Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
66 bài, trang 3 trên 4
Nhiều người tin nước hầm củ dền, cà rốt giàu canxi giúp chắc xương, nhưng khoa học chứng minh lượng khoáng hòa tan vào nước luộc cực nhỏ, không đáp ứng nhu cầu khuyến nghị. Phần lớn canxi nằm lại trong xác thực vật, đòi hỏi chế độ ăn đa dạng thay vì chỉ uống nước hầm.
Tương tekka làm từ ngưu bàng, cà rốt và miso thường được đồn thổi là bài thuốc bổ máu dưỡng sinh thần kỳ. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy món ăn này không chứa vitamin B12, sắt thực vật hấp thu kém, và việc ăn thực dưỡng kiêng khem kéo dài còn gây nguy cơ còi cọc, thiếu máu trầm trọng.
Nước hầm từ củ cải, cà rốt và bắp ngô mang lại vị ngọt tự nhiên, giúp giảm đường và gia vị nhân tạo, nhưng không thể cung cấp đầy đủ dưỡng chất nếu chỉ uống nước canh. Phần lớn chất xơ và nhiều vi chất quan trọng vẫn nằm lại trong xác rau củ, đòi hỏi người dùng phải ăn cả nước lẫn cái.
Nấu áp suất không làm hao hụt tổng lượng chất xơ trong rau củ rễ như ngưu bàng, cà rốt. Nhiệt độ và áp suất cao làm mềm thành tế bào, bẻ gãy các liên kết cơ học và chuyển hóa một phần chất xơ không hòa tan thành chất xơ hòa tan, giúp hệ vi sinh đường ruột dễ lên men hơn.
Nấu chín cà rốt giúp cơ thể hấp thu beta-carotene tốt hơn nhiều so với ăn sống. Nhiệt độ làm mềm và phá vỡ thành tế bào thực vật cứng chắc, giải phóng tinh thể carotene bị giam giữ bên trong, giúp enzyme tiêu hóa tiếp cận và chuyển hóa thành tiền chất vitamin A dễ dàng hơn.
Đồ chua ngâm quá nhanh hay dưa muối xổi chứa hàm lượng nitrit tăng cao do vi khuẩn chuyển hóa nitrat trong giai đoạn đầu lên men. Khi chưa đủ thời gian để vi khuẩn lactic hạ thấp nồng độ axit và phân giải nitrit, lượng nitrit dư thừa này có thể gây hại cho máu và tạo tiền đề hình thành nitrosamine gây ung thư.
Nước ép cà rốt nguyên chất có lượng chất bột đường khá thấp và giàu hợp chất chống oxy hóa giúp người bệnh tiểu đường type 2 giảm cân, giảm mỡ. Tuy nhiên, dạng chất lỏng lại làm đường hấp thu vào máu nhanh hơn ăn nguyên củ, đòi hỏi người bệnh phải giới hạn lượng uống để an toàn.
Nhiều người tin rằng ăn nhiều cà rốt sẽ chữa khỏi mờ mắt và giảm mệt mỏi cho mắt. Tuy nhiên, khoa học chứng minh beta-carotene trong cà rốt chỉ hỗ trợ thị lực trong bóng tối và phòng thiếu hụt vitamin A, hoàn toàn không thể làm giảm độ cận, viễn hay đảo ngược tật khúc xạ của mắt.
Ăn cần tây và cà rốt sống giúp làm sạch mảng bám răng nhờ lực chà xát cơ học của sợi xơ thực vật kết hợp phản xạ kích thích tuyến nước bọt rửa trôi cặn bẩn. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ tự nhiên, hoàn toàn không thể thay thế bàn chải và chỉ nha khoa.
Rau bina, cà rốt hay củ dền chứa nhiều nitrat có thể làm tăng lượng methemoglobin trong máu gây hội chứng da xanh tím tái, đặc biệt nguy hiểm ở trẻ dưới 1 tuổi khi ăn đồ xay nhuyễn bảo quản lạnh quá 24 giờ hoặc dùng nước giếng ô nhiễm nitrat.
