2657 bài viết
Nhóm hợp chất phenolic, flavonoid và saponin trong dây chìa vôi sở hữu hoạt tính chống oxy hóa, hỗ trợ dọn dẹp gốc tự do và ức chế các con đường gây viêm ở cấp tế bào. Nhờ đó, dược liệu này mang lại tiềm năng hỗ trợ giảm cảm giác đau nhức do thoái hóa xương khớp.
Dù được dùng trong dân gian, dâu gia xoan hoàn toàn chưa có dữ liệu an toàn trên thai phụ và trẻ nhỏ. Nhiều nghiên cứu cảnh báo dược liệu này có hoạt tính gây chết tế bào, diệt cỏ và gây biến đổi gan, thận trên động vật, do đó phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ tuyệt đối không nên dùng.
Vỏ thân dây gân được ưa chuộng nhờ chứa nhiều hoạt chất sinh học quý như anthraquinone và flavonoid có tính kháng viêm, kháng khuẩn. Tuy nhiên, phần lớn các bằng chứng khoa học hiện nay mới dừng lại ở mức thử nghiệm trong ống nghiệm, người dùng không nên tự ý lạm dụng điều trị thay thuốc tây.
Dây bá được lưu truyền với nhiều tác dụng sinh học, nhưng dữ liệu an toàn trên người hiện còn thiếu hụt nghiêm trọng. Phụ nữ mang thai, mẹ đang cho con bú và người mắc bệnh dạ dày cần tránh dùng do nguy cơ kích ứng tiêu hóa và độc tính chưa được kiểm chứng đầy đủ.
Nước sắc dây chìa vôi thường được truyền tai dùng để chữa đau nhức xương khớp và giảm cân. Dù nghiên cứu cho thấy chiết xuất thảo mộc này khá an toàn ở liều thông thường, phụ nữ mang thai, người hạ đường huyết và người bệnh suy thận cần hết sức thận trọng khi sử dụng để tránh rủi ro sức khỏe.
Vỏ du đỏ (Ulmus rubra) là thảo dược phổ biến, nhưng liệu dùng dược liệu này có gây kích ứng hay phản ứng chéo với phấn hoa cây rừng không? Nghiên cứu thực vật cho thấy cây họ Du thụ phấn và lai tạp tự nhiên mạnh mẽ, đòi hỏi người có cơ địa dị ứng phấn hoa, bệnh nhân tắc nghẽn tiêu hóa và người dùng nhiều thuốc phải hết sức cẩn trọng.
Nước nấu từ lá dong khô thường được nhiều người truyền tai nhau uống sau Tết để "mát gan", giải rượu. Thực chất, cảm giác nhẹ nhõm đến từ việc cơ thể được bù đủ nước, trong khi chưa có bằng chứng khoa học khẳng định nước lá dong khô có thể trực tiếp làm thay đổi hoạt tính enzym hay phục hồi tổn thương gan ở người.
Dâu gai và dâu tằm cùng thuộc họ Dâu tằm (Moraceae) nhưng khác biệt rõ rệt về thành phần dược tính. Trong khi dâu gai nổi bật với các dẫn xuất phenolic như parishin và carotenoid, dâu tằm lại tập trung nguồn chất chống oxy hóa mạnh gồm anthocyanin, flavonoid, stilbenoid (oxyresveratrol) và các alkaloid tự nhiên mang nhiều tiềm năng sinh học.
Nhiều nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận chiết xuất hoa dâm bụt chứa dồi dào flavonoid, hỗ trợ kích hoạt enzyme chuyển hóa và giảm tích tụ mỡ trong tế bào cũng như trên động vật. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế trên người vẫn chưa được khẳng định chắc chắn do thiếu hụt các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn.
Vị đắng gắt của lá diếp dại xuất phát từ hợp chất sesquiterpene lactone kích hoạt mạnh thụ thể vị giác. Thay vì ninh nhừ làm hao hụt vi chất, bạn có thể giảm đắng hiệu quả bằng cách chần nhanh, nấu cùng nguồn đạm và bổ sung vị chua nhẹ để hạ độ pH của món canh.
Cây dâm hôi (*Micromelum falcatum*) chủ yếu là cây thuốc chứa nhiều hoạt chất sinh học mạnh như ancaloit và coumarin, không phải rau ăn đại trà. Người dân chỉ nên dùng lượng rất nhỏ ngọn non làm gia vị ghém ngẫu hứng, tuyệt đối không ăn nhiều hoặc tự ý sắc uống kéo dài.
Dành dành núi (*Gardenia stenophylla*) và dành dành thường (*Gardenia jasminoides*) có quan hệ di truyền rất gần gũi trong họ Cà phê. Dù đều chứa tiềm năng trị liệu, hầu hết dữ liệu về nhóm hoạt chất iridoid glycoside chống viêm và chống oxy hóa hiện nay đều được xác lập chủ yếu trên loài dành dành thường, đòi hỏi sự thận trọng khi phân biệt và sử dụng.