Chưa có bằng chứng so sánh sắt và canxi giữa hai loại rau
Mồng tơi và rau đay là hai loại rau mùa hè quen thuộc trong bữa ăn hàng ngày. Nhiều người quan tâm loại rau nào cung cấp nhiều canxi và sắt hơn cho gia đình.
Các nghiên cứu hiện tại không có dữ liệu đo lường hay so sánh hàm lượng sắt và canxi giữa mồng tơi và rau đay. Dữ liệu công bố chỉ tập trung vào hợp chất chống oxy hóa, thành phần chuyển hóa, độc tính tế bào hoặc bản đồ gen [1], [2], [3], [4]. Do đó, chưa thể kết luận loại rau nào vượt trội hơn về hai khoáng chất này.
Thành phần dinh dưỡng đã ghi nhận ở mồng tơi
Nghiên cứu trên cây mồng tơi (Basella alba) tập trung đánh giá chất dinh dưỡng theo từng bộ phận và giống cây [2]. Kết quả cho thấy lá mồng tơi chứa chủ yếu chất diệp lục, carotenoid và flavonoid [2].
Thân mồng tơi tích lũy lượng đường hòa tan cao nhất [2]. Quả chứa nhiều protein hòa tan, proanthocyanidin và cho hoạt tính chống oxy hóa cao [2]. Cụm hoa có hàm lượng vitamin C và phenolic cao nhất [2]. Nghiên cứu không phân tích nồng độ sắt hoặc canxi trong các mẫu thử [2].
Hoạt chất sinh học được nghiên cứu ở rau đay
Nghiên cứu về rau đay (Corchorus olitorius) tập trung vào phân tích hóa thực vật từ hạt và lá để phát triển màng ngậm trị loét miệng [3]. Các hợp chất corchorifatty acid B, C, F từ lá rau đay cho thấy tác dụng ức chế sản sinh oxit nitric (NO) gây viêm trên đại thực bào chuột [3].
Hợp chất corchoionoside A và B từ lá rau đay có tác dụng ức chế giải phóng histamin ở tế bào chuột [3]. Nghiên cứu khác tập trung giải trình tự hệ gen rau đay nhằm phân tích quá trình tạo sợi tự nhiên, không đánh giá giá trị khoáng chất dinh dưỡng [4].
Khả năng ức chế đột biến gen của hai loại rau
Một thử nghiệm kiểm tra độc tính tế bào và khả năng chống đột biến gen của dịch chiết mồng tơi và rau đay trên vi khuẩn Salmonella typhimurium TA98 và TA100 [1]. Cả hai dịch chiết đều không thể hiện tính gây đột biến gen trên các chủng vi khuẩn này [1].
Dịch chiết mồng tơi và rau đay cho thấy tác dụng ức chế yếu đến trung bình đối với chất gây đột biến IQ [1]. Tác dụng ức chế đối với chất gây đột biến B[a]P yếu hơn so với IQ [1]. Dữ liệu này chỉ ghi nhận trên tế bào vi khuẩn, chưa phản ánh hấp thu dinh dưỡng ở người [1].
Điều chưa biết từ các nghiên cứu hiện tại
Nghiên cứu hiện có chưa cung cấp bảng phân tích định lượng canxi và sắt cho mồng tơi và rau đay. Mức độ hấp thu khoáng chất qua hệ tiêu hóa người khi ăn hai loại rau này vẫn là khoảng trống.
Ảnh hưởng của chất nhớt tự nhiên đối với sinh khả dụng của sắt và canxi chưa được kiểm chứng. Bằng chứng hiện tại chưa làm rõ tác động của các phương pháp nấu nướng thông thường lên vi chất của hai loại rau.
Ai nên thận trọng khi sử dụng?
Người có bệnh lý đường tiêu hóa hoặc dễ bị tiêu chảy cần thận trọng, tránh ăn lượng lớn rau nhớt cùng lúc. Các chiết xuất dược tính từ hạt rau đay cần chỉ định y khoa, không tự ý dùng hạt thay rau ăn [3].
Người cần kiểm soát chế độ ăn vi chất do bệnh lý nên tham khảo trực tiếp ý kiến chuyên gia dinh dưỡng hoặc bác sĩ điều trị. Không dựa vào các lời truyền miệng chưa kiểm chứng để thay đổi chế độ dinh dưỡng.
Gợi ý áp dụng mồng tơi và rau đay vào bữa ăn
Người dùng nên luân phiên sử dụng mồng tơi và rau đay để làm phong phú thực đơn mùa hè. Rau cần được rửa sạch và nấu chín kỹ với lượng vừa phải cho bữa ăn gia đình.
Việc bổ sung canxi và sắt cần phối hợp đa dạng thực phẩm từ nguồn động vật và thực vật khác nhau. Không nên kỳ vọng một loại rau đơn lẻ có thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu khoáng chất của cơ thể.



