Quế trong y dược cổ truyền và hiện đại
Quế (Cinnamomum verum, còn gọi là Ceylon cinnamon) là loài quế thực sự, được sản xuất chủ yếu tại Sri Lanka – quốc gia chiếm khoảng 80-90% sản lượng toàn thế giới. Tuy nhiên, thuật ngữ "quế" thường không phân biệt rõ loài (Ceylon hay cassia) hay bộ phận dùng (vỏ, lá, rễ), dẫn đến khó khăn trong đánh giá an toàn và hiệu quả [1][2].
Khác biệt hóa học giữa các loài quế
Các loài và bộ phận quê có thành phần hóa học khác nhau, ảnh hưởng trực tiếp đến tác động trên sức khỏe. Quế cassia chứa coumarin – hóa chất có thể gây độc gan. Tiêu thụ quế cassia thông thường không đạt đủ liều gây hại, nhưng một số sản phẩm chứa hàm lượng cao. Dùng lâu dài đặc biệt nguy hiểm với người nhạy cảm hoặc mắc bệnh gan [3]. Trong khi đó, quế Ceylon chỉ chứa lượng coumarin rất thấp [4].
Bằng chứng khoa học thực tế
Hiện chưa có bằng chứng rõ ràng hỗ trợ việc dùng quế cho bất kỳ tình trạng sức khỏe nào. Cần nghiên cứu chất lượng cao hơn để xác định lợi ích tiềm năng. Một số nghiên cứu sơ bộ cho thấy thuốc xịt mũi chứa chiết xuất quế Ceylon có thể cải thiện triệu chứng viêm mũi dị ứng, nhưng kết quả này chưa được xác nhận bằng bằng chứng đáng tin cậy hơn [5].
An toàn sử dụng
Quế an toàn khi dùng ở mức độ thực phẩm thường ngày. Tuy nhiên, dùng lượng lớn hoặc lâu dài có thể gây tác dụng phụ tiêu hóa, dị ứng, hoặc kích ứng da nếu bôi ngoài da. Không bao giờ thử “cinnamon challenge” – thách thức bột quế – vì rủi ro thở nghẹn và tổn thương phổi. Một số thành phần quế có thể tương tác với thuốc chống ung thư hoặc nicotine. Người mang thai nên tránh dùng quế Ceylon ở liều lớn; quế cassia an toàn ở mức thực phẩm nhưng chưa rõ an toàn cho mẹ cho con bú .
Kết luận
Dù có nền tảng trong y dược dân gian, hầu hết lợi ích y tế của quế chưa được chứng minh bằng bằng chứng khoa học vững chắc. Nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia trước khi dùng quế như thuốc, đặc biệt nếu đang dùng thuốc hoặc có bệnh nền.