Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
10.941 bài, trang 36 trên 548
Vỏ bánh dẻo làm từ bột nếp chứa tới 98% amylopectin phân nhánh nên làm tăng đường huyết nhanh hơn so với vỏ bánh nướng làm từ bột mì tinh chế. Tuy nhiên, cả hai loại bánh trung thu truyền thống đều có chỉ số đường huyết cao, đòi hỏi người tiêu dùng phải kiểm soát khẩu phần chặt chẽ.
Thói quen nhúng thịt tái khi ăn lẩu ngày Tết tiềm ẩn nguy cơ cao lây nhiễm ký sinh trùng như *Toxoplasma gondii* và *Sarcocystis*. Khi lõi thịt chưa đạt ngưỡng nhiệt an toàn trên 64 độ C, các nang kén ký sinh trùng vẫn sống sót dai dẳng, gây ngộ độc tiêu hóa cấp hoặc biến chứng nặng cho phụ nữ mang thai.
Nhiều người tin rằng uống giấm táo trước khi ăn bánh trung thu sẽ giúp "cản đường", ngăn hấp thu calo. Tuy nhiên, khoa học chứng minh axit axetic chỉ làm chậm quá trình tiêu hóa và làm dịu phản ứng đường huyết, chứ không hề ngăn chặn đường ngấm vào cơ thể.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy chiết xuất rễ đậu ma giúp điều hòa cholesterol hay ngăn xơ vữa động mạch. Thử nghiệm sinh học mới chỉ ghi nhận rễ tóc đậu ma chuyển gen có thể sản sinh hoạt chất puerarin trong phòng thí nghiệm, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thay thuốc.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên uống hoặc dùng dược liệu đầu lân (*Couroupita guianensis*). Các bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng ở thử nghiệm bôi ngoài da trên chuột đực, trong khi nguy cơ kích thích cơn co tử cung, độc tính thai kỳ và ảnh hưởng phát triển thai nhi ở người vẫn chưa được kiểm chứng an toàn.
Gắp thức ăn cho nhau là nét văn hóa hiếu khách quen thuộc trong mâm cơm ngày Tết của người Việt, nhưng không ít người lo ngại thói quen này làm lây nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori. Các bằng chứng y học cho thấy dù vi khuẩn có hiện diện trong nước bọt, nguy cơ lây truyền trực tiếp qua đũa ăn thông thường thực tế ở mức rất thấp.
Uống mật ong pha nước ấm vào buổi sáng ngày Tết giúp kích thích các enzym chống oxy hóa, hỗ trợ bảo vệ lớp chất nhầy glycoprotein của niêm mạc và giảm thiểu các tổn thương dạ dày do cồn hay thức ăn kích thích. Đây là thói quen bổ trợ hữu ích nhưng cần dùng đúng cách để tránh kích ứng dịch vị.
Nhiều người tin rằng ăn bánh trung thu nhân hạt sen giúp dễ ngủ và an thần. Tuy nhiên, hoạt chất an thần chỉ nằm ở phần tâm sen đã bị loại bỏ khi sơ chế, trong khi quá trình sên đường nhiệt độ cao đã biến nhân bánh thành món ăn giàu năng lượng chứ không còn dược tính thảo dược.
Đậu lăng giàu đạm nhưng ăn riêng lẻ không tối ưu hóa tăng cơ vì thiếu hụt axit amin chứa lưu huỳnh và điểm tiêu hóa DIAAS chỉ đạt 0,48. Tuy nhiên, khi kết hợp cùng ngũ cốc như gạo hay yến mạch, chỉ số này tăng vọt lên 0,78 - 0,98, hoàn toàn đáp ứng nhu cầu phát triển cơ bắp cho người tập thể hình.
Dùng chung đảng sâm bắc với thuốc hạ đường huyết tiềm ẩn nguy cơ gây biến chứng hạ đường huyết quá mức hoặc tổn thương gan do tương tác hiệp đồng và rối loạn chuyển hóa thuốc. Người bệnh đái tháo đường cần thận trọng, tuyệt đối không tự ý phối hợp khi chưa có tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa.
