Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
10.941 bài, trang 53 trên 548
Nhiều người tin rằng cất cà chua vào tủ lạnh sẽ làm mất sạch mùi thơm và dinh dưỡng. Thực tế khoa học cho thấy nhiệt độ dưới 12 độ C làm suy giảm việc sản sinh các hợp chất tạo mùi thơm ở quả chưa chín, nhưng với cà chua đã chín đỏ, việc giữ trong ngăn mát vài ngày không làm hao hụt dưỡng chất lycopene.
Người đang dùng thuốc chống đông máu hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu không nên tùy tiện uống trà lá đinh lăng. Thảo dược này chứa nhiều hoạt chất sinh học có thể gây tương tác phức tạp hoặc hiệp đồng tác dụng, làm gia tăng nguy cơ biến chứng chảy máu nguy hiểm.
Nhiều phụ huynh tin rằng gối lá đinh lăng phơi khô giúp trẻ hết mồ hôi trộm và ngủ sâu giấc, nhưng thực tế chưa có nghiên cứu chứng minh công dụng này. Việc dùng lá cây khô làm gối ngủ tiềm ẩn nguy cơ nấm mốc, phát tán dị nguyên kích ứng đường thở và bùng phát hen suyễn ở trẻ nhỏ.
Ô rô cạn chứa các hoạt chất có khả năng hỗ trợ giãn mạch và bảo vệ tim mạch trong các thí nghiệm trên động vật. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng trên người chứng minh uống trà ô rô cạn mỗi ngày giúp hạ huyết áp an toàn và thay thế được thuốc.
Cơm nấu chín để trong tủ lạnh rồi hâm nóng lại thực sự có thể hỗ trợ làm chậm mức tăng đường huyết sau bữa ăn nhờ sự gia tăng tinh bột kháng. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc rất lớn vào loại gạo, thời gian lưu trữ và hoàn toàn không thể thay thế phác đồ điều trị bệnh tiểu đường.
Củ đinh lăng đạt dược tính tối ưu nhất khi cây được 3 đến 5 năm tuổi. Đây là giai đoạn rễ tích lũy hàm lượng triterpenoid saponin ổn định trước khi rễ cây bị xơ hóa. Việc để củ quá lâu không làm tăng thêm dược tính mà còn gây lãng phí kinh tế.
Uống nước chanh ấm buổi sáng cung cấp vitamin C và chất chống oxy hóa tự nhiên giúp bảo vệ tế bào gan trước các gốc tự do, song đây không phải phương pháp "thải độc" thần kỳ. Khả năng thanh lọc cơ thể hoàn toàn phụ thuộc vào hệ thống gan thận tự nhiên kết hợp lối sống lành mạnh.
Đậu phụ ngâm nước trong ngăn mát tủ lạnh chỉ nên giữ tối đa từ 3 đến 5 ngày nếu được thay nước đun sôi để nguội mỗi ngày. Sau thời gian này, vi khuẩn tăng sinh nhanh khiến đậu bị chua, nhớt và tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc đường tiêu hóa.
Nhiều người lo ngại việc cất cà phê pha sẵn trong tủ lạnh qua đêm làm tăng nồng độ axit gây cồn cào, hại dạ dày. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy axit chlorogenic giảm dần theo thời gian bảo quản, hương vị biến đổi chứ độ chua gây hại không hề tự sinh thêm.
Lá đinh lăng chứa các hợp chất như saponin, polyphenol và flavonoid giúp bảo vệ tế bào thần kinh và hỗ trợ an thần theo kinh nghiệm dân gian. Dù vậy, hiện chưa có đủ bằng chứng lâm sàng chứng minh loại lá này có thể điều trị dứt điểm mất ngủ kinh niên, người bệnh không nên tự ý thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Nước tiểu chuyển sang màu vàng sáng hoặc vàng huỳnh quang sau khi uống vitamin nhóm B liều cao là phản ứng hoàn toàn vô hại. Hiện tượng này xảy ra do cơ thể hấp thu và nhanh chóng đào thải lượng riboflavin (vitamin B2) dư thừa qua thận.
Đan sâm chứa các hoạt chất có tiềm năng bảo vệ vi tuần hoàn và giảm căng thẳng oxy hóa tại thận, nhưng bệnh nhân suy thận không nên tự ý dùng. Khả năng lọc suy giảm khiến việc đào thải các thành phần từ thảo dược thô tiềm ẩn nhiều rủi ro, đòi hỏi phải có chỉ định y khoa.
Kết hợp củ nghệ cùng hạt tiêu đen trong nấu ăn giúp tăng khả năng hấp thu hoạt chất curcumin lên gấp nhiều lần. Nhờ hoạt chất piperine trong tiêu đen ức chế phản ứng glucuronid hóa tại gan và ruột non, curcumin tránh được nguy cơ bị đào thải nhanh, lưu lại cơ thể lâu hơn và phát huy tối đa hiệu quả sinh học.
Hoạt chất Tanshinone IIA trong đan sâm chống viêm nhờ cơ chế đa đích: ức chế chuỗi truyền tin TLR, chặn đứng sự hoạt hóa của yếu tố phiên mã NF-kappaB cùng trục MAPK, đồng thời kích hoạt thụ thể Nrf2 để giảm sinh cytokine phá hủy.
Rượu rễ đinh lăng thường được ví như "nhân sâm người nghèo" giúp bổ khí huyết, nhưng khoa học cảnh báo việc kết hợp cồn nồng độ cao với hoạt chất saponin đậm đặc có thể tạo tác động kép gây quá tải chuyển hóa, hủy hoại tế bào gan và làm tăng men gan nghiêm trọng nếu lạm dụng.
Cháo ý dĩ là món ăn thanh đạm, ít purin và an toàn cho người bệnh gút, nhưng không thể giúp giảm nhanh axit uric hay thay thế thuốc điều trị. Hiện chưa có bằng chứng lâm sàng xác nhận việc ăn cháo ý dĩ có thể ức chế mạnh enzyme tổng hợp axit uric như các hoạt chất chiết xuất.
Sự kết hợp giữa đan sâm và tam thất giúp tăng hiệu quả bảo vệ cơ tim và chống huyết khối nhờ cơ chế hiệp đồng ức chế ngưng tập tiểu cầu. Tuy nhiên, chính tác động này cũng làm tăng nguy cơ kéo dài thời gian chảy máu nếu dùng sai liều lượng hoặc phối hợp tùy tiện.
Nước hạt ý dĩ vốn được nhiều người ưa chuộng để nấu nước mát, nấu chè thanh nhiệt trong những ngày nóng bức. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy chiết xuất nước từ hạt ý dĩ có khả năng kích thích co bóp tử cung và gây độc cho phôi thai ở động vật thực nghiệm, vì vậy phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên tùy tiện sử dụng.
Hộp nhựa lưu trữ trong tủ lạnh trên sáu tháng vẫn có thể giải phóng hàng triệu hạt vi và nano nhựa vào thức ăn thừa. Mức độ rò rỉ này sẽ tăng vọt lên hàng tỷ hạt độc hại nếu hộp nhựa tiếp tục bị đưa vào hâm nóng trong lò vi sóng.
Nhiều sản phụ truyền tai nhau uống nước lá đinh lăng để nhanh gọi sữa về sau sinh. Tuy nhiên, khoa học chứng minh đinh lăng không có hoạt chất kích thích tuyến sữa; nguồn sữa dồi dào hoàn toàn phụ thuộc vào hormone prolactin được kích hoạt tự nhiên qua động tác bú mút của trẻ nhỏ và chế độ dinh dưỡng của người mẹ.
