Sô-cô-la thường được xem là món quà lãng mạn và đôi khi được quảng cáo như thực phẩm kích thích ham muốn. Nhưng cảm giác thích thú khi ăn một món ngon không đồng nghĩa với việc món đó làm tăng ham muốn hoặc cải thiện chức năng tình dục. Các nghiên cứu ở người về sô-cô-la còn ít, chủ yếu là khảo sát quan sát và cho kết quả không nhất quán; hiện chưa có bằng chứng đáng tin cậy để khuyên ăn sô-cô-la như một phương pháp tăng ham muốn [1][2][3].

Vì sao sô-cô-la được gắn với ham muốn?

Lịch sử, văn hóa quà tặng, vị ngọt béo và trải nghiệm cảm giác có thể làm sô-cô-la gắn với sự lãng mạn. Ca cao cũng chứa các hợp chất sinh học được nghiên cứu về tâm trạng và mạch máu. Tuy nhiên, tính hợp lý về cơ chế không chứng minh rằng ăn sô-cô-la sẽ làm tăng ham muốn, hưng phấn, khả năng cương hoặc mức hài lòng trong quan hệ.

Ham muốn là trải nghiệm chịu ảnh hưởng đồng thời từ sức khỏe thể chất, tâm trạng, stress, giấc ngủ, thuốc, nội tiết, quan hệ và bối cảnh sống. Một món ăn có thể đem lại niềm vui hoặc gợi cảm xúc tích cực cho một người, nhưng điều đó không xác nhận hiệu quả sinh học áp dụng cho mọi người. Cần phân biệt sở thích cá nhân với tác dụng điều trị được chứng minh bằng thử nghiệm.

Nghiên cứu ở phụ nữ năm 2006 có chứng minh sô-cô-la làm tăng ham muốn không?

Một nghiên cứu tại miền Bắc nước Ý khảo sát 163 phụ nữ trưởng thành, trong đó 153 người có đủ dữ liệu. Nhóm tự báo cáo ăn sô-cô-la hằng ngày có điểm tổng thể và miền ham muốn trên thang Female Sexual Function Index cao hơn nhóm không ăn hằng ngày [1]. Nếu chỉ đọc kết quả này, có thể nghĩ sô-cô-la làm tăng ham muốn.

Nhưng nhóm ăn sô-cô-la hằng ngày trẻ hơn đáng kể: trung bình khoảng 34 tuổi so với khoảng 40 tuổi ở nhóm còn lại. Khi phân tích điều chỉnh theo tuổi, điểm chức năng tình dục tương tự giữa hai nhóm. Nghiên cứu không phân ngẫu nhiên người tham gia ăn sô-cô-la, không theo dõi thay đổi trước và sau khi ăn, và không thể tách ảnh hưởng của tuổi, lối sống hay các yếu tố khác. Vì vậy, kết quả không chứng minh sô-cô-la gây ra ham muốn cao hơn.

Nghiên cứu năm 2021 lại cho kết quả ra sao?

Một khảo sát cắt ngang khác hỏi 723 người trưởng thành ở Nam California về tần suất ăn sô-cô-la và mức quan tâm đến tình dục [2]. Trong phân tích của nhóm nghiên cứu, phụ nữ báo cáo ăn sô-cô-la thường xuyên hơn cũng báo cáo mức quan tâm tình dục thấp hơn; mối liên hệ này không xuất hiện rõ ở nam giới. Đây là kết quả quan sát tại một thời điểm, không cho biết sô-cô-la làm giảm ham muốn.

Có nhiều cách giải thích khác nhau: người ít quan tâm tình dục có thể ăn sô-cô-la thường xuyên hơn vì sở thích hoặc thói quen; cả hai có thể liên quan đến yếu tố khác mà khảo sát chưa đo được; hoặc kết quả có thể do ngẫu nhiên. Nghiên cứu không phải thử nghiệm điều trị và câu hỏi về quan tâm tình dục không tương đương chẩn đoán rối loạn ham muốn.

Hai khảo sát có kết quả khác nhau, nhưng cùng có giới hạn quan trọng: chúng không chứng minh quan hệ nhân quả. Sự khác biệt cũng cho thấy không nên biến một quan sát đơn lẻ thành lời khuyên ăn hoặc tránh một món để thay đổi ham muốn.

Thử nghiệm ở phụ nữ sau mãn kinh đã đo chức năng tình dục chưa?

Một thử nghiệm ngẫu nhiên gồm 140 phụ nữ sau mãn kinh từ 50 đến 64 tuổi nghiên cứu việc thêm sô-cô-la có hàm lượng ca cao cao vào khẩu phần trong sáu tháng [3]. Mục tiêu chính của nghiên cứu là chất lượng cuộc sống, không phải điều trị rối loạn tình dục. Thang Cervantes có các mục về đời sống tình dục và quan hệ, nhưng nghiên cứu không thấy khác biệt có ý nghĩa giữa hai nhóm ở điểm tổng thể hoặc các miền này.

Kết quả này không chứng minh sô-cô-la không bao giờ ảnh hưởng cảm nhận của bất kỳ ai. Nó cho biết thử nghiệm cụ thể đó không xác nhận lợi ích tình dục ở phụ nữ sau mãn kinh. Vì tình dục không phải kết cục chính, nghiên cứu cũng không được thiết kế để kết luận dứt khoát sô-cô-la có tác dụng điều trị hay không.

Có thể dùng sô-cô-la đen thay vì sô-cô-la sữa để tăng ham muốn không?

