Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1.039 bài, trang 5 trên 52
Người mắc bệnh gout hoàn toàn có thể ăn đậu đen mà không lo bùng phát cơn đau cấp. Các nghiên cứu khoa học khẳng định purin thực vật trong các loại đậu không làm tăng axit uric máu hay nguy cơ viêm khớp như purin từ thịt đỏ và hải sản.
Người mắc bệnh gút hoàn toàn không cần kiêng tuyệt đối đậu phụ. Bằng chứng khoa học cho thấy các món từ đậu nành không làm tăng nguy cơ bùng phát cơn gút cấp mà còn liên quan đến giảm nguy cơ tăng axit uric máu, rất thích hợp để thay thế một phần đạm từ thịt đỏ và hải sản.
Ăn kèm nửa chén đậu đen nguyên hạt cùng cơm trắng giúp làm chậm hấp thu glucose và giảm đáng kể nồng độ đường huyết sau ăn ở các mốc 60, 90 và 120 phút. Đây là giải pháp dinh dưỡng tự nhiên, hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả cho người bệnh tiểu đường type 2.
Đậu tằm là món ăn quen thuộc nhưng lại trở thành mối nguy hiểm khôn lường với người thiếu men G6PD. Khi ăn loại hạt này, cơ thể người bệnh lập tức đối mặt với cơn stress oxy hóa nghiêm trọng, khiến tế bào hồng cầu bị phá hủy hàng loạt dẫn đến tan máu cấp tính, suy thận và đe dọa tính mạng nếu không cấp cứu kịp thời.
Sau khi cắt túi mật, dịch mật dự trữ bị thiếu hụt khiến khả năng nhũ hóa chất béo suy giảm rõ rệt. Người bệnh vẫn có thể ăn bánh trung thu nhưng cần kiểm soát lượng nhỏ, chia nhiều lần và tránh nhân nhiều mỡ để phòng ngừa trướng bụng, tiêu chảy và gánh nặng chuyển hóa gan.
Táo bón khi đi xa bắt nguồn từ sự xáo trộn nhịp sinh học điều khiển trục não - ruột, cộng hưởng cùng tình trạng cơ thể thiếu nước do lười uống nước khi di chuyển và thói quen nhịn đại tiện ở nơi lạ khiến đại tràng giảm co bóp và phân bị khô cứng.
Nhiều du khách lầm tưởng mình bị dị ứng hải sản khi thấy mặt đỏ bừng, nổi mẩn và khó thở sau bữa ăn cá biển. Thực chất, đây rất có thể là hội chứng ngộ độc histamine do ăn phải cá ươn bảo quản sai cách. Việc phân biệt rõ hai tình trạng này giúp người bệnh xử trí kịp thời và tránh những kiêng khem không cần thiết.
Bánh trung thu chứa nồng độ đường sucrose và chất béo bão hòa rất cao. Sự kết hợp này kích hoạt quá trình tân tạo mỡ tại gan, gây phản ứng viêm và đẩy nhanh tiến trình xơ hóa. Người mắc gan nhiễm mỡ không do rượu cần kiểm soát nghiêm ngặt khẩu phần để bảo vệ chức năng gan.
Nhiều phụ nữ lo ngại phytoestrogen trong đậu phụ kích thích u xơ tử cung phát triển. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy ăn đậu phụ ở mức vừa phải không trực tiếp làm khối u to lên; nguy cơ chỉ xuất hiện khi tiêu thụ lượng isoflavone rất cao hoặc lạm dụng thực phẩm chức năng cô đặc.
Hạt đậu mèo rừng chứa nhiều hoạt chất sinh học có khả năng hạ đường huyết và giảm biến chứng trên mô hình động vật. Tuy nhiên, do chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người và tiềm ẩn nguy cơ gây ứ mật, người bệnh đái tháo đường tuyệt đối không tự ý sử dụng thay thế thuốc điều trị.
Người bị hội chứng ruột kích thích (IBS) nên hạn chế ăn bánh trung thu thập cẩm, đặc biệt khi đang có triệu chứng bùng phát. Tải lượng FODMAP dồi dào từ mứt hoa quả, các loại hạt, bột mì và chất tạo ngọt polyol trong bánh có thể kích thích đại tràng, gây đau bụng, sình hơi và tiêu chảy dữ dội.
Người mắc bệnh gút nên hạn chế tối đa bánh trung thu nhân thịt mỡ, lạp xưởng. Lượng purine cao và chất béo bão hòa từ thịt động vật chế biến sẵn có thể làm tăng nhanh nồng độ acid uric huyết thanh, dễ kích hoạt đợt viêm khớp gút cấp tính nguy hiểm.
Trứng muối trong bánh trung thu chứa hàm lượng natri rất cao, có thể nhanh chóng làm tăng thể tích dịch ngoại bào và kích hoạt phản ứng co mạch khiến huyết áp tăng vọt trong ngắn hạn. Người bị tăng huyết áp, tiền tăng huyết áp hoặc có cơ địa nhạy cảm với muối cần hết sức thận trọng khi thưởng thức món ăn này.
Nhờ chứa chất xơ và tinh bột kháng tự nhiên giúp làm chậm quá trình tiêu hóa carbohydrate, đậu nho nhe hỗ trợ kiểm soát mức tăng đường huyết sau bữa ăn. Tuy nhiên, người bệnh đái tháo đường cần ăn đúng liều lượng thay thế tinh bột nhanh, không nên lạm dụng quá mức.
Người bị huyết áp cao có thể dùng đảng sâm bắc nhưng cần thận trọng. Dược liệu này không làm tăng huyết áp mà còn chứa hoạt chất hỗ trợ hạ áp và bảo vệ cơ tim. Tuy nhiên, người bệnh không được tự ý bỏ thuốc điều trị và cần theo dõi sát huyết áp để tránh tụt áp quá mức.
Canh măng khô hầm xương thơm ngon nhưng chứa nhiều purine và nguy cơ tồn dư hợp chất cyanogenic nếu sơ chế sai cách. Món ăn này không phù hợp với người mắc bệnh gout, người có axit uric cao, bệnh nhân thận, người tiêu hóa kém, phụ nữ có thai và trẻ nhỏ.
Chiết xuất hạt đậu ma chứa saponin và axit entagenic, giúp hỗ trợ hạ đường huyết sau ăn, ức chế sản sinh glucose tại gan và cải thiện tổn thương mô học đảo tụy trên mô hình động vật. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện chỉ dừng ở mức thử nghiệm tiền lâm sàng, không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Cảm giác cồn cào sau khi ăn bánh dẻo ở người viêm loét dạ dày xuất phát từ lượng tinh bột nếp dẻo dính tạo áp lực cơ học, kết hợp hàm lượng carbohydrate kích thích dạ dày tăng tiết mạnh axit và pepsin lên niêm mạc đang tổn thương.
Người bị trào ngược dạ dày thực quản không nên ăn bánh trung thu trước khi đi ngủ. Lượng đường đơn và chất béo bão hòa dồi dào trong bánh làm suy yếu cơ thắt thực quản dưới và kéo dài thời gian làm rỗng dạ dày, khiến axit dễ dàng trào ngược lên thực quản khi nằm ngửa.
Bệnh nhân gout cần chủ động kiêng các món cỗ Tết chứa hàm lượng purin cao như lòng mề nội tạng, canh măng hầm móng giò, thịt đỏ, cá khô mặn và sẹ cá. Đồng thời, việc loại bỏ bia rượu cùng nước ngọt chứa fructose sẽ giúp ngăn chặn nguy cơ bùng phát cơn viêm khớp cấp giữa kỳ nghỉ Tết.
