491 bài viết
Dế dũi là nguồn thực phẩm giàu protein, chất béo và các khoáng chất thiết yếu như sắt, kẽm, canxi và kali. Ở dạng tươi, loài côn trùng này chứa khoảng 13-18% đạm, nhưng có thể đạt tới 73-77% khi tinh chế thành đạm cô đặc, trở thành nguồn dinh dưỡng thay thế giàu tiềm năng nếu dùng đúng cách.
Dền cơm chứa hàm lượng canxi dồi dào cùng nhiều vi chất, nhưng khả năng hấp thu của cơ thể bị cản trở bởi axit oxalic. Đa phần oxalat và canxi trong rau liên kết thành phức hợp khó tan, làm giảm sinh khả dụng canxi và hạn chế oxalat hấp thu vào máu.
Quả dương đào (kiwi) chứa oxalate tập trung nhiều ở vỏ và hạt, trong khi thịt quả có mức oxalate từ thấp đến vừa. Người có tiền sử sỏi canxi oxalat vẫn có thể ăn thịt quả với lượng vừa phải, nhưng cần gọt sạch vỏ, uống đủ nước mỗi ngày và tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa nếu có rối loạn hấp thu.
Người có tiền sử sỏi thận canxi oxalat không bắt buộc phải kiêng tuyệt đối dâu tây. Bằng chứng khoa học cho thấy dù dâu tây có thể làm tăng đào thải oxalat qua nước tiểu, bạn vẫn có thể ăn lượng vừa phải nếu kết hợp đủ canxi trong chế độ ăn hàng ngày.
Sữa bò vượt trội về hàm lượng canxi và khả năng hấp thu chất đạm, trong khi sữa củ gấu tàu (*horchata de chufa*) nổi bật với nguồn axit béo dồi dào có giá trị tương đương dầu ô liu, tạo giải pháp thay thế phù hợp cho người không dung nạp lactose.
Cải thìa và họ cải nói chung chứa nguồn canxi và sắt dồi dào, đóng vai trò thiết yếu cho xương và máu. Nghiên cứu sinh khả dụng cho thấy tỷ lệ hấp thu khoáng chất phụ thuộc nhiều vào cách chế biến, hàm lượng chất kháng dinh dưỡng và đặc điểm sinh lý từng đối tượng sử dụng.
Lá và ngọn cải dầu giàu canxi, magiê và các chất chống oxy hóa thực vật tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, do cây có đặc tính sinh học tiết và chuyển hóa oxalat mạnh, người có tiền sử sỏi thận cần thận trọng, nên chần kỹ qua nước sôi trước khi ăn để giảm nguy cơ kết tủa sỏi.
Người bị sỏi thận không cần kiêng tuyệt đối rau cải cúc nhưng không nên ăn quá nhiều. Oxalate trong rau có thể làm tăng nguy cơ sỏi canxi oxalate nếu ăn sống hoặc húp nhiều nước canh; luộc kỹ bỏ nước và bổ sung đủ canxi sẽ giúp kiểm soát nguy cơ hiệu quả.
So với cải bó xôi, các loại rau họ cải ít oxalat như cải canh có sinh khả dụng canxi vượt trội gần 10 lần. Cải bó xôi chứa tải lượng axit oxalic rất cao, làm kết tủa canxi và cản trở cơ thể hấp thu khoáng chất này.
Ăn rau cải canh nấu chín giúp giảm lượng oxalat hòa tan so với ăn sống, hỗ trợ phòng ngừa sỏi canxi oxalat hiệu quả hơn. Luộc hoặc chần sơ vừa giúp giảm bớt oxalat ra nước, vừa giữ tỷ lệ oxalate:calcium ở mức an toàn mà không làm mất đi các chất chống oxy hóa quý giá.
Cải cúc trồng cung cấp nguồn vi khoáng dồi dào như canxi, sắt và tiền chất vitamin A, trong khi các loài cúc sao dại ngoài tự nhiên tuy cùng họ nhưng lại dễ tích tụ kim loại nặng độc hại từ đất, đòi hỏi người tiêu dùng phải phân biệt rõ để sử dụng ẩm thực an toàn.
Dù phân tích thô cho thấy lá coca chứa lượng canxi và sắt rất cao, các nghiên cứu khoa học khẳng định độ khả dụng sinh học của chúng cực thấp do chất ức chế hấp thu. Lượng dùng thực tế không đủ cung cấp dinh dưỡng, trong khi nguy cơ từ alkaloid cocaine tự nhiên lại tiềm ẩn nhiều tác hại sức khỏe.