Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.515 bài, trang 125 trên 176
Đặc sản vùng miền như các món chấm đậm vị hay đồ muối chua chứa lượng natri ẩn rất cao. Người bệnh tăng huyết áp cần kiểm soát chặt chẽ lượng dùng và chủ động giảm mặn khi ăn ngoài để ngăn ngừa chỉ số huyết áp tăng vọt và bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Nhịn đói trước khi đi xe không giúp chống say mà còn khiến dạ dày dễ loạn nhịp và buồn nôn hơn. Bằng chứng khoa học cho thấy việc ăn nhẹ kết hợp carbohydrate dễ tiêu với protein nạc trước giờ khởi hành giúp kích hoạt trương lực thần kinh phó giao cảm, duy trì nhịp co bóp sinh lý 3 chu kỳ/phút của dạ dày và ức chế cảm giác nôn nao hiệu quả.
Đậu mèo rừng chứa hàm lượng dồi dào tiền chất L-dopa, giúp hỗ trợ phục hồi testosterone thông qua việc kích thích trục dưới đồi - tuyến yên và giảm prolactin ở nam giới suy giảm sinh sản. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc chặt chẽ vào liều lượng và việc lạm dụng quá mức có thể gây tổn thương ngược cho tinh hoàn.
Natri benzoat trong bánh trung thu là chất bảo quản hợp pháp với ngưỡng an toàn quốc tế (ADI) được thiết lập ở mức 0-5 mg/kg thể trọng mỗi ngày. Khi được sử dụng đúng quy chuẩn, chất này an toàn cho chuyển hóa và hệ vi sinh đường ruột, không gây độc tính đáng lo ngại cho người tiêu dùng thông thường.
Đậu nho nhe và đậu đỏ nhỏ không phải là một loại thực phẩm. Dù cùng thuộc chi Đậu (*Vigna*) và có quan hệ họ hàng di truyền rất gần gũi, đây là hai loài thực vật riêng biệt với bộ gen, hình thái hạt và mục đích sử dụng trong đời sống hoàn toàn khác nhau.
Nhờ chứa hàm lượng L-DOPA tự nhiên từ 4% đến 6% cùng đặc tính chống oxy hóa, hạt đậu mèo rừng có khả năng hỗ trợ cải thiện triệu chứng vận động ở người bệnh Parkinson. Dù vậy, các bằng chứng lâm sàng hiện nay vẫn còn hạn chế và việc tự ý sử dụng tiềm ẩn nguy cơ quá liều nguy hiểm.
Đậu nho nhe (*Vigna umbellata*) sở hữu hàm lượng đạm ấn tượng từ 15,6% đến 25,5%, cùng lượng canxi, sắt và kẽm dồi dào. Nhờ cấu trúc dinh dưỡng giàu axit béo có lợi và độ tiêu hóa cải thiện mạnh sau khi nấu chín, loại đậu này là nguồn bổ sung hoàn hảo, cạnh tranh trực tiếp với đậu đen.
Chạm vào lông quả đậu mèo rừng gây ngứa dữ dội do gai lông đâm vào da và giải phóng enzym mucunain. Hoạt chất này kích hoạt thụ thể MRGPRX1, MRGPRX2 gây thoái hạt tế bào mast và kích thích dây thần kinh theo cơ chế độc lập với histamine, khiến thuốc dị ứng thông thường hầu như mất tác dụng.
Trứng muối trong bánh trung thu chứa hàm lượng natri rất cao, có thể nhanh chóng làm tăng thể tích dịch ngoại bào và kích hoạt phản ứng co mạch khiến huyết áp tăng vọt trong ngắn hạn. Người bị tăng huyết áp, tiền tăng huyết áp hoặc có cơ địa nhạy cảm với muối cần hết sức thận trọng khi thưởng thức món ăn này.
