342 bài viết
Thử nghiệm lâm sàng D2d tại Mỹ cho thấy việc uống 4.000 IU vitamin D mỗi ngày không làm giảm đáng kể nguy cơ tiến triển thành bệnh tiểu đường type 2 ở người tiền tiểu đường. Dù an toàn trong theo dõi ngắn hạn, vi chất này không thể thay thế việc giảm cân và thay đổi lối sống.
Tắm nắng sáng sớm lúc 6-7 giờ không giúp cơ thể tạo vitamin D do góc chiếu mặt trời quá nghiêng khiến toàn bộ tia UVB bị tầng ozone hấp thụ. Để kích hoạt tổng hợp tiền vitamin D3, bầu khí quyển cần góc thiên đỉnh mặt trời nhỏ hơn 45 độ với mật độ tia UVB tập trung cao nhất vào khung giờ quanh trưa.
Vitamin D không phải liều thuốc thần chữa cúm cho mọi đối tượng. Bằng chứng khoa học cho thấy việc bổ sung vitamin D hàng ngày hoặc hàng tuần chỉ đem lại hiệu quả phòng ngừa nhiễm trùng hô hấp rõ rệt nhất ở những người bị thiếu hụt nồng độ đáy nghiêm trọng, trong khi bổ sung dồn liều hoặc dùng để điều trị khi đã mắc bệnh hầu như không mang lại tác dụng lâm sàng.
Uống vitamin D hàng ngày hay dồn tuần đều giúp tăng nồng độ vi chất trong máu về mức mong muốn tương đương nhau. Tuy nhiên, dùng liều nhỏ hàng ngày mang lại độ ổn định dược động học cao hơn và hỗ trợ miễn dịch tốt hơn, trong khi liều tuần lại tiện lợi cho người dễ quên.
Người mắc bệnh thận mạn tính đối mặt nguy cơ suy giảm enzyme 1-alpha-hydroxylase, làm gián đoạn quá trình kích hoạt vitamin D tự nhiên. Bệnh nhân không được tự ý dùng thuốc liều cao mà cần đi khám để được bác sĩ chỉ định đúng dạng dẫn xuất dinh dưỡng hoặc hoạt tính tùy theo từng giai đoạn bệnh.
Bổ sung canxi đơn thuần mà bỏ quên vitamin D sẽ khiến xương khó hấp thu dưỡng chất hiệu quả. Vitamin D là yếu tố kích hoạt sự tổng hợp protein calbindin ở tế bào niêm mạc ruột, đóng vai trò "người vận chuyển" đưa canxi từ đường tiêu hóa vào máu.
Nhiễm độc vitamin D xảy ra khi lạm dụng vượt mức giới hạn an toàn 4.000 IU/ngày, thường do dùng liều trên 10.000 IU kéo dài hoặc uống nhầm chế phẩm đậm đặc hàng trăm nghìn IU. Hoạt chất tích tụ gây tăng canxi huyết, nôn mửa, vôi hóa thận và suy thận cấp nguy hiểm.
Dùng corticoid kéo dài khiến cơ thể giảm hấp thu canxi, tăng đào thải qua thận và đẩy nhanh quá trình bất hoạt vitamin D. Người bệnh dùng thuốc này điều trị hen, phổi tắc nghẽn mạn tính hoặc bệnh tự miễn cần theo dõi nồng độ vi chất để bổ sung kịp thời, ngăn ngừa biến chứng loãng xương.
Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong điều hòa miễn dịch và có thể hỗ trợ giảm nguy cơ khởi phát một số bệnh tự miễn ở người lớn tuổi. Tuy nhiên, vi chất này không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa và các bằng chứng hiện nay vẫn chưa thống nhất giữa các nhóm bệnh.
Người ăn thuần chay nên ưu tiên bổ sung vitamin D3 chiết xuất từ địa y thay vì vitamin D2 từ nấm men. Dù cả hai đều có nguồn gốc thực vật, vitamin D3 từ địa y giúp tăng nồng độ vi chất trong máu vượt trội hơn, thời gian bán thải dài hơn và duy trì hệ xương cùng miễn dịch hiệu quả hơn.
Vitamin D3 (cholecalciferol) cho thấy ưu thế vượt trội hơn vitamin D2 (ergocalciferol) trong việc duy trì nồng độ 25(OH)D huyết thanh ổn định lâu dài, đặc biệt khi dùng liều cao ngắt quãng. Cả hai dạng đều có hiệu quả tương đương nếu bổ sung hàng ngày, nhưng D2 dễ bị ảnh hưởng bởi cấu trúc thực phẩm và đào thải nhanh hơn.
Cá béo là nguồn cung cấp vitamin D3 tự nhiên hiệu quả nhất cho cơ thể, trong khi dầu gan cá và nấm phơi tia UVB đạt hàm lượng trên 100g cao nhất. Trứng gà cũng chứa vi chất này nhưng hàm lượng khiêm tốn, khó đáp ứng đủ nhu cầu nếu chỉ dùng đơn lẻ.