1580 bài viết
Nghiên cứu mới xác nhận tinh dầu lá cây bỏng nổ chứa nhiều hoạt chất có khả năng kháng viêm và chống oxy hóa mạnh mẽ trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng hạ sốt trên cơ thể sống vẫn chưa được chứng minh đầy đủ, người dân không nên tùy tiện dùng thay thế thuốc điều trị.
Bọ mẩy đỏ (chi Clerodendrum) được y học cổ truyền dùng hỗ trợ giải độc và bệnh gan, song các bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng ở mức thử nghiệm tế bào và chuột. Chiết xuất cho thấy khả năng chống oxy hóa, hạ men gan trên mô hình nhiễm độc, nhưng chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Bọ mắm lông được dân gian truyền miệng dùng chữa ho và viêm họng, song khoa học hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh hiệu quả này trên người. Dù chứa nhiều flavonoid kháng khuẩn trong ống nghiệm, việc tự ý dùng liều cao có thể gây hại cho gan do tích tụ saponin.
Lá bằng lăng nước chứa axit corosolic giúp ức chế men hấp thu đường và hỗ trợ giảm đường huyết sau ăn. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện còn giới hạn ở các thử nghiệm quy mô nhỏ, người bệnh chỉ nên xem đây là giải pháp hỗ trợ và không được bỏ thuốc điều trị.
Bọ mẩy là dược liệu quen thuộc trị sốt và kháng viêm, nhưng uống quá liều có an toàn? Nghiên cứu động vật cho thấy dù dung nạp tốt ở mức liều thông thường, chiết xuất bọ mẩy liều cao gây an thần nhẹ và có độc tính gây dị tật phôi thai nghiêm trọng.
Các nghiên cứu dược lý ghi nhận nhóm diterpenoid và flavonoid trong cây bọt ếch có tiềm năng kháng viêm và điều hòa mỡ máu. Dù vậy, phần lớn thử nghiệm hiện nay mới dừng lại ở cấp độ tế bào trong ống nghiệm và ghi nhận cả độc tính tế bào, chưa thể dùng thay thế thuốc trị bệnh.
Hiện chưa có số liệu khoa học chính xác về hàm lượng polyphenol và flavonoid tổng số được phân lập từ lá bọ mắm rừng. Dù vậy, các nghiên cứu trên nhiều loài thực vật giàu dược tính chỉ ra rằng các nhóm chất phenolic, flavonoid và iridoid mang lại khả năng trung hòa gốc tự do và bảo vệ tế bào hiệu quả.
Cây bọ mắm được dân gian dùng trị ho, viêm họng nhờ đặc tính tiêu viêm. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy hoạt chất trong cây ức chế hiệu quả các chất gây viêm như TNF-alpha, IL-6. Tuy vậy, dữ liệu hiện tại chỉ dừng ở mức thử nghiệm tế bào, người bệnh không nên bỏ thuốc điều trị chuẩn.
Các nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận chiết xuất từ bọ mẩy đỏ và các loài họ hàng có hoạt tính hạ sốt, ức chế viêm trên tế bào và mô hình động vật gặm nhấm. Dù chứa nhiều flavonoid tiềm năng, dược liệu này hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng đối chứng quy mô lớn trên người để thay thế thuốc điều trị.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy chiết xuất bọ cạp nước (*Cassia*) có khả năng hạ đường huyết trên chuột thông qua cơ chế kích thích hấp thu glucose và ức chế men tiêu hóa. Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại chưa đủ chuẩn lâm sàng để áp dụng điều trị trực tiếp trên người bệnh đái tháo đường.
Cyclotide trong bầu giác tía thể hiện khả năng độc tế bào và kháng vi sinh vật mạnh mẽ trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, hoạt chất này chưa từng được thử nghiệm lâm sàng trên người, đồng thời bộc lộ độc tính gây chết cấp tính trên động vật, đòi hỏi người dân tuyệt đối không tự ý sử dụng.
Viên nang chuẩn hóa 1,8-cineole chiết xuất từ bạch đàn có bằng chứng khoa học ở mức độ tin cậy trung bình giúp giảm đau đầu, nghẹt mũi và tiết dịch nhầy trong các đợt viêm mũi xoang cấp tính không mủ sau 4 đến 7 ngày điều trị, mở ra giải pháp thảo dược hỗ trợ kiểm soát triệu chứng an toàn.