Chưa có bằng chứng cho thấy đổi sang loại sô-cô-la đen làm tăng ham muốn. Hàm lượng ca cao, đường, chất béo, kích cỡ khẩu phần và thành phần thay đổi giữa các sản phẩm, nhưng hiện không có thử nghiệm tốt so sánh sô-cô-la đen với sô-cô-la sữa về chức năng tình dục. Một sản phẩm có nhiều ca cao hơn cũng không mặc nhiên là thuốc tăng ham muốn.

Có thể chọn loại sô-cô-la phù hợp khẩu vị và chế độ ăn vì lý do thưởng thức. Người cần kiểm soát đường huyết hoặc năng lượng có thể cân nhắc khẩu phần và thành phần trên nhãn cùng chuyên gia dinh dưỡng nếu cần. Không nên ăn lượng lớn để cố đạt tác dụng tình dục chưa được chứng minh.

Cần phân biệt sô-cô-la thực phẩm với sản phẩm quảng cáo tăng cường tình dục

Thanh sô-cô-la bán như thực phẩm thông thường không đồng nghĩa với sản phẩm chuyên quảng cáo tác dụng tăng cường tình dục. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã đăng cảnh báo và thông tin thu hồi một số sản phẩm sô-cô-la quảng cáo cho mục đích tình dục sau khi xét nghiệm phát hiện sildenafil hoặc tadalafil không khai báo trên nhãn [4]. FDA lưu ý các hoạt chất này có thể tương tác với nitrate trong một số thuốc kê đơn và làm huyết áp tụt nghiêm trọng, có thể đe dọa tính mạng.

Thông tin này chỉ áp dụng cho các sản phẩm cụ thể được cơ quan chức năng cảnh báo, không có nghĩa mọi loại sô-cô-la đều bị pha thuốc. Dù vậy, nên thận trọng với sản phẩm hứa hẹn tác dụng nhanh như thuốc, không ghi rõ nhà sản xuất/thành phần, bán chủ yếu qua mạng hoặc được gắn nhãn “tự nhiên” nhưng có công dụng điều trị. Người đang dùng thuốc tim mạch, nitrate hoặc thuốc điều trị rối loạn cương không nên dùng sản phẩm tăng cường không rõ thành phần.

Nếu ham muốn giảm, nên xem xét điều gì?

Ham muốn thấp đôi khi chỉ là thay đổi tạm thời và không nhất thiết là bệnh. Nếu tình trạng kéo dài, gây khó chịu hoặc ảnh hưởng mối quan hệ, nên cân nhắc các nguyên nhân như đau khi quan hệ, khô âm đạo, mãn kinh, trầm cảm, lo âu, xung đột quan hệ, thiếu ngủ, bệnh mạn tính, thay đổi hormone hoặc tác dụng phụ của thuốc. Bác sĩ có thể giúp đánh giá theo triệu chứng và mục tiêu của từng người.

Không tự ngừng thuốc chống trầm cảm, thuốc huyết áp, hormone hoặc thuốc khác vì lo ngại ảnh hưởng tình dục. Hãy trao đổi với người kê đơn trước khi đổi thuốc hoặc thêm thực phẩm bổ sung. Sản phẩm “tăng cường” không rõ nguồn gốc có thể chứa thuốc không công bố.

Có thể đọc thêm về bằng chứng thực phẩm giàu flavonoid và sức khỏe cương dương và nghiên cứu nhỏ về hạt dẻ cười với rối loạn cương. Các bài liên quan đánh giá những thực phẩm và kết cục khác nhau; chúng không chứng minh sô-cô-la cải thiện ham muốn.

Kết luận

Sô-cô-la có thể là món ăn ngon và gợi cảm xúc tích cực, nhưng bằng chứng hiện có không xác nhận rằng ăn sô-cô-la làm tăng ham muốn hoặc điều trị rối loạn tình dục. Một nghiên cứu quan sát ở phụ nữ cho thấy khác biệt biến mất sau khi điều chỉnh tuổi; khảo sát năm 2021 lại ghi nhận liên hệ theo hướng ngược ở phụ nữ; thử nghiệm ở phụ nữ sau mãn kinh không thấy thay đổi ở miền đời sống tình dục. Những dữ liệu này không cho phép kết luận nhân quả. Hãy xem sô-cô-la như thực phẩm thưởng thức, và tránh các sản phẩm quảng cáo tăng cường tình dục không rõ thành phần.

Câu hỏi thường gặp

Ăn sô-cô-la có làm tăng ham muốn không?

Chưa có bằng chứng tốt chứng minh điều đó. Các nghiên cứu quan sát có kết quả trái chiều và không thể xác định sô-cô-la là nguyên nhân làm thay đổi ham muốn.

Sô-cô-la đen có tác dụng tình dục mạnh hơn sô-cô-la sữa không?

Chưa có thử nghiệm tốt chứng minh sô-cô-la đen tăng ham muốn hoặc cải thiện chức năng tình dục tốt hơn sô-cô-la sữa.

Sô-cô-la có thể điều trị rối loạn cương không?

Không có bằng chứng lâm sàng đáng tin cậy để dùng sô-cô-la điều trị rối loạn cương. Khó cương tái diễn nên được đánh giá nguyên nhân và sức khỏe tim mạch liên quan.

Có cần tránh mọi loại sô-cô-la tăng cường tình dục không?

Hãy tránh các sản phẩm không rõ thành phần hoặc được quảng cáo như thuốc tăng cường. FDA đã cảnh báo một số sản phẩm cụ thể có chứa sildenafil hoặc tadalafil không khai báo; thông tin đó không áp dụng cho mọi loại sô-cô-la thực phẩm.

Nếu ham muốn giảm kéo dài thì nên làm gì?

Trao đổi với nhân viên y tế nếu thay đổi kéo dài, gây khó chịu hoặc ảnh hưởng cuộc sống. Không tự ngừng thuốc hoặc dùng sản phẩm tăng cường không rõ nguồn gốc.