là thảo dược quen thuộc nhưng việc lạm dụng liều cao có thể dẫn đến mệt mỏi, nôn ói và rối loạn tiêu hóa do dư thừa saponin. Nghiên cứu khoa học cảnh báo saponin nạp lượng lớn có thể gây biến đổi nội tiết, vì vậy người dùng chỉ nên dùng lượng vừa phải và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Đinh công đằng là vị thuốc dân gian trị đau khớp, nhưng nếu dùng sai liều hoặc nhầm lẫn loài có thể gây ngộ độc cấp. Độc chất alkaloid Baogongteng A và C kích hoạt hội chứng cường phó giao cảm, làm tăng tiết dãi, vã mồ hôi, co thắt phế quản và gây tổn thương gan thận.
Uống nước đinh lăng để trị mất ngủ là thói quen dân gian phổ biến, nhưng khoa học hiện đại mới chỉ ghi nhận tác dụng chống oxy hóa và bảo vệ thần kinh trên mô hình thực nghiệm động vật. Chưa có thử nghiệm lâm sàng xác nhận đinh lăng chữa khỏi mất ngủ ở người, do đó người bệnh không nên tự ý lạm dụng thảo dược này.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy đinh hương chứa hoạt chất eugenol có khả năng kháng viêm và ức chế vi khuẩn Helicobacter pylori. Dù vậy, dữ liệu lâm sàng trên người còn rất ít, người bệnh không nên tự ý dùng thảo dược này để thay thế thuốc điều trị loét dạ dày.
Lá đinh lăng từ lâu được dân gian dùng để an thần, trị mất ngủ, nhưng khoa học hiện đại chưa có thử nghiệm lâm sàng khẳng định hiệu quả này trên người. Các nghiên cứu mới chỉ chứng minh chiết xuất lá đinh lăng giàu saponin, polyphenol giúp chống oxy hóa và bảo vệ tế bào thần kinh trên mô hình thực nghiệm.
