Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
487 bài, trang 5 trên 25
Thói quen ăn mặn không chỉ đe dọa huyết áp mà còn âm thầm rút mòn canxi từ xương khớp. Khi lượng natri nạp vào quá cao, thận buộc phải tăng đào thải muối qua nước tiểu, đồng thời kéo theo một lượng lớn canxi ra ngoài, khiến cơ thể phải huy động khoáng chất từ xương để bù đắp.
Uống nước lá tía tô thay nước lọc mỗi ngày là thói quen không an toàn và tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe. Dù chứa chất chống oxy hóa, tía tô ở nồng độ cao hoặc từ giống chứa độc tố có thể gây độc tế bào và tạo áp lực lớn lên gan, thận.
Nghiên cứu độc học cho thấy tía tô giới liều cao kéo dài có thể gây biến đổi mô học ở gan và thận chuột, dù chưa ghi nhận độc tính cấp nghiêm trọng. Thảo dược này có hoạt tính chống oxy hóa bảo vệ tế bào gan nhưng người dùng không nên uống thay nước lọc dài ngày.
Tiêm vitamin B12 là thủ thuật y tế chỉ dành cho người bị thiếu hụt vi chất nghiêm trọng hoặc suy giảm khả năng hấp thu qua đường tiêu hóa, không phải liều "tăng lực" cho người mệt mỏi thông thường. Việc tự ý tiêm bắp tiềm ẩn nguy cơ sốc phản vệ, chảy máu và tốn kém chi phí hơn nhiều so với đường uống.
Uống thừa vitamin B12 liều cao có thể khiến hệ vi khuẩn trên da ngừng tự tổng hợp vi chất này và chuyển sang tăng tiết porphyrin gây viêm nang lông. Tình trạng bùng phát mụn sẩn mủ này thường xảy ra ở nữ giới và sẽ tự thoái lui sau khi ngưng sử dụng viên uống bổ sung.
Táo tàu khô tuy bổ dưỡng nhưng lại là "khắc tinh" của người hay đầy bụng do chứa lớp vỏ dai khó tiêu và hàm lượng đường chuỗi ngắn nhóm FODMAP cao. Khi vào ruột, lượng đường này hút nước và bị vi khuẩn lên men sinh khí ồ ạt, gây chướng bụng và khó chịu kéo dài.
Ăn táo nguyên quả mang lại hiệu quả bảo vệ tim mạch vượt trội hơn hẳn nước ép táo. Quá trình ép lọc loại bỏ gần như hoàn toàn chất xơ hòa tan pectin – thành phần cốt lõi giúp gan đào thải cholesterol xấu – khiến nước ép táo không thể thay thế trái cây tươi trong việc kiểm soát mỡ máu.
Uống viên sủi vitamin C liều cao kéo dài có thể làm tăng đáng kể nguy cơ hình thành sỏi thận canxi oxalat, đặc biệt ở nam giới. Do vitamin C chuyển hóa trực tiếp thành oxalat qua nước tiểu, người dân chỉ nên ưu tiên nguồn thực phẩm tự nhiên và thận trọng khi dùng chế phẩm bổ sung.
Người mỡ máu cao không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối trứng cút nhưng chỉ nên ăn từ 4 đến 6 quả mỗi tuần. Việc chia nhỏ số lượng, ưu tiên luộc chín và ăn kèm nhiều chất xơ giúp tận dụng tối đa dinh dưỡng mà không làm tăng nguy cơ tim mạch.
Lạm dụng viên uống vitamin D liều cao có thể gây ngộ độc, làm tăng canxi máu và canxi niệu kéo dài dẫn tới tổn thương thận cấp tính. Dù các phân tích gộp lớn cho thấy dùng vitamin D đơn lẻ không trực tiếp làm tăng sỏi thận, việc tự ý uống liều cao vẫn tiềm ẩn nguy cơ vôi hóa thận.
