Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.837 bài, trang 90 trên 192
Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm xác nhận chiết xuất cây gai có khả năng ức chế các chất gây viêm và giảm phù nề thực nghiệm trên tế bào và chuột. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng lại ở quy mô tiền lâm sàng, chưa có thử nghiệm trên người và không thể thay thế phác đồ điều trị y tế.
Nhiều lời đồn cho rằng vỏ cây gáo vàng có thể chữa đau nhức xương khớp. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng lại ở thử nghiệm tế bào về khả năng chống oxy hóa da của chi Neonauclea, hoàn toàn chưa có nghiên cứu chứng minh tác dụng giảm đau trên người.
Nhiều lời đồn cho rằng chiết xuất gáo tròn giúp bảo vệ gan, nhưng hiện chưa có nghiên cứu khoa học lâm sàng nào chứng minh điều này. Dữ liệu bảo vệ tế bào gan hiện tại chỉ ghi nhận trên các thảo dược khác ở giai đoạn tiền lâm sàng trên chuột và tế bào, người dân cần cẩn trọng tránh tự ý sử dụng.
Gà ác tiềm từ lâu được xem là vị thuốc bổ huyết hàng đầu, nhưng khoa học thực nghiệm hiện chưa có bằng chứng cho thấy peptide gà ác kích thích tạo máu. Món ăn này thực chất là nguồn cung cấp dồi dào axit amin và chất béo có lợi cho sức khỏe tổng thể.
Nhiều lời đồn thổi cho rằng chiết xuất nhựa Gum Guggul có thể thay thế kháng sinh trong điều trị mụn bọc, nhưng dữ liệu nghiên cứu khoa học hiện nay hoàn toàn không ghi nhận thử nghiệm lâm sàng đối đầu nào giữa Gum Guggul và tetracycline. Người bệnh cần thận trọng trước các tuyên bố thiếu căn cứ xác thực.
Nhựa guggul thường được quảng cáo hỗ trợ hạ mỡ máu hiệu quả. Tuy nhiên, các tổng quan thử nghiệm lâm sàng thực tế cho thấy kết quả hạ LDL-cholesterol giữa các nghiên cứu phương Tây và Ấn Độ có sự đối lập rõ rệt, đòi hỏi người dùng phải thận trọng.
Nhiều người tin rằng uống trà xanh giúp đốt cháy mỡ thừa và giảm cân nhanh chóng nhờ hoạt chất EGCG và caffeine. Tuy nhiên, các phân tích gộp lâm sàng cho thấy hiệu quả giảm cân thực tế của trà xanh rất khiêm tốn, chỉ khoảng 1 kg sau vài tháng và không thể thay thế cho chế độ ăn uống, tập luyện.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy guột găng chứa hàm lượng polyphenol và flavonoid dồi dào, mang lại hoạt tính dập tắt gốc tự do và kháng khuẩn mạnh mẽ. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu hiện chỉ dừng lại ở mức chiết xuất tế bào và ống nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm chứng minh tác dụng trên cơ thể người.
Sắc tố đen trong thịt gà ác chính là melanin tự nhiên, một chất chống oxy hóa sinh học có khả năng bảo vệ tế bào, kháng viêm và hỗ trợ chức năng miễn dịch. Nhờ sự phân bố rộng khắp các mô và cơ quan, thịt gà ác mang lại giá trị dinh dưỡng và bồi bổ sức khỏe vượt trội.
Chiết xuất giáng hương cho thấy tiềm năng hạ đường huyết và giảm viêm trên mô hình chuột thí nghiệm, nhưng hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng lớn trên người. Người bệnh đái tháo đường không nên tự ý sử dụng loại thảo dược này để thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Các thử nghiệm phòng thí nghiệm gần đây cho thấy hoạt chất chiết xuất từ giáng hương có khả năng ức chế các chất trung gian gây viêm và giảm stress oxy hóa. Dù tiềm năng sinh học rất rõ ràng, các chuyên gia khuyến cáo dữ liệu mới dừng ở mức tiền lâm sàng, người dân không nên tự ý dùng vỏ cây trị bệnh.
Nhiều lời đồn dân gian cho rằng hạt gièng gièng có thể giúp ngừa thai an toàn. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện chỉ ghi nhận tác dụng ức chế một phần khả năng sinh sản trên động vật và trong ống nghiệm, hoàn toàn không đủ độ tin cậy để thay thế các biện pháp tránh thai chuẩn y khoa.
Nhiều nghiên cứu và phân tích gộp lâm sàng cho thấy chiết xuất hạt nho có tiềm năng hỗ trợ giảm nhẹ huyết áp và nhịp tim, đặc biệt ở người tiền tăng huyết áp hoặc thừa cân. Tuy nhiên, mức độ cải thiện khá khiêm tốn, bằng chứng còn mâu thuẫn và hoạt chất này tuyệt đối không thể thay thế thuốc điều trị tăng huyết áp.
Hạt gièng gièng chứa hoạt chất palasonin có khả năng kháng giun sán trên mô hình động vật, nhưng hiệu lực vẫn kém hơn thuốc tân dược chuẩn. Người dân không nên tự ý dùng loại hạt này để trị ký sinh trùng tại nhà vì thiếu bằng chứng an toàn trên cơ thể người.
Nghiên cứu lâm sàng cho thấy giấm táo có thể hỗ trợ giảm cân nhẹ và thu nhỏ vòng eo nhờ cơ chế kéo dài cảm giác no. Tuy nhiên, hiệu quả này ở mức độ khiêm tốn và hoàn toàn không thể thay thế cho chế độ thâm hụt calo cùng lối sống lành mạnh.
Giấm táo và giấm chuối đều chứa axit axetic giúp hỗ trợ làm chậm rỗng dạ dày và cải thiện đường huyết sau ăn. Hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng so sánh trực tiếp hai loại giấm này trên người; dữ liệu hạ đường huyết phần lớn ghi nhận từ giấm táo hoặc cơ chế chung của axit axetic.
Enzym lumbrokinase chiết xuất từ giun đất sở hữu hoạt tính tiêu sợi huyết chọn lọc, giúp cải thiện phục hồi thần kinh và giảm nguy cơ biến cố mạch máu trong các thử nghiệm lâm sàng. Dù vậy, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ, không thể thay thế phác đồ cấp cứu hay thuốc chống đông chuẩn mực.
Nhựa và vỏ cây giáng hương từ lâu được truyền miệng có tác dụng làm lành vết thương. Tuy nhiên, bằng chứng y khoa hiện nay còn rất sơ khai, chưa đủ chứng minh hiệu quả sát trùng. Việc tự ý đắp nhựa thô chưa qua khử trùng tiềm ẩn rủi ro nhiễm khuẩn nặng và hoại tử mô.
Các hoạt chất flavonoid và polyphenol từ lõi gỗ giáng hương thể hiện khả năng chống oxy hóa, kháng tế bào ung thư rất mạnh trong ống nghiệm và mô phỏng máy tính. Tuy nhiên, giới khoa học chưa ghi nhận bất kỳ thử nghiệm nào trên người, do đó người dân không nên tự ý dùng gỗ hay vỏ cây để trị bệnh.
Dừa cạn chứa alkaloid vincristine và vinblastine được dùng trong hóa trị ung thư. Tuy nhiên, việc tự hái đun lá thô tại nhà không thể chữa bệnh mà trực tiếp đe dọa tính mạng do nguy cơ suy tủy xương, hủy hoại tế bào gan, loét dạ dày và ngộ độc thần kinh nặng nề.
