Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
10.941 bài, trang 35 trên 548
Người bị hội chứng ruột kích thích (IBS) nên hạn chế ăn bánh trung thu thập cẩm, đặc biệt khi đang có triệu chứng bùng phát. Tải lượng FODMAP dồi dào từ mứt hoa quả, các loại hạt, bột mì và chất tạo ngọt polyol trong bánh có thể kích thích đại tràng, gây đau bụng, sình hơi và tiêu chảy dữ dội.
Đun sôi dầu ăn đến mức bốc khói khiến acid béo bị oxy hóa dữ dội và phân hủy thành các hợp chất aldehyde độc hại. Thói quen nấu nướng này làm tích tụ độc tố trong thức ăn và khói bếp, gây nguy cơ xơ vữa động mạch, tổn thương mạch máu và viêm mạn tính.
Nhân hạt thập cẩm chứa nhiều axit béo không bão hòa tốt cho tim mạch, nhưng khi nằm trong chiếc bánh trung thu ngập tràn mỡ đường và lạp xưởng, lợi ích này gần như bị triệt tiêu hoàn toàn, đòi hỏi người tiêu dùng phải ăn uống chừng mực.
Người mắc bệnh gút nên hạn chế tối đa bánh trung thu nhân thịt mỡ, lạp xưởng. Lượng purine cao và chất béo bão hòa từ thịt động vật chế biến sẵn có thể làm tăng nhanh nồng độ acid uric huyết thanh, dễ kích hoạt đợt viêm khớp gút cấp tính nguy hiểm.
Người có cholesterol máu cao nên hạn chế tối đa lòng đỏ trứng muối, chỉ nên ăn không quá 1/2 đến 1 quả mỗi lần và tối đa 1-2 quả mỗi tuần. Một lòng đỏ trứng chứa khoảng 275 mg cholesterol, vượt mức giới hạn khuyến cáo 200 mg/ngày, có thể làm tăng trực tiếp nồng độ LDL-cholesterol xấu trong máu.
Chạm vào lông quả đậu mèo rừng gây ngứa dữ dội do gai lông đâm vào da và giải phóng enzym mucunain. Hoạt chất này kích hoạt thụ thể MRGPRX1, MRGPRX2 gây thoái hạt tế bào mast và kích thích dây thần kinh theo cơ chế độc lập với histamine, khiến thuốc dị ứng thông thường hầu như mất tác dụng.
Ăn đậu phụ mỗi ngày không làm tăng nguy cơ sỏi thận ở người khỏe mạnh. Hầu hết các loại đậu phụ thuộc nhóm thực phẩm chứa ít oxalate, đồng thời đi kèm phytate và khoáng chất giúp cản trở kết tinh sỏi canxi oxalate.
Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy chiết xuất hạt đậu mèo rừng không gây độc tích lũy lên gan, thận mà còn hỗ trợ bảo vệ tế bào trước tác nhân oxy hóa. Tuy nhiên, việc tự ý dùng liều cao kéo dài vẫn tiềm ẩn nguy cơ quá tải chuyển hóa, đặc biệt nguy hiểm với người suy giảm chức năng lọc.
Ăn bánh trung thu thay bữa chính là thói quen tai hại khiến cơ thể đối mặt nguy cơ thiếu hụt vi chất nghiêm trọng. Do chứa lượng lớn "calo rỗng" từ đường bổ sung và chất béo rắn nhưng thiếu hụt chất đạm cùng chất xơ, bánh trung thu làm rối loạn đường huyết và gây suy dinh dưỡng ở cấp độ tế bào.
Ăn bưởi kèm bánh trung thu hỗ trợ làm chậm hấp thu đường nhờ chất xơ hòa tan tạo màng gel trong đường tiêu hóa, giúp làm dịu đỉnh đường huyết sau ăn. Tuy nhiên, bưởi không thể triệt tiêu lượng đường hay calo nạp vào, đòi hỏi người dùng vẫn phải kiểm soát chặt chẽ khẩu phần bánh.
