Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.481 bài, trang 369 trên 1.475
Lá tiết dê chứa nhiều alkaloid hoạt tính sinh học, có thể gây biến động huyết động khi dùng chung với thuốc điều trị tim mạch. Người đang uống thuốc hạ huyết áp cần thận trọng trước nguy cơ tương tác dược lý dẫn đến tụt huyết áp quá mức và gây nguy hiểm cho sức khỏe.
Cây lân tơ uyn (*Rhaphidophora decursiva*) là thảo dược chưa có hồ sơ an toàn lâm sàng trên người. Phụ nữ mang thai, người suy giảm chức năng gan và người suy giảm chức năng thận cần tránh sử dụng loài cây này để phòng ngừa nguy cơ nhiễm độc và biến chứng nguy hiểm.
Lá lốt là loại rau gia vị quen thuộc, nhưng người đang bị nhiệt miệng, đau dạ dày cấp hoặc táo bón nên hạn chế dùng. Hàm lượng tinh dầu cay nồng cùng đặc tính kích thích niêm mạc có thể khiến tình trạng viêm loét dạ dày trở nên nghiêm trọng hơn, đồng thời làm tăng cảm giác bức bối, khô rát.
Lão quan thảo là vị thuốc hỗ trợ giảm đau khớp và viêm nhiễm tiêu hóa, nhưng không phải ai cũng dùng được. Người mang thai, người suy gan, suy thận và người dùng thuốc chống đông máu cần hết sức cẩn trọng để tránh nguy cơ kích thích co bóp tử cung, tương tác gây xuất huyết và quá tải tạng.
Hoa lâm phát (*Woodfordia fruticosa*) giữ vai trò như nguồn men vi sinh tự nhiên thiết yếu trong bài thuốc lên men Asava của Ayurveda. Hiện nay y học hiện đại vẫn chưa có nghiên cứu xác lập ngưỡng liều bột hoa khô an toàn chuẩn hóa trên người, do đó người dùng tuyệt đối không nên tự ý sử dụng lượng lớn.
Nhiều người tin rằng uống nước lá khôi có thể diệt sạch vi khuẩn HP mà không cần thuốc tây, nhưng đây là quan niệm sai lầm. Khoa học hiện chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh lá khôi diệt được HP trên người; việc tự ý bỏ phác đồ kháng sinh có thể khiến bệnh viêm loét nặng hơn và tăng nguy cơ biến chứng.
Lá giang chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa và kháng viêm đã được ghi nhận trong các thí nghiệm nuôi cấy tế bào, nhưng hiện chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh hiệu quả diệt khuẩn trên người. Người dân không nên dùng nước lá giang đậm đặc để thay thế thuốc điều trị nhiễm trùng.
Bạch cập và tam thất có cơ chế cầm máu, giảm sưng hoàn toàn khác nhau. Bạch cập hoạt động như lớp màng sinh học tự nhiên giúp làm se khép bề mặt vết loét niêm mạc, trong khi tam thất bắc vừa kích hoạt tiểu cầu cầm máu tại chỗ, vừa chống kết tập tiểu cầu giúp tán ứ, tiêu máu bầm.
Ăn lá lốt không làm mất sữa như lời đồn dân gian, bởi hiện chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy loại rau này làm ngưng tiết sữa mẹ. Sản lượng sữa được duy trì nhờ cơ chế hút cạn của trẻ và tuần hoàn tuyến vú, chứ không bị triệt tiêu bởi một loại gia vị thông thường.
Quan niệm nhai lá khát chỉ đem lại cảm giác hưng phấn mà không gây nghiện là hoàn toàn sai lầm. Các bằng chứng y học xác nhận hoạt chất cathinone trong lá khát tác động tương tự amphetamine, kích thích thần kinh và gây ra hội chứng lệ thuộc tâm thần rõ rệt cùng nhiều tác hại nghiêm trọng cho cơ thể.
