Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.666 bài, trang 61 trên 234
Dầu hoa tử đinh hương mang lại mùi thơm dễ chịu giúp tạo cảm giác thư giãn nhẹ nhàng, nhưng hiện chưa có bằng chứng khoa học khẳng định công dụng giảm căng thẳng trên người. Mọi tác dụng hỗ trợ an thần qua khứu giác hiện nay chủ yếu dựa trên nghiên cứu của các loại tinh dầu khác.
Hoa Thiên Phúc là cây cảnh đẹp mắt nhưng việc tự ý hái hoa làm thuốc sắc uống tiềm ẩn rủi ro ngộ độc lớn. Dù dịch chiết hoa thí nghiệm cho thấy độ an toàn ở chuột, nguy cơ dị tật từ hoạt chất tự nhiên và tồn dư hóa chất bảo vệ thực vật trên cây cảnh có thể đe dọa sức khỏe người dùng.
Cây nhài Nhật thường được cảnh báo có thể gây độc cho vật nuôi, tuy nhiên tài liệu khoa học hiện có chưa ghi nhận nghiên cứu về độc tố brunfelsamidine hay ca bệnh do loài cây này gây ra. Dù vậy, người nuôi thú cưng vẫn cần đề phòng nguy cơ ngộ độc thần kinh từ cây cảnh và hóa chất.
Nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy hoạt chất verbascoside trong hoa tử đinh hương có tiềm năng chống oxy hóa, kháng viêm và bảo vệ tế bào trước tia cực tím. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay chưa xác nhận khả năng kháng khuẩn trực tiếp hay se khít lỗ chân lông của hoạt chất này trên da người.
Gừng dại tía chứa một số hoạt chất có khả năng kháng viêm và giãn cơ trơn trên mô hình tế bào hoặc động vật. Tuy nhiên, quan niệm dùng thảo dược này để giãn phế quản cắt cơn hen là hoàn toàn sai, không thể thay thế thuốc cấp cứu y tế.
Gối hạc đen từng được dân gian sử dụng hỗ trợ đái tháo đường, nhưng các dữ liệu khoa học thực nghiệm hiện tại vẫn chưa đủ bằng chứng để chứng minh tác dụng ức chế alpha-glucosidase hay hạ đường huyết trực tiếp. Người bệnh cần thận trọng và không tự ý dùng thay thuốc điều trị.
Nhiều người tìm đến trà hoa cẩm chướng với hy vọng làm dịu thần kinh và cải thiện giấc ngủ, nhưng bằng chứng khoa học thực tế cho thấy chưa có thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh tác dụng an thần của loài hoa này. Các nghiên cứu hiện tại về cẩm chướng chỉ tập trung vào nông học và di truyền, đòi hỏi người dùng cần thận trọng khi sử dụng.
Hiện chưa có nghiên cứu khoa học nào trong tài liệu được cung cấp ghi nhận cụ thể các dấu hiệu tiêu hóa và tim mạch sớm khi nuốt phải hoa linh lan. Mọi dữ liệu hiện có chỉ khảo sát trên các độc chất khác như khí carbon monoxide, hóa chất trừ sâu phospho hữu cơ, thuốc carbamazepine và toluene.
Hiện chưa có nghiên cứu lâm sàng trực tiếp về tương tác giữa Hedge mustard (chứa dẫn xuất isothiocyanate) và levothyroxine. Tuy nhiên, do levothyroxine rất nhạy cảm với các tương tác làm thay đổi sinh khả dụng, người bệnh suy giáp không nên tự ý dùng chung thảo dược này với thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ chuyên khoa.
Các nghiên cứu thực nghiệm trên động vật cho thấy chiết xuất vỏ cây gừa chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa mạnh, giúp giảm tổn thương gan do hóa chất. Tuy nhiên, hiệu quả này chưa được thử nghiệm lâm sàng trên người, bạn tuyệt đối không nên tự ý sắc vỏ cây để uống chữa bệnh.
