Tóm tắt bằng chứng khoa học
Một tổng quan năm 2023 từ 22 nghiên cứu về sản phẩm chứa chiết xuất thăng ma đen (black cohosh), dùng đơn lẻ hoặc kết hợp thảo dược khác, cho thấy tiềm năng hỗ trợ giảm các triệu chứng mãn kinh chung. Dữ liệu cụ thể cho thấy có cải thiện đối với bốc hỏa nhưng không cải thiện lo âu hay trầm cảm. Chưa chắc chắn thăng ma đen giảm được cơn bốc hỏa liên quan điều trị ung thư vú. Hiện chưa có đủ bằng chứng tin cậy cho các mục đích dùng khác.
Công dụng đã có bằng chứng
Nghiên cứu năm 2023 trên mô hình chuột PD gây bởi neurotoxin MPTP cho thấy chiết xuất rhizome Actaea racemosa L. tiềm năng bảo vệ neuron nhờ điều chỉnh stress oxy hóa và viêm thần kinh [1]. Nghiên cứu 2015 phân tích HPLC-PAD chỉ ra hoạt tính chống oxy hóa của chiết xuất liên quan đến hợp chất phenolic như caffeic acid, ferulic acid, isoferulic acid [2]. Theo đánh giá năm 2021, Actaea racemosa được dùng truyền thống cho đau khớp, đau đầu, viêm, đau kinh nguyệt [3].
Lưu ý an toàn và chống chỉ đối
Dù dùng an toàn trong nghiên cứu kéo dài một năm với dung nạp tốt, lo ngại tổn thương gan tại một số người. Nhiều trường hợp tổn thương gan nghiêm trọng đã ghi nhận ở người dùng sản phẩm dán nhãn thiên ma. Một số sản phẩm thương mại chứa sai loại thảo dược hoặc lẫn thảo dược khác không ghi trên nhãn. Nếu dùng thăng ma, cần khám bác sĩ khi xuất hiện triệu chứng tổn thương gan như nước tiểu sẫm màu và mệt mỏi.
Thiên ma và thanh ma (blue cohosh - Caulophyllum thalictroides) là hai thảo dược khác nhau. Thanh ma có thể gây tăng huyết áp, tăng đường huyết, đau ngực. Dùng thanh ma giục sinh liên quan biến chứng đe dọa tính mạng ở trẻ sơ sinh, bao gồm co giật.
Chưa rõ thăng ma an toàn cho phụ nữ tiền tiểu cảnh hoặc mắc bệnh nhạy cảm hormone như ung thư vú, ung thư tử cung. Nếu đang dùng thuốc bất kỳ loại nào, hỏi bác sĩ trước khi dùng thăng ma. Thăng ma có thể không an toàn khi mang thai hoặc cho con bú.