18 bài viết
Mẹ nuôi con bú áp dụng thực đơn giàu thực vật cần chú ý kết hợp chất thúc đẩy hấp thu sắt để bảo vệ nguồn dự trữ. Bằng chứng hiện có về hấp thu vi chất cho thấy sắt thực vật bị cản trở bởi phytate và polyphenol, nhưng cải thiện đáng kể khi bổ sung kèm vitamin C hoặc protein động vật.
Chế độ ăn chay lacto-ovo thường cung cấp đủ tổng lượng sắt nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ cao làm cạn kiệt lượng sắt dự trữ (ferritin). Nguyên nhân chủ yếu do sắt non-heme từ thực vật có độ khả dụng sinh học thấp và chịu sự ức chế hấp thu từ canxi trong sữa cũng như trứng.
Tannin đậm đặc trong cây đước và thực vật có thể liên kết với sắt vô cơ làm giảm hấp thu trong từng bữa ăn riêng lẻ. Tuy nhiên, các nghiên cứu dài hạn cho thấy tannin không làm suy giảm lượng sắt dự trữ ở người khỏe mạnh nhờ cơ chế tự thích ứng và chế độ ăn cân bằng.
Chỉ số ferritin thấp khi hồng cầu bình thường cảnh báo kho dự trữ sắt của cơ thể đã cạn kiệt, báo hiệu giai đoạn tiền thiếu máu. Thay đổi chế độ ăn giàu sắt hấp thu tốt kết hợp loại bỏ chất ức chế là chìa khóa then chốt để tái tạo nguồn sắt dự trữ kịp thời.
Nhiều phụ nữ bị rụng tóc lan tỏa dù xét nghiệm máu không thiếu máu do kho sắt dự trữ ferritin cạn kiệt. Để nang tóc phát triển khỏe mạnh và phục hồi mọc lại, nồng độ ferritin huyết thanh cần duy trì ở mức tối ưu từ 40 đến 70 ng/mL.
Tự ý mua sắt uống khi thấy rụng tóc liên tục là thói quen sai lầm và tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc vi chất. Thiếu sắt dự trữ chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ ở người rụng tóc, trong khi ferritin thấp có thể do nhiều nguyên nhân khác. Người bệnh cần xét nghiệm máu cụ thể trước khi can thiệp.
Rụng tóc sau 3 tháng ăn thực dưỡng giảm cân thường do telogen effluvium, tình trạng sợi tóc bị đẩy sớm sang giai đoạn nghỉ ngơi vì cơ thể căng thẳng chuyển hóa. Hiện tượng này xuất hiện khi khẩu phần ăn thiếu hụt nghiêm trọng năng lượng, protein, kẽm và sắt dự trữ, nhưng nang tóc không hề bị sẹo hóa vĩnh viễn.
Việc chuyển từ cà phê sang trà kukicha không giúp người thiếu máu cải thiện ferritin huyết thanh, do cả hai đều chứa hợp chất cản trở hấp thu sắt. Bệnh nhân cần điều chỉnh thời điểm uống cách xa bữa ăn và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ để phục hồi nguồn sắt dự trữ.
Trẻ tròn 6 tháng tuổi khi bắt đầu ăn dặm nên được ăn thịt đỏ ngay nhằm kịp thời bù đắp nguồn sắt dự trữ đã cạn kiệt. Thịt đỏ cung cấp sắt heme có sinh khả dụng vượt trội, giúp ngăn ngừa nguy cơ thiếu máu thiếu sắt mà không gây tình trạng quá tải vi chất.
Rụng tóc kéo dài ở phụ nữ thường bắt nguồn từ tình trạng cạn kiệt kho sắt dự trữ bên trong cơ thể, ngay cả khi xét nghiệm máu thông thường chưa cho thấy thiếu máu. Việc kiểm tra chỉ số dự trữ sắt ferritin huyết thanh giúp phát hiện sớm nguyên nhân tiềm ẩn này để có hướng can thiệp kịp thời và hiệu quả.
Tannin trong trà xanh không trực tiếp qua sữa mẹ để cản trở hấp thu sắt ở em bé, nhưng có thể liên kết và ức chế hấp thu vi chất sắt tại ruột của người mẹ nếu uống cùng bữa ăn. Mẹ nuôi con bú nên uống trà loãng cách xa bữa ăn 1-2 giờ để bảo toàn lượng sắt dự trữ.
Thiếu máu do thiếu sắt và đặc biệt là sự suy giảm ferritin dự trữ có mối liên hệ chặt chẽ với tình trạng rụng tóc lan tỏa kéo dài. Dù không phải nguyên nhân duy nhất, lượng sắt dự trữ cạn kiệt trực tiếp làm gián đoạn chu kỳ phát triển của nang tóc, khiến sợi tóc sớm thoái hóa và rụng nhiều.