Người suy thận mạn giai đoạn trung bình đến nặng không nên tự ý ăn gạo lứt thông thường thay cơm trắng. Lớp cám của gạo lứt chứa hàm lượng kali và phospho cao, dễ gây ứ đọng khoáng chất, làm tăng nguy cơ vôi hóa mạch máu, biến chứng xương và đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh.
Nhiều người truyền tai nhau đắp lá han tía để tiêu viêm vết rách da, nhưng đây là hành động nguy hiểm. Lông châm và vi khuẩn bám trên lá tươi dễ găm sâu vào mô hở, gây kích ứng mạnh, bội nhiễm và làm tăng nguy cơ viêm mô tế bào, hoại tử diện rộng.
Gừng gió chứa hoạt chất zerumbone có đặc tính kháng viêm, giảm đau trong các mô hình thí nghiệm thoái hóa khớp và đau thần kinh. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu hiện tại mới dừng ở mức tiền lâm sàng trên động vật và tế bào, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người; gừng gió không thể thay thế thuốc kê đơn.
Chiết xuất gừng đường uống và bôi ngoài da cho thấy tiềm năng hỗ trợ giảm đau thoái hóa khớp gối ở mức độ nhẹ đến trung bình qua các thử nghiệm lâm sàng. Dù vậy, bằng chứng tổng thể hiện còn nhiều ý kiến trái chiều, hiệu quả chỉ ở mức khiêm tốn và không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Tinh dầu ngọc am chứa hoạt chất cedrol đã được chứng minh có khả năng an thần nhẹ, làm chậm nhịp tim và hỗ trợ thư giãn hệ thần kinh. Tuy nhiên, việc xông tinh dầu liên tục trong phòng ngủ đóng kín có thể dẫn đến kích ứng đường hô hấp và ngạt khí nguy hiểm.
Nhiều người có thói quen dùng rễ gối hạc đen dài ngày để chữa đau nhức xương khớp nhưng lo ngại nguy cơ hại gan thận. Hiện dữ liệu khoa học về rễ gối hạc đen dùng kéo dài còn rất hạn chế; các nghiên cứu mới chỉ ghi nhận chiết xuất lá bảo vệ gan thận trên chuột, đòi hỏi người dùng thận trọng.
Mật gấu thô tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc tế bào gan cấp tính, suy giảm chức năng thận và viêm nhiễm đường mật do vi khuẩn cùng tạp chất bài tiết độc hại. Nghiên cứu khoa học cho thấy dùng dịch mật tự nhiên gây tổn hại tạng nghiêm trọng, không có tác dụng bồi bổ như truyền miệng.
Bôi bột gỗ mun trực tiếp lên vết thương hở là phương pháp dân gian tiềm ẩn nhiều rủi ro nguy hiểm. Hiện không có bằng chứng khoa học nào chứng minh bột gỗ mun giúp làm lành da, trái lại hành động này dễ dẫn đến nhiễm trùng nghiêm trọng, dị vật mô hạt và viêm da tiếp xúc.
Tự ý thu hái cây gáo vàng tự nhiên về sắc uống tiềm ẩn rủi ro lớn do dễ định danh sai loài, nguy cơ tồn dư hóa chất từ môi trường. Lượng tannin và alkaloid không kiểm soát trong thảo mộc thô gây kích ứng niêm mạc dạ dày, đe dọa chức năng gan thận khi thiếu kiểm chứng an toàn khoa học.
Rượu vỏ cây gạo thường được truyền miệng là bài thuốc chữa đau nhức xương khớp hiệu quả. Dù các nghiên cứu trên động vật ghi nhận dịch chiết vỏ cây có hoạt tính kháng viêm và hỗ trợ mô xương, nhưng hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người xác nhận rượu ngâm vỏ gạo có thể chữa khỏi bệnh khớp.
