Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 282 trên 369
Xông hơi lá trầu không là mẹo dân gian quen thuộc khi bị nghẹt mũi hay viêm xoang. Dù các hợp chất bay hơi trong trầu không như eugenol có hoạt tính kháng khuẩn và kháng viêm trên mô hình thực nghiệm, việc xông hơi chỉ mang tính hỗ trợ làm loãng dịch nhầy tạm thời chứ không thể thay thế phác đồ điều trị chuyên khoa.
Thói quen đựng phở, cháo sôi trong hộp xốp và túi nilon tiềm ẩn nguy cơ thôi nhiễm monomer styrene và giải phóng hàng triệu hạt vi nhựa. Dưới tác động của nhiệt độ cao và chất béo, liên kết polymer bị giãn nở, khiến các hóa chất độc hại hòa tan trực tiếp vào thức ăn, đe dọa sức khỏe người dùng.
Nhiều phụ nữ dùng nước lá trầu không rửa vùng kín mỗi ngày để ngừa viêm nhiễm, nhưng lạm dụng thảo dược này có thể gây hại. Hành vi rửa thường xuyên hoặc thụt rửa làm xáo trộn nồng độ pH sinh lý, tiêu diệt hệ lợi khuẩn tự nhiên và tăng nguy cơ viêm nhiễm phụ khoa dai dẳng.
Sau một bữa ăn vỉa hè nhiều dầu mỡ hoặc kém vệ sinh, hệ tiêu hóa thường bị đình trệ do chất béo làm chậm tháo rỗng dạ dày. Lựa chọn tối ưu lúc này là uống từng ngụm nước ấm, dùng một tách trà gừng để kích thích co bóp dạ dày, và kịp thời bù nước điện giải nếu có dấu hiệu tiêu chảy nôn ói.
Nhiều người tin rằng vắt chanh vào thức ăn đường phố có thể tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh tức thì. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy axit citric loãng trong chanh cần nhiều giờ đến nhiều ngày mới có thể ức chế vi khuẩn. Việc vắt chanh tại bàn ăn hoàn toàn không thể thay thế nguyên tắc ăn chín uống sôi.
Nhiều người có thói quen dùng khăn giấy trắng tinh tại quán vỉa hè để lau bát đũa và lau miệng mà không biết rằng độ trắng sáng này thường đến từ chất làm trắng huỳnh quang và bột giấy tái chế. Tiếp xúc thường xuyên có thể khiến niêm mạc miệng phơi nhiễm với cặn hóa chất phụ gia và bụi giấy độc hại.
Hải sản ươn nướng mỡ hành vỉa hè tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc histamine nghiêm trọng do vi khuẩn sinh độc tố bền nhiệt mà nướng chín không thể phân hủy. Mùi thơm của mỡ hành và gia vị đậm dễ che giấu chất lượng ươn hỏng, gây ngộ độc với triệu chứng đỏ bừng mặt, nhức đầu và tụt huyết áp nguy kịch.
Ăn một quả chuối, vài múi cam hay thêm rau xanh sau bữa mì gói là giải pháp tự nhiên giúp bổ sung kali, hỗ trợ thận đào thải bớt lượng natri dư thừa và làm dịu áp lực lòng mạch. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ, không thể thay thế cho thói quen cắt giảm muối.
Người đang uống thuốc hạ huyết áp không nên tự ý dùng trà trạch tả. Tác dụng lợi tiểu của trạch tả khi kết hợp hiệp đồng với thuốc Tây có thể khiến thể tích tuần hoàn giảm nhanh, gây tụt huyết áp đột ngột và làm rối loạn nghiêm trọng cân bằng điện giải trong máu.
Nấu sôi kim chi cùng mì gói tiêu diệt hầu hết men vi sinh có lợi do nhiệt độ cao, đồng thời đẩy lượng natri lên mức báo động. Sự kết hợp giữa hai nguồn thực phẩm nhiều muối này làm tăng áp lực mạch máu, quá tải cho thận và tiềm ẩn nguy cơ tăng huyết áp nghiêm trọng.
