Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
663 bài, trang 30 trên 34
Uống nước có gas hoặc bia vào bữa tối muộn làm suy giảm 30-50% áp lực cơ thắt thực quản dưới và gia tăng các cơn giãn cơ thoáng qua. Khi nằm ngủ, chiếc van ngăn cách dạ dày và thực quản bị lỏng lẻo kết hợp với sự ứ đọng dịch vị khiến acid trào ngược dễ dàng, làm tổn thương niêm mạc thực quản.
Người đang dùng thuốc chống đông máu warfarin cần thận trọng với nam việt quất vì thức uống này có thể ức chế enzym chuyển hóa thuốc tại gan. Sự kết hợp này làm tăng chỉ số INR đột ngột, dẫn đến nguy cơ quá liều thuốc và gây xuất huyết nghiêm trọng đe dọa tính mạng.
Người đang uống thuốc trị tiểu đường dùng thêm bột quế có nguy cơ bị hạ đường huyết quá mức do tương tác hiệp đồng giữa thuốc và hoạt chất thảo mộc. Bột quế có thể kích thích giải phóng insulin và tăng nhạy cảm thụ thể, dễ gây tụt đường huyết đột ngột, hoa mắt, run rẩy hoặc hôn mê nếu tự ý dùng liều cao.
Uống viên vitamin tổng hợp ngay trong bữa sáng chỉ thực sự tối ưu nếu bữa ăn có đủ lượng chất béo cần thiết. Nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy các vitamin A, D, E, K và hoạt chất chống oxy hóa bắt buộc cần chất béo để tạo hạt vận chuyển hấp thu qua niêm mạc ruột non.
Uống thuốc tây chung với nước diệp hạ châu (chó đẻ răng cưa) tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng. Nghiên cứu cho thấy dược liệu này ức chế mạnh các enzyme gan quan trọng thuộc hệ cytochrome P450, làm cản trở quá trình chuyển hóa, khiến nồng độ thuốc tân dược tích tụ trong máu dễ dẫn đến ngộ độc.
Uống nước cam cùng bữa sáng giàu tinh bột hoàn toàn không gây khó tiêu ở người khỏe mạnh. Dù acid citric và polyphenol trong cam tạm thời ức chế men amylase nước bọt, ruột non vẫn nhanh chóng hoàn tất việc tiêu hóa tinh bột, đồng thời giúp ổn định phản ứng đường huyết sau ăn.
Sắt từ rau củ, đậu hạt thuộc nhóm sắt không heme nên cơ thể chỉ hấp thu được một phần rất nhỏ so với sắt từ thịt cá. Tuy nhiên, việc kết hợp khéo léo thực phẩm giàu vitamin C, carotene và tránh uống trà, cà phê ngay trong bữa ăn sẽ giúp tăng mạnh khả năng hấp thu nguồn khoáng chất này.
Chiết xuất cành chò nâu trong phòng thí nghiệm cho thấy khả năng kháng khuẩn tụ cầu vàng MRSA và hỗ trợ lành da trên động vật. Tuy nhiên, việc tự ý dùng vỏ cây chò nâu đun nước rửa vết thương hở mang lại nguy cơ nhiễm trùng, kích ứng mô nghiêm trọng thay vì lợi ích trị liệu.
Người bị suy giáp khi ăn chay không cần kiêng tuyệt đối rau họ cải và đậu nành. Các nghiên cứu cho thấy các chất goitrogen trong những thực phẩm này chỉ gây cản trở tổng hợp hormone giáp khi cơ thể thiếu hụt iod hoặc tiêu thụ quá nhiều ở dạng sống. Nấu chín thực phẩm và bổ sung đủ iod giúp đảm bảo an toàn.
Uống rượu bia khi đang ăn kiêng tinh bột (low-carb) hoặc nhịn ăn khiến cơ thể rất dễ rơi vào tình trạng tụt đường huyết nguy hiểm. Khi kho dự trữ đường ở gan đã cạn, chất cồn sẽ khóa chặt quá trình tự tạo đường mới của gan và gây tích tụ axit trong máu.