Bánh trung thu có thể dùng tạm thời làm bữa phụ cho người suy dinh dưỡng nhờ mật độ năng lượng cao giúp bù calo nhanh chóng. Tuy nhiên, món ăn này thiếu protein chất lượng cao và vi chất thiết yếu, không thể thay thế các bữa phụ chuẩn y khoa và cần thận trọng ở bệnh nhân có bệnh nền chuyển hóa.
Ăn bánh trung thu sát giờ tập không giúp tăng sức bền mà còn dễ gây hạ đường huyết phản ứng, khiến cơ thể kiệt sức sớm do insulin tăng vọt làm sụt giảm đường huyết và ức chế đốt mỡ. Người tập gym nên ưu tiên tinh bột chuyển hóa chậm trước giờ tập để duy trì năng lượng ổn định.
Uống rượu bia khi bụng đói ngày Tết khiến dạ dày tháo rỗng nhanh, đẩy cồn xuống ruột non hấp thu ồ ạt vào máu làm tăng nguy cơ say xỉn cấp tính và tụt đường huyết đột ngột. Để bảo vệ sức khỏe, tuyệt đối không nâng ly khi chưa ăn lót dạ.
Phụ nữ đang cho con bú ăn nhiều bánh trung thu chứa nhiều đường và chất béo có thể gây biến động cấp tính nồng độ triglyceride và hormone chuyển hóa trong sữa mẹ. Dù sữa mẹ có cơ chế đệm tự nhiên, việc ăn ngọt quá mức kéo dài dễ dẫn đến thừa cân, làm tăng các axit béo tiền viêm trong sữa.
Để tiêu hao năng lượng từ một chiếc bánh nướng khoảng 400-500 kcal, bạn cần đạp xe hoặc chạy bộ liên tục từ 40 đến 60 phút ở cường độ trung bình đến cao. Nhận thức đúng về mật độ năng lượng và tránh bẫy tâm lý "ảo tưởng calo đốt được" là chìa khóa để kiểm soát cân nặng bền vững.
Đậu mèo rừng chứa nhiều hoạt chất tự nhiên giúp cải thiện đáng kể mật độ, độ di động của tinh trùng và cân bằng nội tiết tố nam. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện có chủ yếu tập trung vào chất lượng tinh dịch mà chưa chứng minh rõ rệt tỷ lệ thụ thai thành công, kèm theo rủi ro ngộ độc nếu dùng quá liều.
Đậu mèo rừng chứa hàm lượng lớn L-dopa tự nhiên – tiền chất dopamine có khả năng kích hoạt thụ thể D2 để ức chế tiết hormone prolactin. Tuy nhiên, người bị tăng prolactin máu không nên tự ý dùng thảo dược này để thay thế phác đồ y khoa, do nguy cơ hạ prolactin quá mức và ảnh hưởng chức năng gan thận.
Cả mỡ lợn và dầu cọ đều giàu chất béo bão hòa và có thể gây hại cho tim mạch nếu lạm dụng. Mỡ lợn làm tăng cholesterol xấu LDL-c mạnh hơn, trong khi dầu cọ cũng làm tăng LDL-c và tiềm ẩn nguy cơ thúc đẩy stress oxy hóa khi tiêu thụ nhiều.
Bánh trung thu handmade không chứa chất bảo quản chỉ có hạn dùng an toàn từ 3 đến 7 ngày ở nhiệt độ phòng. Việc thiếu vắng phụ gia chống mốc khiến bánh đối mặt với nguy cơ phát triển nấm mốc và tích tụ độc tố aflatoxin nguy hiểm, đòi hỏi người dùng phải bảo quản đúng cách.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên dùng thảo dược đậu ma. Hiện chưa có bất kỳ bằng chứng khoa học nào chứng minh độ an toàn của loài cây này đối với thai kỳ, trong khi các hoạt chất chưa kiểm định tiềm ẩn nguy cơ kích hoạt co bóp tử cung bất thường và ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của thai nhi.
