21 bài viết
Chế độ DASH cho trẻ mầm non có thể hỗ trợ kiểm soát huyết áp và các chỉ số tim mạch sớm, nhưng bằng chứng can thiệp trực tiếp ở lứa tuổi này còn rất hạn chế. Việc áp đặt kiêng khem quá mức dễ dẫn đến nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng cho sự phát triển của trẻ.
Chế độ DASH mang lại lợi ích cho thai kỳ nhưng tự áp dụng sai cách dễ gây thiếu hụt dinh dưỡng. Bằng chứng quan sát cho thấy DASH hỗ trợ giảm nguy cơ thai quá to và tiền sản giật, song việc kiêng muối gắt gao hay cắt bỏ tinh bột, đạm là những sai lầm cần tránh.
Mẹ cho con bú ăn theo chế độ DASH cần ưu tiên nạp omega-3 từ cá béo hoặc viên uống thay vì chỉ dựa vào các loại hạt. Khoa học chứng minh cơ thể chuyển đổi ALA từ hạt thành DHA rất kém. Dù DASH hạn chế mỡ bão hòa, mẹ vẫn cần duy trì đủ lượng DHA cần thiết mỗi ngày cho chất lượng sữa.
Chế độ DASH khi mang thai hỗ trợ ổn định huyết áp và giảm nguy cơ thai to, nhưng bằng chứng can thiệp lâm sàng hiện còn rất hạn chế. Phần lớn dữ liệu chỉ dừng ở nghiên cứu quan sát. Thai phụ cần thận trọng, bởi nghiên cứu chưa làm rõ rủi ro thiếu năng lượng hay iod.
Chế độ ăn DASH giúp hạ huyết áp tốt ở người trưởng thành, nhưng hiện chưa có nghiên cứu riêng trên mẹ sau sinh. Dữ liệu cho thấy thực đơn này cải thiện mạch máu và giảm mỡ, song sản phụ cần thận trọng về nhu cầu năng lượng và vi chất.
Chế độ ăn DASH có thể giúp giảm nguy cơ tiền sản giật nói chung, nhưng hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh chế độ này giúp ngăn tiền sản giật tái phát ở lần sinh sau hoặc khi duy trì từ thời kỳ cho con bú.
Chế độ ăn DASH có thể giúp giảm cân và cải thiện các chỉ số chuyển hóa, nhưng chỉ khi đi kèm với việc kiểm soát calo nạp vào hoặc kết hợp tập luyện thể dục. Nếu chỉ ăn theo nguyên tắc DASH mà không hạn chế năng lượng, cân nặng gần như không thay đổi.
Ăn theo chế độ DASH nhưng huyết áp không hạ thường do cơ thể thuộc nhóm kháng muối, lượng natri nạp vào chưa được kiểm soát triệt để hoặc natri ẩn từ thực phẩm chế biến sẵn. Việc kết hợp cấu trúc thực phẩm DASH với mức cắt giảm muối nghiêm ngặt mới đem lại hiệu quả hạ áp tối ưu.
Ăn theo chế độ DASH không đơn thuần là cắt giảm muối mà đòi hỏi sự cân bằng tinh tế giữa giảm natri và tăng cường kali, magie, chất xơ. Việc người Việt hiểu sai bản chất, kiêng mặn cực đoan và áp dụng rập khuôn nguồn sữa phương Tây có thể làm giảm hiệu quả hạ huyết áp, thậm chí gây rối loạn tiêu hóa.
Tự nấu ăn theo chế độ DASH giàu kali và canxi giúp hạ từ 3 đến 9 mmHg huyết áp tâm thu sau vài tuần đến vài tháng. Bằng chứng khoa học chứng minh việc tự chuẩn bị bữa ăn giảm natri, bổ sung rau củ, sữa ít béo và đạm nạc mang lại hiệu quả kiểm soát huyết áp bền vững cho người bệnh.
Các bằng chứng khoa học cho thấy chế độ ăn Paleo không tốt hơn DASH trong việc kiểm soát huyết áp. DASH vẫn là mô hình dinh dưỡng mang lại hiệu quả giảm huyết áp tâm thu và tâm trương mạnh mẽ, ổn định nhất, trong khi dữ liệu về chế độ Paleo còn thiếu nhất quán.
Chế độ ăn MIND có khả năng hạ cả huyết áp tâm thu và tâm trương ở mức độ gần tương đương với chế độ DASH, đồng thời mang lại lợi ích vượt trội trong việc giảm mỡ nội tạng và kiểm soát đường huyết lúc đói.