9697 bài viết
Đậu vuông (đậu rồng) được nhiều người đồn thổi có khả năng hạ đường huyết nhanh. Tuy nhiên, bằng chứng sinh học về ức chế enzyme alpha-glucosidase mới dừng lại ở các thử nghiệm ống nghiệm trên một số loài họ đậu khác, chưa có nghiên cứu lâm sàng chứng minh hiệu quả chữa bệnh đái tháo đường trên người.
Nhựa đằng hoàng được dân gian truyền tai nhau về khả năng làm xẹp mụn nhọt nhanh chóng. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy các hoạt chất trong đằng hoàng có độc tính tế bào rất cao, dễ gây viêm da tiếp xúc kích ứng và tổn thương hoại tử mô nếu tự ý bôi ngoài da.
Bạch biển đậu (hạt đậu ván trắng) từ lâu được dân gian dùng trị tiêu chảy, đầy bụng nhờ công năng "kiện tỳ chỉ tả". Y học hiện đại bước đầu ghi nhận dược liệu này giàu dưỡng chất, dễ tiêu hóa và có hoạt tính sinh học kháng mầm bệnh, song bằng chứng lâm sàng vẫn còn hạn chế và người dùng cần nấu chín kỹ để tránh độc tính tự nhiên.
Địa y Iceland (*Cetraria islandica*) là thành phần phổ biến trong các viên ngậm viêm họng nhờ cơ chế tạo màng nhầy tự nhiên giúp làm dịu và giảm khô rát niêm mạc. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy thảo dược này chủ yếu giúp xoa dịu triệu chứng cơ học, chưa đủ cơ sở chứng minh tác dụng diệt khuẩn lâm sàng.
Nhiều người truyền tai nhau cách cho đỉa cắn vào khớp gối để hút độc và giảm đau thoái hóa khớp. Tuy nhiên, các tài liệu thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng hiện không có bằng chứng khoa học nào xác nhận đỉa cắn chữa được thoái hóa khớp gối hay vượt qua được hiệu ứng giả dược.
Đậu mèo rừng chứa nguồn đạm và khoáng chất dồi dào nhưng tuyệt đối không được ăn trực tiếp khi chưa qua chế biến. Hạt thô chứa hàm lượng cao chất kháng dinh dưỡng và hợp chất có độc tính như tannin, chất ức chế men tiêu hóa, lectin và L-Dopa, đòi hỏi phải ngâm luộc kỹ để bảo đảm an toàn.
Tinh dầu cây đắng cay chứa nhiều hợp chất quý như linalool và limonene, mang lại hiệu quả xua muỗi và kháng khuẩn ấn tượng đã được khoa học ghi nhận. Tuy nhiên, việc thoa tinh dầu nguyên chất trực tiếp lên da tiềm ẩn nguy cơ kích ứng cao, đòi hỏi người dùng phải biết cách pha loãng an toàn.
Địa du được y học cổ truyền dùng lâu đời để trị bỏng và làm lành vết thương. Các nghiên cứu thực nghiệm hiện đại ghi nhận chiết xuất từ thảo dược này có khả năng kháng khuẩn, hỗ trợ sinh mô hạt và giảm viêm trên động vật. Tuy nhiên, việc tự ý bôi ngoài da vẫn tiềm ẩn rủi ro do chưa có thử nghiệm lâm sàng chuẩn xác trên người.
Trị liệu bằng đỉa y học là giải pháp cứu vãn mô ứ trệ tĩnh mạch nhưng tiềm ẩn rủi ro nhiễm khuẩn *Aeromonas hydrophila* từ ruột đỉa. Trước thực trạng vi khuẩn kháng ciprofloxacin ngày càng gia tăng, người bệnh bắt buộc phải được dùng kháng sinh dự phòng phù hợp và theo dõi chặt chẽ tại bệnh viện.
Phụ nữ mang thai hoàn toàn có thể ăn quả đậu rồng nhờ giá trị dinh dưỡng cao từ nguồn protein thực vật và vi chất thiết yếu. Tuy nhiên, khẩu phần ăn từ rau củ tự nhiên thường không bù đắp đủ nhu cầu folate cho thai kỳ, đồng thời nếp gấp của quả non đòi hỏi phải rửa kỹ để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn.
Cây đắng cay ghi nhận khả năng ức chế enzym alpha-glucosidase và hỗ trợ hạ đường huyết trong các thử nghiệm ống nghiệm và trên mô hình chuột. Dù vậy, thảo dược này chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người và nghiên cứu mới đây còn cảnh báo nguy cơ gây độc DNA tế bào, đòi hỏi người bệnh phải hết sức cẩn trọng.
Nhựa đằng hoàng từng được dùng trong y học cổ truyền làm thuốc tẩy xổ cực mạnh, nhưng y học hiện đại đã hoàn toàn loại bỏ đường uống do nguy cơ kích ứng niêm mạc dữ dội, gây viêm ruột xuất huyết và mất nước cấp tính đe dọa tính mạng.