Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
659 bài, trang 8 trên 33
Lá lốt là loại rau gia vị quen thuộc, nhưng người đang bị nhiệt miệng, đau dạ dày cấp hoặc táo bón nên hạn chế dùng. Hàm lượng tinh dầu cay nồng cùng đặc tính kích thích niêm mạc có thể khiến tình trạng viêm loét dạ dày trở nên nghiêm trọng hơn, đồng thời làm tăng cảm giác bức bối, khô rát.
Nhận biết long duyên hương thật qua mẹo thử kim nóng, hòa tan trong cồn hay kiểm tra độ nổi trên nước chỉ mang tính định hướng sơ bộ; người dùng cần hết sức tỉnh táo để tránh cạm bẫy lừa đảo và không tự ý nuốt các khối sáp biển lạ nhằm phòng ngừa ngộ độc hóa chất độc hại.
Long nha thảo thường được người dân dùng làm trà hỗ trợ thanh nhiệt, giảm viêm và cầm máu. Dù vậy, những hoạt tính sinh học đặc thù của thảo dược này tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe đối với phụ nữ mang thai, người thiếu máu thiếu sắt, người bị táo bón và bệnh nhân chuẩn bị phẫu thuật.
Nhiều người dùng hạt lai để xổ ruột, trị táo bón hoặc giảm cân cấp tốc theo dân gian. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy tiêu chảy dữ dội sau khi dùng hạt lai thực chất là phản ứng kích ứng tiêu hóa và độc tính tiềm ẩn, có thể gây tổn thương gan chứ không phải tác dụng nhuận tràng an toàn.
Ăn 2 quả kiwi mỗi ngày là giải pháp tự nhiên đã được kiểm chứng lâm sàng giúp tăng tần suất đi ngoài, làm mềm phân và giảm cảm giác phải rặn ở người bị táo bón. Tác dụng nhuận tràng này tương đương việc bổ sung chất xơ psyllium, đồng thời giúp cải thiện chứng đau bụng nhờ hàm lượng chất xơ và enzyme actinidin tự nhiên.
Kim anh tử là vị thuốc quý cố sáp, nhưng người táo bón do thực nhiệt, bí tiểu tắc nghẽn cơ học, bệnh tim mạch hoặc giảm tiểu cầu cần thận trọng. Dược tính săn se cùng nguy cơ biến đổi cơ tim, hạ tiểu cầu ở liều cao thực nghiệm có thể khiến bệnh tăng nặng.
Rễ khôi nước được dân gian truyền tai như bài thuốc thông tiện nhanh, nhưng khoa học chứng minh dược liệu này có hoạt tính tẩy xổ cực mạnh. Việc tự ý sử dụng tiềm ẩn nguy cơ cao gây tiêu chảy cấp, nôn mửa, đau quặn bụng và mất nước nguy hiểm do khoảng an toàn hẹp và dễ kích ứng ruột.
Khiếm thực giàu tinh bột kháng giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột, nhưng cấu trúc phân tử bền vững khiến hạt tiêu hóa chậm hơn gạo rất nhiều. Nếu ăn quá lượng khuyến nghị hoặc thiếu nước, dược liệu này dễ gây đầy trướng bụng và làm tăng nặng tình trạng táo bón.
Khiếm thực là vị thuốc bổ quen thuộc giàu dinh dưỡng, nhưng không phải ai dùng cũng tốt. Do chứa hàm lượng tinh bột cao cùng tính sáp thu liễm làm săn se niêm mạc ruột, loại hạt này rất dễ gây đầy trướng bụng, khó tiêu và làm tình trạng táo bón thêm trầm trọng ở 4 nhóm người nhạy cảm.
Khoai môn mang lại nguồn khoáng chất phong phú và chất xơ hỗ trợ sức khỏe thai kỳ, nhưng mẹ bầu cần nấu chín kỹ để tránh nguy cơ đầy trướng bụng và táo bón do tinh thể oxalate cùng tinh bột sượng gây ra.