Thói quen nhúng thịt tái khi ăn lẩu ngày Tết tiềm ẩn nguy cơ cao lây nhiễm ký sinh trùng như *Toxoplasma gondii* và *Sarcocystis*. Khi lõi thịt chưa đạt ngưỡng nhiệt an toàn trên 64 độ C, các nang kén ký sinh trùng vẫn sống sót dai dẳng, gây ngộ độc tiêu hóa cấp hoặc biến chứng nặng cho phụ nữ mang thai.
Đậu mèo rừng chứa nhiều hoạt chất tự nhiên giúp cải thiện đáng kể mật độ, độ di động của tinh trùng và cân bằng nội tiết tố nam. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện có chủ yếu tập trung vào chất lượng tinh dịch mà chưa chứng minh rõ rệt tỷ lệ thụ thai thành công, kèm theo rủi ro ngộ độc nếu dùng quá liều.
Cây hoa mọc quanh thân gỗ thường trồng ở chùa Việt Nam thực chất là cây đầu lân nguồn gốc Nam Mỹ, hoàn toàn khác với cây sala đích thực của Nam Á. Dược tính của hai loài cũng riêng biệt và chưa có chỉ định uống trực tiếp để chữa bệnh.
Chiết xuất vỏ cây đầu lân chứa polyphenol đặc biệt giúp giảm đau và ức chế phản ứng viêm trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Dù y học cổ truyền Nam Mỹ sử dụng lâu đời, bằng chứng khoa học hiện mới giới hạn ở mức tế bào và động vật, chưa thể thay thế thuốc điều trị tiêu chuẩn.
Nhiều lời đồn cho rằng uống nước sắc cây đầu lân giúp hạ đường huyết và trị đái tháo đường. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận loài cây này có hoạt tính giảm đau, kháng viêm thực nghiệm, hoàn toàn chưa có chứng cứ về khả năng kiểm soát glucose hay ức chế enzyme chuyển hóa đường.
Tôm khô và mực khô chứa hàm lượng natri rất cao do quá trình sấy cô đặc và ướp muối, có thể kích hoạt tình trạng giữ nước và co mạch làm huyết áp tăng vọt. Để phòng ngừa biến chứng tim mạch nguy hiểm, người tiêu dùng cần hiểu rõ nguy cơ, kiểm soát khẩu phần và thay đổi cách chế biến.
Ăn giò thủ, chả lụa liên tục làm tăng nguy cơ cao huyết áp và ung thư đại trực tràng do cơ thể hấp thụ nhiều muối cùng chất bảo quản natri nitrit. Các bằng chứng y khoa khuyến cáo nên hạn chế tiêu thụ thịt chế biến sẵn, ưu tiên thịt tươi và cá để bảo vệ tim mạch.
Nhiều người truyền tai nhau bài thuốc từ hoa đầu lân giúp giảm đau và chữa lành viêm loét dạ dày. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay khẳng định chưa có nghiên cứu nào chứng minh hoa đầu lân điều trị được bệnh lý này; việc tự ý đun sắc uống còn tiềm ẩn nguy cơ kích ứng niêm mạc nguy hiểm.
Nhiều người tin rằng mùi hương hoa đầu lân giúp thư giãn tinh thần và dễ ngủ. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận hoạt tính kháng khuẩn và chống oxy hóa của hoa, hoàn toàn chưa có nghiên cứu chứng minh mùi hương này có tác dụng an thần hay giải tỏa lo âu.
Nước atiso không làm tăng tốc độ đào thải cồn trong máu của gan, do quá trình chuyển hóa rượu bia phụ thuộc vào hệ enzyme sinh học cố định của cơ thể. Tuy nhiên, hoạt chất cynarin và các hợp chất chống oxy hóa trong atiso có tác dụng quý giá giúp bảo vệ tế bào gan, giảm viêm và hạn chế tổn thương do độc tố rượu gây ra.
Chảo chống dính xước lòng giải phóng hàng nghìn hạt vi nhựa PTFE vào thức ăn, có thể gây viêm và tổn thương DNA tế bào ruột ở cấp độ hiển vi dù không gây ngộ độc cấp tính. Nhiệt độ cao còn phát tán khí độc chứa hợp chất PFAS như PFOA gây hại hô hấp.