Uống dầu gan cá tuyết để bổ sung vitamin D cần hết sức cẩn trọng về liều lượng nhằm tránh rủi ro ngộ độc vitamin A. Do vitamin A tan trong chất béo và tích lũy trong cơ thể, việc lạm dụng dầu gan cá liều cao có thể làm tăng nguy cơ tổn thương xương, khởi phát hen suyễn và rối loạn thai kỳ.
Người bệnh tiểu đường có thể tham khảo củ trạch tả như một dược liệu hỗ trợ, nhưng không được dùng thay thế thuốc điều trị. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy trạch tả hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin và chuyển hóa đường, song bằng chứng trên người hiện vẫn còn hạn chế.
Trứng vịt lộn giàu đạm và cholesterol, có thể gây khó tiêu, trằn trọc nếu ăn vào buổi tối muộn. Người lớn khỏe mạnh chỉ nên ăn 1-2 quả mỗi tuần vào ban ngày; người có mỡ máu cao, bệnh tim mạch hoặc phụ nữ mang thai cần kiểm soát chặt chẽ để bảo vệ sức khỏe chuyển hóa.
Nhiều người có thói quen uống nước lá trúc đen thay nước lọc để thanh nhiệt, nhưng việc này có thể gây quá tải bài tiết cho thận. Nghiên cứu cho thấy thảo dược chỉ phát huy tác dụng ở liều lượng kiểm soát ngắn hạn, dùng đậm đặc kéo dài tiềm ẩn nguy cơ làm suy giảm miễn dịch và tổn thương nephron thận.
Các nghiên cứu khoa học khuyến cáo khoảng cách an toàn giữa hai lần ăn mì gói nên kéo dài từ 4 đến 5 ngày, tương đương tối đa 1 lần mỗi tuần. Việc tiêu thụ từ 2 đến 3 lần/tuần đã được chứng minh làm tăng rõ rệt nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa, rối loạn mỡ máu và tăng huyết áp, đặc biệt ở phụ nữ.
Uống nước cây trinh nữ thay nước lọc mỗi ngày không tốt cho sức khỏe và có thể gây hại cho gan, thận. Cây trinh nữ chứa hoạt chất L-mimosine, khi lạm dụng dài ngày có thể gây ra các tổn thương mô học âm thầm tại gan và thận dù xét nghiệm sinh hóa ban đầu chưa biểu hiện bất thường.
Uống trà lá trâm mốc mỗi ngày không gây hại gan ở liều thấp trong nghiên cứu động vật, thậm chí còn giúp hạ men gan và chống oxy hóa. Tuy nhiên, dịch chiết nồng độ cao tiềm ẩn độc tính tế bào và kéo dài thời gian đông máu, do đó người dùng không nên lạm dụng dài ngày.
Uống trà cam thảo thường xuyên có thể gây phù nề và tăng huyết áp do hoạt chất axit glycyrrhizic ức chế enzym chuyển hóa cortisol, khiến thận giữ muối, tích nước và đào thải ồ ạt kali. Thói quen dùng thảo mộc tạo ngọt này kéo dài tiềm ẩn nguy cơ loạn nhịp tim và liệt cơ.
Tự ý pha trà tiểu hồi cần cho trẻ sơ sinh uống để trị khóc dạ đề là việc làm vô cùng nguy hiểm. Nước hãm thảo mộc chứa hàm lượng cao hoạt chất anethole có thể gây nhiễm độc thần kinh, co giật, suy gan và rối loạn chuyển hóa nặng ở trẻ nhỏ.
Uống nước sả gừng đậm đặc hàng ngày có thể làm tụt huyết áp, đặc biệt ở người có huyết áp thấp. Các nghiên cứu chỉ ra rằng hoạt chất trong sả và gừng có tác dụng làm giãn cơ trơn mạch máu và kích thích bài tiết nước tiểu nhẹ, dẫn tới giảm áp lực tuần hoàn.