Người đang dùng thuốc huyết áp nhóm ức chế men chuyển không nhất thiết phải kiêng chuối tuyệt đối nhưng cần ăn chừng mực. Do thuốc ức chế aldosterone làm giảm đào thải kali, việc nạp quá nhiều thực phẩm giàu kali như chuối có thể làm tăng nguy cơ tích tụ kali máu, đặc biệt ở người cao tuổi, suy thận hoặc đái tháo đường.
Uống trà ngay sau bữa ăn chay có thể làm suy giảm nghiêm trọng khả năng hấp thu sắt và kẽm từ thực vật. Hợp chất tannin trong trà kết hợp với axit phytic trong ngũ cốc và các loại đậu tạo thành các phức hợp không hòa tan, gây nguy cơ thiếu hụt vi chất kéo dài cho người ăn thực vật nếu không dùng đúng cách.
Nhiều bệnh nhân viêm khớp tự ý sắc lá chay Bắc Bộ uống cùng thuốc tây mà không biết nguy cơ tương tác dược lực học. Hoạt chất trong lá chay có hoạt tính ức chế miễn dịch thực thụ, khi kết hợp với thuốc NSAID hoặc thuốc ức chế miễn dịch có thể làm suy giảm miễn dịch quá mức hoặc gia tăng độc tính nguy hiểm.
Phụ nữ đang uống thuốc tránh thai hàng ngày không nên dùng thêm thảo dược Chasteberry (*Vitex agnus-castus*). Dù thảo dược này hỗ trợ cải thiện hội chứng tiền kinh nguyệt, cơ chế kích thích buồng trứng và điều hòa hormone của nó có thể làm suy giảm hiệu quả ngừa thai, gây xáo trộn chu kỳ và làm tăng nguy cơ mang thai ngoài ý muốn.
Cây vuốt mèo chứa hoạt chất rhynchophylline có khả năng làm giãn mạch máu, giảm huyết áp tâm thu, huyết áp tâm trương và làm chậm nhịp tim. Việc tự ý sử dụng thảo dược này, đặc biệt khi đang uống thuốc điều trị tăng huyết áp, có thể gây cộng hưởng dược lý dẫn đến tụt huyết áp quá mức.
Ăn xả nhiều carbohydrate khi đang duy trì chế độ low-carb có thể khiến đường huyết tăng vọt đột ngột, gây ức chế sản sinh oxit nitric và làm suy giảm chức năng nội mạc mạch máu, từ đó gia tăng nguy cơ tiến triển xơ vữa động mạch.
Cam thảo dây và cam thảo nam là hai loài thực vật hoàn toàn khác nhau về hình thái, hoạt chất lẫn độc tính. Phân biệt rõ hai loại lá này giúp người dùng tránh nguy cơ ngộ độc chất abrin cực độc từ cam thảo dây hoặc gặp tác dụng phụ lên hệ nội tiết khi dùng sai cam thảo nam.
Nhiều người lo ngại chiết xuất cam đắng gây độc tính hoặc làm tăng nồng độ thuốc điều trị nguy hiểm như bưởi chùm do ức chế men gan CYP3A4. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy các dạng chiết xuất chuẩn hóa của cam đắng chứa lượng rất nhỏ furanocoumarin, hầu như không gây tương tác bất lợi tương tự bưởi chùm trên người dùng.
Nhai kẹo cao su không đường trong giờ nhịn ăn nhìn chung không gây tiết insulin ồ ạt hay làm gián đoạn trạng thái nhịn ăn ở đa số mọi người. Dù vậy, vị ngọt nhân tạo vẫn có thể kích hoạt phản ứng insulin pha đầu thoáng qua ở một số cơ địa nhạy cảm.
Việc tự ý dùng cây vuốt mèo chung với thuốc chống đông máu tiềm ẩn nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng do tương tác khuếch đại hoạt tính làm loãng máu. Người bệnh có thể đối mặt với quá liều, xuất huyết tiêu hóa hoặc xuất huyết não nguy hiểm tính mạng nếu kết hợp thảo dược bừa bãi.
