Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
3.099 bài, trang 147 trên 155
Nhiều người nghĩ ba kích chỉ dành cho nam giới bổ thận tráng dương, nhưng các nghiên cứu khoa học cho thấy các hợp chất polysaccharide và anthraquinone trong rễ ba kích có thể giúp phụ nữ tiền mãn kinh giảm tiêu xương, kích thích tạo xương và bảo vệ mật độ khoáng chất xương hiệu quả.
Nhiều người quan niệm ba kích tím tốt hơn ba kích trắng, nhưng khoa học hiện đại xác nhận cả hai đều thuộc loài rễ *Morinda officinalis*. Hàm lượng dưỡng chất như oligosaccharides hay iridoids chênh lệch chủ yếu do vùng đất canh tác và nguồn gốc địa lý của mẫu rễ, không nằm ở màu sắc vỏ hay ruột củ.
Nhân sâm châu Á có bằng chứng lâm sàng giúp cải thiện cương dương nhờ cơ chế kích thích tổng hợp oxit nitric làm giãn mạch thể hang. Dù vậy, dữ liệu từ các thử nghiệm hiện tại còn khiêm tốn, người bệnh chỉ nên dùng hỗ trợ kết hợp lối sống lành mạnh và cần hỏi ý kiến bác sĩ.
Nước dừa tươi không tốt hơn nước điện giải chuyên dụng sau khi chạy bộ. Dù cung cấp nguồn nước và kali tự nhiên dồi dào, nước dừa lại thiếu hụt lượng natri quan trọng và dễ gây đầy bụng, chỉ mang lại hiệu quả bù nước tương đương nước thể thao trong các buổi chạy vừa phải.
Nhiều người tin rằng endorphin tạo nên cảm giác lâng lâng, bay bổng sau khi chạy bộ (Runner’s high). Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học hiện đại xác nhận hệ thống endocannabinoid nội sinh mới là chìa khóa chính mang lại trạng thái hưng phấn, giảm âu lo và thư giãn này.
Uống quá nhiều nước khi chạy marathon có thể gây hạ natri máu liên quan vận động (EAH) – tình trạng nồng độ natri máu tụt dưới 135 mmol/L do bị pha loãng. Hiện tượng này dẫn tới nguy cơ phù não, co giật và tử vong nếu không được can thiệp y tế đúng cách.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng chứng minh sâm Ấn Độ (Ashwagandha) giúp giảm đáng kể dấu vết tổn thương cơ bắp sau tập luyện, đồng thời tăng cường sức mạnh và cải thiện kích thước cơ bắp ở cả nam và nữ khi kết hợp cùng chế độ tập kháng lực bài bản.
Ashwagandha (sâm Ấn Độ) được khoa học ghi nhận có khả năng hỗ trợ cải thiện nồng độ testosterone và nâng cao chất lượng tinh trùng ở nam giới gặp vấn đề hiếm muộn hoặc chịu căng thẳng. Tuy nhiên, đây là liệu pháp thảo dược hỗ trợ điều hòa lâu dài chứ không phải thuốc kích dục cấp tốc.
Nhiều nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận các hợp chất polyphenol trong acai có khả năng thúc đẩy sản sinh nitric oxide, hỗ trợ giãn mạch nội mô và cải thiện huyết áp. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng hiện nay mới dừng lại ở chiết xuất hạt trên động vật, do đó acai chỉ đóng vai trò hỗ trợ dinh dưỡng chứ không thể thay thế thuốc điều trị.
Đậu nho nhe (Vigna umbellata) là cây dược liệu và thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, còn được gọi là đậu xanh. Bài viết tổng quan về loài cây này cho thấy nó đóng vai trò vừa là nguồn thực phẩm bổ sung, vừa là dược liệu có giá trị trong y học cổ truyền.
Couroupita là dược liệu truyền thống chưa có liều dùng chuẩn, dùng cho bệnh da, viêm khớp, đau thương tích nhưng công dụng chủ yếu dựa trên kinh nghiệm, chưa có nghiên cứu lâm sàng khẳng định ở Việt Nam.
Đầu lân (Couroupita) là cây thuốc truyền thống có tính kháng viêm, giảm đau, nhưng công dụng chủ yếu dựa trên kinh nghiệm dân gian, chưa có nghiên cứu lâm sàng trên người tại Việt Nam khẳng định rõ. Hiểu lầm phổ biến là co相信 quá mức vào tính năng bảo vệ sức khỏe mà chưa chứng minh khoa học.
Đầu lân (Couroupita guianensis) là cây dược liệu có tính chất kháng viêm, kháng sinh và giảm đau, được dùng truyền thống để điều trị đau khớt, bệnh da, nhưng công dụng chưa được khẳng định rõ bởi nghiên cứu khoa học tại Việt Nam.
Đầu lân (Couroupita guianensis) có nhiều tác dụng như kháng viêm, kháng sinh, giảm đau, chống un U và hỗ trợ bệnh tim mạch, nhưng hầu hết chỉ dựa trên kinh nghiệm truyền thống; một số nghiên cứu nước ngoài khẳng định tiềm năng sinh học, cần thêm nghiên cứu lâm sàng tại Việt Nam.
Đậu đen (Vigna cylindrica) là dược liệu phổ biến ở miền Bắc Việt Nam, được dùng trong y học cổ truyền để bổ thận, giảm phù, hỗ trợ chữa phù thũng, cơ gân co quắp. Một số nghiên cứu cho thấy hỗ trợ hạ lipid, ổn định đường huyết, giảm cân, tăng tiêu hóa, nhưng chứng minh khoa học chưa rõ rệt.
Đậu đen (Vigna cylindrica) chứa nhiều hoạt chất sinh học như flavonoid, phenolic, axit benzoic và alkaloid, có khả năng chống oxy hóa, kháng viêm và ức chế phát triển thực vật. Tuy nhiên, cơ chế cụ thể của từng hợp chất chưa được chứng minh rõ rệt khoa học.
Đậu đen (Vigna cylindrica) cung cấp protein, glucid, lipid, xơ và khoáng chất (Ca, P, Fe). Theo y học cổ truyền, nó có tác dụng bổ thận, lọc máu, nhuận trường, hoạt huyết lợi thủy, khu phong giải độc và đại bổ thận kinh, thường kết hợp với hà thủ ô để chữa phù thũng, phong thấp, cơ gân co quắp, Ung nhọt. Một số nghiên cứu gợi ý hỗ trợ hạ lipid, ổn định đường huyết, giảm cân, tăng tiêu hóa, nhưng chưa chứng minh khoa học rõ rệt.
Dành dành (Gardenia jasminoides Ellis) là cây thơm và thuốc cổ truyền giàu giá trị kinh tế ở Việt Nam và châu Á, với công dụng giảm hỏa, thanh nhiệt, xuất huyết và làm đẹp tự nhiên, đặc biệt nhờ các hợp chất như geniposide và crocin.
Bồ công anh (Taraxacum officinale) có lịch sử dùng trong y học truyền thống với nhiều tác dụng hứa hẹn ở cấp độ phòng thí nghiệm, nhưng chưa có bằng chứng khoa học vững chắc ở cấp độ lâm sàng khẳng định hiệu quả điều trị cụ thể trên con người.
Nên thận trọng khi dùng bồ công anh ở liều lớn với phụ nữ mang thai, đang cho con bú, người dùng thuốc, người dị ứng họ Asteraceae, người chàm, nam giới lo ngại sinh sản và bệnh nhân un tào đang điều trị.