Người cao tuổi ngày Tết thường dễ chán ăn, đầy bụng do chức năng tiêu hóa suy giảm và khó nhai nuốt. Bằng chứng khoa học cho thấy giải pháp tối ưu là áp dụng thực đơn mềm lỏng, làm giàu đạm dễ hấp thu, giảm mỡ xấu và chia nhỏ thành các bữa phụ bắt mắt, giúp người già hấp thu đủ chất mà không đầy bụng.
Trứng muối trong bánh trung thu chứa hàm lượng natri rất cao, có thể nhanh chóng làm tăng thể tích dịch ngoại bào và kích hoạt phản ứng co mạch khiến huyết áp tăng vọt trong ngắn hạn. Người bị tăng huyết áp, tiền tăng huyết áp hoặc có cơ địa nhạy cảm với muối cần hết sức thận trọng khi thưởng thức món ăn này.
Ăn hạt đậu mèo rừng sống hoặc nấu chưa chín kỹ vô cùng nguy hiểm vì hạt chứa nhiều độc tố tự nhiên như lectin gây ngưng kết hồng cầu, chất ức chế men tiêu hóa và hoạt chất thần kinh L-dopa. Nếu không khử độc kỹ bằng nhiệt ẩm, người ăn dễ bị nôn mửa, viêm ruột cấp và ngộ độc thần kinh.
Phụ nữ mang thai có nguy cơ tiểu đường thai kỳ không cần kiêng tuyệt đối bánh trung thu nhưng nên ưu tiên bánh tự nhiên, giàu chất xơ, hạt thô và có tải lượng đường huyết thấp. Việc chia nhỏ khẩu phần ở mức 1/8 đến 1/4 cái và ăn vào đầu ngày giúp hạn chế dao động đường huyết hiệu quả.
Người cao tuổi thường bị đầy hơi, khó tiêu sau khi ăn bánh trung thu do lượng tinh bột, đường và chất béo quá đậm đặc, trong khi các enzyme tiêu hóa chủ lực của tuyến tụy như amylase và lipase suy giảm hoạt lực theo tuổi tác, đồng thời tuyến tụy mất dần khả năng thích ứng linh hoạt trước các bữa ăn giàu năng lượng đột ngột.
Nhờ chứa chất xơ và tinh bột kháng tự nhiên giúp làm chậm quá trình tiêu hóa carbohydrate, đậu nho nhe hỗ trợ kiểm soát mức tăng đường huyết sau bữa ăn. Tuy nhiên, người bệnh đái tháo đường cần ăn đúng liều lượng thay thế tinh bột nhanh, không nên lạm dụng quá mức.
Đậu lăng dễ gây đầy bụng do chứa nhiều chuỗi đường oligosaccharide khó tiêu hóa, bị vi khuẩn đại tràng lên men sinh khí. Tuy nhiên, việc ngâm hạt từ 9 giờ kết hợp nấu chín nhừ và đổ bỏ nước luộc có thể loại bỏ phần lớn lượng đường này, giúp bảo vệ đường ruột êm dịu.
Tập quán giã lá đậu ma tươi đắp lên mụn nhọt hay vết thương hở tiềm ẩn nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn rất cao. Dù hoạt chất tinh chế từ chi thực vật này có tiềm năng hỗ trợ tái tạo mô, bã lá tươi bẩn chưa vô trùng sẽ dễ làm vết thương mưng mủ, hoại tử lan rộng và để lại sẹo xấu.
Nhiều người có thói quen nhịn đói cả ngày để "chuộc lỗi" sau khi lỡ ăn nhiều bánh trung thu. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cảnh báo việc nhịn ăn cực đoan để bù đắp calo không giúp giảm mỡ hiệu quả mà còn kích hoạt cơ chế tiết kiệm năng lượng, làm tăng nguy cơ rối loạn ăn uống và đẩy bạn vào vòng xoắn ăn vô độ nguy hại.
Bột matcha trong vỏ bánh nướng không giữ được trọn vẹn chất chống oxy hóa EGCG. Dưới nhiệt độ lò nướng từ 120 đến 130 độ C tại tâm bánh, hoạt chất này bị phân hủy và đồng phân hóa mạnh mẽ, khiến lượng EGCG hao hụt từ 17% đến hơn 90% tùy thuộc vào độ pH và công thức bột bánh.