Cháo cà rốt thịt nạc giúp cầm tiêu chảy hiệu quả nhờ hàm lượng pectin dồi dào trong cà rốt ninh nhừ, đóng vai trò như chất keo tự nhiên hút sạch nước dư thừa, tạo khuôn phân và bao phủ làm dịu niêm mạc ruột tổn thương, kết hợp đạm nạc dễ tiêu hồi phục thể lực.
Uống nước ép cà rốt đậm đặc mỗi ngày hoàn toàn có thể gây vàng da do hiện tượng tăng carotenoid huyết khi cơ thể nạp thừa beta-carotene. Đây là tình trạng lành tính, không gây độc cho gan và màu da sẽ tự phục hồi bình thường sau khi điều chỉnh giảm lượng tiêu thụ.
Xét về tổng khả năng chống oxy hóa toàn phần, cà rốt tím giữ vị trí số một nhờ hàm lượng anthocyanin và polyphenol dồi dào, vượt trội so với các giống củ khác. Tuy nhiên, cà rốt cam truyền thống vẫn là nguồn cung cấp beta-carotene vượt trội nhất, trong khi cà rốt vàng lại nổi bật với sắc tố lutein tốt cho sức khỏe.
Ăn cà rốt nấu chín cùng dầu mỡ giúp cơ thể hấp thu tiền chất vitamin A (beta-carotene) vượt trội so với ăn sống. Nhiệt độ giúp phá vỡ các thành tế bào thực vật cứng chắc để giải phóng dưỡng chất, trong khi chất béo đóng vai trò dung môi thiết yếu giúp hòa tan và vận chuyển vi chất vào cơ thể.
Thêm một lượng nhỏ dầu ăn khi nấu cà rốt giúp hòa tan và giải phóng tối đa beta-carotene, tiền chất của vitamin A vốn kỵ nước và nằm sâu trong thành tế bào thực vật. Khi có nhiệt độ làm mềm cấu trúc mô và chất béo làm dung môi tạo hạt micelle, tỷ lệ hấp thu vi chất này qua đường ruột có thể tăng vọt so với khi ăn sống hay luộc suông.
Ăn cà rốt khi mang thai hoàn toàn không gây ngộ độc vitamin A hay dị tật thai nhi, do beta-carotene thực vật chỉ chuyển đổi thành vitamin A theo nhu cầu cơ thể. Nguy cơ quái thai chỉ xuất phát từ việc lạm dụng retinoid động vật liều cao hoặc uống vitamin tổng hợp vượt ngưỡng an toàn.
Không chỉ tốt cho mắt, cà rốt còn cung cấp nguồn chất xơ vách tế bào giàu galactan và pectin đóng vai trò như thức ăn nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột. Khi được lên men tại đại tràng, các chất xơ này kích thích sản sinh axit béo chuỗi ngắn, giúp cân bằng hệ vi sinh, giảm viêm và bảo vệ niêm mạc ruột.
Người hút thuốc lá hoàn toàn nên ăn cà rốt tự nhiên trong bữa ăn hàng ngày để giúp giảm nguy cơ ung thư phổi. Tuy nhiên, giới khoa học cảnh báo người đang hút thuốc tuyệt đối không uống thực phẩm chức năng bổ sung hoạt chất beta-carotene liều cao vì sẽ làm tăng nguy cơ mắc căn bệnh này.
Cà rốt có vị ngọt khiến nhiều người bệnh tiểu đường tuýp 2 e ngại việc ăn thường xuyên sẽ làm tăng đường huyết. Các nghiên cứu cho thấy người bệnh không cần kiêng tuyệt đối loại củ này, nhưng phải biết kiểm soát tổng lượng tinh bột, chọn đúng cách chế biến nguyên xác và kết hợp thực phẩm hợp lý.
Bổ sung cà rốt vào thực đơn giúp giảm cân hiệu quả nhờ mật độ calo rất thấp và hàm lượng nước, chất xơ cao. Cấu trúc nguyên bản của cà rốt giúp lấp đầy thể tích dạ dày, kích thích hormone báo no tự nhiên, từ đó hạn chế cảm giác thèm ăn mà không gây dư thừa năng lượng.