Nhiều người thường sắc vỏ cây lát hoa uống hằng ngày theo kinh nghiệm dân gian, nhưng các nhà khoa học cảnh báo việc thiếu dữ liệu an toàn và độc tính trường diễn trên người có thể khiến gan, thận chịu tổn thương nghiêm trọng nếu tự ý dùng kéo dài.
Nhiều người truyền tai nhau tinh dầu lá lốt có thể diệt sạch vi khuẩn khoang miệng và đường ruột. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học trực tiếp về khả năng kháng khuẩn của lá lốt hiện còn rất hạn chế, chủ yếu mới được ghi nhận ở các loài cùng chi Hồ tiêu trong phòng thí nghiệm.
Uống thảo mộc cùng lúc với thuốc tây tiềm ẩn rủi ro tương tác phức tạp. Các hoạt chất thực vật có thể làm cản trở hấp thu thuốc qua đường ruột và gây hiệu ứng cộng gộp hạ đường huyết nguy hiểm nếu dùng kèm thuốc tiểu đường. Người bệnh cần hiểu rõ cơ chế để dùng thuốc an toàn.
Hoa lâm phát (*Woodfordia fruticosa*) được đồn thổi giúp trị dứt bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng lại ở các thử nghiệm trên chuột cống, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người để chứng minh hiệu quả và độ an toàn trong điều trị đái tháo đường.
Hoa lâm phát chứa hàm lượng cao các tanin thủy phân vòng lớn như Woodfordin C và axit ellagic. Dù có tiềm năng kháng khuẩn và hỗ trợ dạ dày trên mô hình động vật, việc sắc uống quá đặc với lượng tanin cao có thể gây kết tủa protein màng nhầy, kích ứng niêm mạc thượng vị và làm nặng thêm chứng đau dạ dày.
Cây lá men và kinh giới thường hay bị nhầm lẫn do hình dáng tương đồng, song thành phần hoạt chất bay hơi và dược tính lại rất khác nhau. Bài viết phân tích sự khác biệt giữa hàm lượng thymol, carvacrol của lá men và các hợp chất trong kinh giới, giúp người dùng nhận biết đúng để sử dụng an toàn.
Người đang dùng thuốc tây trị bệnh gan không nên tự ý uống kèm lá diễn. Hiện chưa có nghiên cứu khoa học xác nhận tính an toàn của lá diễn với hệ enzym chuyển hóa thuốc cytochrome P450, việc tùy tiện kết hợp tiềm ẩn nguy cơ tương tác bất lợi, làm biến đổi nồng độ thuốc và gây hại cho gan.
Canh lá diễn tươi không chỉ là món ăn thanh nhiệt, dịu mát quen thuộc trong ngày hè mà còn cung cấp nguồn chất xơ hòa tan và polysaccharide tự nhiên dồi dào. Các nghiên cứu chỉ ra rằng hoạt chất polysaccharide trong lá diễn có đặc tính chống oxy hóa mạnh, hỗ trợ giảm viêm và mang lại tiềm năng bảo vệ tế bào gan hiệu quả.
Lân tơ uyn tươi cùng nhiều loại cây thuộc họ Ráy chứa lượng lớn tinh thể canxi oxalat hình kim cực kỳ sắc nhọn. Nếu ăn sống hoặc sơ chế sai cách, độc chất này sẽ găm sâu vào niêm mạc miệng, gây bỏng rát dữ dội, phù nề thanh quản đe dọa tính mạng và làm tăng nguy cơ tổn thương thận.
Lá tiết dê và lá sương sâm cùng thuộc họ Menispermaceae và tạo thạch tự nhiên, nhưng khác biệt rõ rệt về hàm lượng alkaloid và dược tính. Trong khi tiết dê giàu hợp chất ức chế men có thể kích thích nhu động ruột, sương sâm lại chứa nhiều flavonoid mang tác dụng lợi tiểu mạnh.
