Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
10.941 bài, trang 19 trên 548
Lỡ nuốt thuốc bằng sữa hay cà phê có thể làm thay đổi khả năng hấp thu của dược chất, nhưng bạn không nên hoảng loạn. Cách xử trí đúng lúc này là uống thêm một cốc nước lọc ấm, theo dõi sát phản ứng cơ thể và tuyệt đối không tự ý uống bù liều để tránh nguy cơ quá liều nguy hiểm.
Ăn thức ăn mặn cung cấp lượng lớn natri, thúc đẩy thận tăng cường giữ muối và nước trong cơ thể. Khi kết hợp với hoạt tính giữ muối khoáng của corticosteroid, tình trạng phù nề, tăng thể tích tuần hoàn và tăng áp lực máu bùng phát nghiêm trọng, làm gia tăng nguy cơ tim mạch và che lấp hiệu quả điều trị của thuốc.
Nhiều người chỉ ăn ức gà luộc và cắt bỏ hoàn toàn cơm, dầu mỡ nhưng mỡ thừa vẫn không giảm do cơ thể bị rối loạn chuyển hóa năng lượng tại ty thể, tụt giảm trao đổi chất và mất cân bằng dinh dưỡng. Chế độ ăn thiếu tinh bột và chất béo khiến quá trình đốt mỡ bị đình trệ dù nạp nhiều đạm.
Nhiều cha mẹ thường pha thuốc hạ sốt vào bình sữa để trẻ dễ uống, nhưng thói quen này có thể khiến trẻ không nhận đủ liều điều trị do bú thừa. Hơn nữa, việc trộn thuốc vào sữa còn làm gia tăng áp lực thẩm thấu gây rối loạn tiêu hóa và khiến trẻ sợ hãi, chán ghét sữa dinh dưỡng hàng ngày.
Uống viên sủi vitamin C chung với trà xanh không gây sỏi oxalate ở người khỏe mạnh nhờ khả năng tự điều hòa chuyển hóa và đặc tính chống oxy hóa ức chế tinh thể của polyphenol trong trà. Tuy nhiên, người có tiền sử sỏi tái phát hoặc suy thận cần thận trọng và giãn cách thời gian dùng.
Uống trà đen cùng lúc với thuốc chống trầm cảm SSRI tiềm ẩn nguy cơ làm giảm hấp thu và nồng độ thuốc trong máu. Hợp chất tannin dồi dào trong trà đen có khả năng kết tủa các phân tử sinh học mạnh mẽ, dễ tạo phức hợp khó tan cản trở thuốc đi vào cơ thể.
Uống kháng sinh nhóm Penicillin cùng sữa có làm giảm hoạt lực diệt khuẩn hay không phụ thuộc vào từng hoạt chất: ampicillin và penicillin cổ điển bị sữa làm giảm hấp thu trên 40%, trong khi amoxicillin lại duy trì độ ổn định sinh học tốt.
Uống thuốc trị hen theophylline cùng cà phê có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng đến tính mạng do tương tác cộng dồn của nhóm methylxanthine. Sự kết hợp này kích thích quá mức hệ thần kinh giao cảm, làm tăng canxi nội bào và hạ kali máu, dễ dẫn tới các rối loạn nhịp tim khó lường.
Nhiều người có thói quen uống nước cam để tăng đề kháng khi ốm, kể cả lúc đang uống kháng sinh amoxicillin. Dù nước cam giàu dưỡng chất, độ axit tự nhiên và tính chất hóa học của nước quả họ cam chanh đòi hỏi người bệnh phải cẩn trọng về thời điểm sử dụng để tránh ảnh hưởng đến hiệu quả hấp thu thuốc.
Nhỏ sắt dạng nước vào trà đá khiến ly nước lập tức chuyển sang màu đen thẫm do ion sắt phản ứng với hợp chất tannin và theaflavin trong trà. Quá trình này tạo thành các phức hợp sắt-tannat kết tủa không tan, làm đường ruột mất khả năng hấp thu lượng sắt bổ sung.
Uống magie hoặc thuốc kháng axit cùng lúc với kháng sinh nhóm fluoroquinolone và tetracycline có thể làm giảm từ 50% đến hơn 90% hấp thu thuốc do phản ứng tạo phức chelate không tan. Tương tác này khiến nồng độ kháng sinh trong máu không đạt ngưỡng điều trị, làm tăng nguy cơ thất bại lâm sàng.
Uống cà phê cùng thuốc chẹn beta có thể làm suy giảm hiệu quả điều trị do caffeine kích thích hệ thần kinh giao cảm, gây co mạch ngoại vi và cản trở tác dụng hạ nhịp tim của thuốc. Người bệnh nên uống thuốc cách xa cà phê và theo dõi huyết áp chặt chẽ.
Nước có gas không làm mất hoạt tính kháng khuẩn của ampicillin nhưng độ pH axit mạnh (xuống tới 2,5) cùng bọt khí $CO_2$ làm thay đổi tốc độ tan rã của viên nang và tăng trào ngược dịch vị, gây ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình hấp thu thuốc vào cơ thể.
Ăn ớt cay khi cảm cúm chỉ kích thích phản xạ thần kinh gây chảy nước mũi và tạo cảm giác thông thoáng tức thời, hoàn toàn không làm co mạch hay trị dứt điểm chứng nghẹt mũi. Lạm dụng đồ quá cay còn có thể kích ứng niêm mạc họng và dạ dày của người bệnh.
Nhiều người tin rằng cà phê decaf hoàn toàn vô hại khi uống chung với thuốc kê đơn. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy acid clorogenic dồi dào cùng vi lượng caffeine còn sót lại trong decaf vẫn có thể tạo phức phân tử, làm thay đổi sinh khả dụng của thuốc và tác động trực tiếp đến quá trình chuyển hóa đường huyết.
Uống nhiều nước khi dùng kháng sinh sulfamethoxazole là nguyên tắc bắt buộc nhằm ngăn thuốc kết tủa thành tinh thể sắc nhọn trong nước tiểu axit. Nước tiểu bị cô đặc dễ dẫn đến tổn thương ống thận cấp tính và hình thành sỏi thận nguy hiểm.
Uống cà phê không thể triệt tiêu hoàn toàn tác động ức chế thần kinh của thuốc kháng histamin mà chỉ tạm che lấp cơn buồn ngủ bên ngoài. Hiệu suất vận động và độ tập trung sâu của não bộ vẫn có thể bị suy giảm mà người dùng không tự nhận biết được.
Thuốc kháng axit dạ dày nên được uống sau bữa ăn khoảng 1 giờ thay vì uống ngay trước hoặc sau khi ăn. Khoảng cách này giúp thức ăn làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, kéo dài thời gian thuốc lưu lại để trung hòa axit, đồng thời tránh dập tắt môi trường axit cần thiết cho việc tiêu hóa chất đạm.
Uống thuốc tránh thai cùng cà phê không làm giảm hiệu lực ngừa thai. Ngược lại, các hormone steroid trong thuốc sẽ ức chế men gan, làm chậm quá trình đào thải caffeine khiến chất kích thích này tồn lưu lâu hơn trong máu, dễ gây hồi hộp, bồn chồn và tim đập nhanh.
Trong thực đơn siết cơ, trứng gà chín giúp nồng độ acid amin thiết yếu trong máu đạt đỉnh cao hơn 20% so với trứng sống, hỗ trợ kích hoạt phục hồi cơ bắp nhanh chóng sau tập. Trong khi đó, ức gà cung cấp lượng đạm nạc tinh khiết và tăng khả năng hấp thu sắt gấp đôi so với albumin trứng.