Nhiều nghiên cứu ghi nhận dịch chiết trâm bầu chứa hoạt chất ức chế viêm và kháng khuẩn, nhưng việc tự ý đắp lá tươi giã nát lên vết thương hở lại tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng, u hạt hoại tử và nhiễm trùng huyết do vi khuẩn cùng tạp chất từ môi trường tự nhiên.
Tinh dầu tràm lá dài để lâu bị đổi màu và mùi hắc là dấu hiệu đã bị oxy hóa do ánh sáng và không khí. Việc tiếp tục sử dụng loại tinh dầu biến chất này rất nguy hại, có thể gây viêm da tiếp xúc dị ứng nghiêm trọng và kích phát phản ứng phát ban lan rộng toàn thân.
Ăn măng trúc đen chế biến chưa kỹ có thể gây ngộ độc hydro xyanua nghiêm trọng dẫn tới suy hô hấp, tụt huyết áp và tử vong. Độc tố taxiphyllin trong măng tươi sẽ chuyển hóa thành xyanua khi tế bào bị dập nát, đòi hỏi phải luộc sôi mở vung kỹ để phân hủy độc chất hoàn toàn.
Nhiều thực khách tin rằng ngâm nước muối giúp diệt sạch trứng giun sán trong rau sống ngoài hàng quán. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy nước muối pha loãng không thể diệt được trứng giun; biện pháp hiệu quả duy nhất là rửa cơ học kỹ lưỡng từng lá dưới vòi nước chảy nhiều lần.
Nước sắc lá trâm mốc chứa dồi dào polyphenol giúp kháng khuẩn và chống viêm trong các thử nghiệm tiền lâm sàng, hỗ trợ vệ sinh khoang miệng và cải thiện tình trạng sưng nướu nhẹ. Tuy nhiên, liệu pháp tự nhiên này không thể tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn nha chu hay thay thế chỉ nha khoa và việc điều trị nha khoa chuyên sâu.
Thói quen trụng mì ăn liền bỏ nước đầu chỉ loại bỏ một phần nhỏ dầu tự do bám trên bề mặt sợi mì, không thể rửa trôi phần lớn chất béo đã ngấm sâu vào vi cấu trúc bột sau quá trình chiên ngập dầu công nghiệp.
Nhiều người có thói quen hái lá cây xấu hổ tươi giã nát đắp lên vết thương hở để cầm máu, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy đây là hành vi nguy hiểm. Mặc dù chiết xuất tinh chế của cây thể hiện tiềm năng phục hồi mô trong phòng thí nghiệm, việc đắp lá tươi trực tiếp lại tiềm ẩn rủi ro nhiễm khuẩn nặng và hoại tử da.
Ăn mì tôm kèm xúc xích hoặc thịt hộp là thói quen tiện lợi nhưng nguy hại, khiến cơ thể nạp cùng lúc lượng muối natri vượt ngưỡng khuyến nghị cả ngày kết hợp chất béo bão hòa và phụ gia siêu chế biến. Thói quen này làm tăng áp lực mạch máu, đẩy cao nguy cơ tăng huyết áp, đột quỵ và tử vong do tim mạch.
Người đang uống thuốc điều trị tiểu đường không nên tự ý dùng thêm lá và hạt trâm mốc. Dược liệu này kích thích tiết insulin và ức chế hấp thu đường tương tự thuốc tây, dễ dẫn đến biến chứng hạ đường huyết quá mức nguy hiểm và làm kéo dài thời gian đông máu.
Người đang uống thuốc tây trị bệnh gan tuyệt đối không nên tự ý dùng thêm nước lá trâm bầu. Các hoạt chất thảo mộc có thể can thiệp vào hệ enzyme Cytochrome P450 tại gan, làm biến đổi nồng độ thuốc điều trị trong máu và gây nguy cơ ngộ độc hoặc thất bại điều trị.