Hồng xiêm chín mềm cung cấp nguồn chất xơ dồi dào giúp hỗ trợ làm mềm phân và kích thích tiêu hóa tự nhiên. Ngược lại, ăn hồng xiêm còn xanh chứa hàm lượng tannin chát cao có thể làm săn niêm mạc ruột, cản trở tiêu hóa và dễ dẫn đến co thắt dạ dày khó chịu.
Nhiều người tin rằng uống nước luộc hến giúp giải cồn cấp tốc, đưa cơ thể về trạng thái tỉnh táo. Thực tế, nước hến chỉ hỗ trợ bù nước, bổ sung điện giải và axit amin làm dịu cơn nôn nao, hoàn toàn không có khả năng đẩy nhanh tốc độ đào thải cồn trong máu ở người.
Quan niệm ngửi xạ hương giúp tinh thần tỉnh táo tức thì là thiếu căn cứ khoa học. Nghiên cứu thực nghiệm chỉ ghi nhận xạ hương hươu có tác dụng giảm stress, chống viêm và bảo vệ tế bào thần kinh trên chuột chịu áp lực kéo dài, không có bằng chứng tạo ra sự minh mẫn cấp tốc ở người.
Nhiều thử nghiệm lâm sàng xác nhận việc ngửi tinh dầu hương thảo giúp tăng độ tỉnh táo và cải thiện chất lượng trí nhớ ngắn hạn. Hoạt chất 1,8-cineole đi qua phổi vào máu có liên hệ mật thiết với tốc độ xử lý tác vụ tư duy. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc nhiều vào liều lượng và không thay thế phác đồ y khoa.
Quan niệm uống hà thủ ô càng đậm đặc càng bổ máu là sai lầm phổ biến. Việc sắc nước quá đặc làm tăng nồng độ tannin và các hợp chất kích thích, dễ gây tổn thương nhu động ruột, đầy trướng, táo bón hoặc tiêu chảy kích ứng và cản trở hấp thu dưỡng chất.
Hoàng liên bắc là dược liệu quen thuộc trị rối loạn tiêu hóa, nhưng dùng liều cao kéo dài có thể gây buồn nôn, táo bón do kích ứng niêm mạc và tương tác chuyển hóa ancaloit tại gan. Bài viết phân tích cơ chế khoa học và lưu ý dùng an toàn.
Củ hoa phấn thường bị đồn đại là vị thuốc nhuận tràng giúp trị dứt điểm táo bón. Tuy nhiên, các phân tích khoa học cho thấy củ hoa phấn chứa hoạt chất kích ứng tẩy xổ mạnh, protein gây độc tế bào và có nguy cơ làm sảy thai, đau bụng dữ dội thay vì mang lại hiệu quả thông tiện an toàn.
Nhiều người tin rằng hương thơm hoa nhài giúp dễ ngủ, nhưng các nghiên cứu khoa học cho thấy kết quả trái ngược. Mùi hương này chứa cả hợp chất an thần lẫn kích thích, thậm chí thử nghiệm lâm sàng cho thấy tinh dầu nhài làm tăng nhịp tim, nhịp thở và tăng độ tỉnh táo thay vì gây ngủ.
Nghiên cứu cho thấy hương hoa nhài có khả năng điều hòa sóng não và hệ thần kinh tự chủ, giúp nâng đỡ tâm trạng và tăng sự tỉnh táo tùy theo nồng độ sử dụng. Trong khi đó, hoa huệ hiện chưa có dữ liệu khoa học thực nghiệm đối chứng, nên chưa thể khẳng định loài hoa nào giảm căng thẳng tốt hơn.
Nhiều người chuộng kẹo dẻo giấm táo vì vị ngọt dễ ăn và tiện lợi, song chúng thường chứa nhiều đường bổ sung và có hàm lượng axit axetic thấp hơn hàng chục lần so với dạng lỏng được dùng trong các nghiên cứu lâm sàng.
